Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Toelatingstoetsen zorgen niet voor betere leraar

Samenleving

Petra Vissers

Een leraar deelt eindexamens uit in een klaslokaal. © anp

Toelatingstoetsen voor de pabo moesten zorgen voor betere studenten, die de opleiding afmaken. Dat is niet gelukt. “Het is een flop, zou je kunnen zeggen", concludeert hoogleraar onderwijsarbeidsmarkt Frank Cörvers.

Het plan om betere studenten naar de pabo te krijgen is mislukt. Met taal-, reken- en toelatingstoetsen zou het niveau van de eerstejaars verbeteren, was de gedachte. Het aantal eerstejaars halveerde wel, van 11.366 in 2006 tot 5.496 in 2015, maar dat leverde geen betere studenten op.

Lees verder na de advertentie

Dat blijkt uit de publicatie ‘Onderwijs aan het werk 2018’ van de leerstoel onderwijsarbeidsmarkt van Tilburg University en het Caop (een kenniscentrum gespecialiseerd in arbeidszaken). Het geringe aantal pabo-studenten is een probleem omdat basisscholen kampen met een oplopend lerarentekort. Over twee jaar zijn er naar verwachting 3000 voltijds werkende leraren te weinig.

Het is niet zo dat slimmere scholieren nu vaker voor de pabo kiezen. De eindexamencijfers van jongeren die voor de pabo kiezen zijn door de jaren heen hetzelfde gebleven. Op de lerarenopleidingen zitten nog steeds de betere vmbo’ers, de gemiddelde havisten en de minder goed presterende vwo’ers.

De selectie van studenten heeft niet de uitwerking gehad die het had moeten hebben. Het is een flop, zou je kunnen zeggen

Frank Cörvers

“De selectie van studenten heeft niet de uitwerking gehad die het had moeten hebben”, concludeert hoogleraar onderwijsarbeidsmarkt Frank Cörvers. “Het is een flop, zou je kunnen zeggen.” Cörvers is verbonden aan de universiteiten van Tilburg en Maastricht en een van de samenstellers van de bundel waar de analyse instaat.

Behalve naar de eindexamencijfers is gekeken naar de uitval in het eerste jaar. De hoop was namelijk ook dat minder studenten zouden stoppen. In dat geval zouden er minder eerstejaars zijn, maar niet per definitie minder afgestudeerde leraren. De uitval in het eerste jaar is iets gedaald en het is duidelijk dat de invoering van toelatingstoetsen in 2015 daarbij heeft geholpen. Maar nog altijd stopt ruim 1 op de 3 eerstejaars, iets meer dan gemiddeld in het hbo.

Barbara de Kort, voorzitter van het Landelijk overleg lerarenopleidingen basisonderwijs, herkent dat leerlingen met de hoogste cijfers nog steeds niet voor de pabo kiezen. Maar dat betekent volgens haar niet dat de toetsen geen zin hebben. “Mensen moeten een drempel over voor ze op de pabo komen, ze moeten presteren. We zien dat dit beter gemotiveerde eerstejaars oplevert.”

Dat er nog steeds meer studenten dan gemiddeld stoppen, is volgens haar goed verklaarbaar. “Studenten gaan meteen in het eerste jaar op stage, dat is eerder dan op veel andere hbo-opleidingen. Als een student het niet leuk vindt om voor de klas te staan, komt hij daar dus vroeg achter.”

De toetsen blijken een drempel voor jongeren met een migratie-achtergrond. Die gaan minder vaak naar de pabo dan voorheen, waardoor de leerlingenpopulatie vooral bestaat uit witte meisjes met een havo-diploma en een maatschappijprofiel. 

De analyse doet geen uitspraken over de kwaliteit van het onderwijs. Volgens hoogleraar Cörvers is die bijna niet te meten.

Opleidingen hebben hun zaken beter op orde dan tien jaar geleden. In 2009 bleek een aantal pabo’s niet goed genoeg, maar in 2015 kregen alle opleidingen een voldoende en zeven van de 24 een ‘goed’. Daarbij geven meer studenten dan voorheen aan dat ze goed zijn voorbereid op hun vak. Ook zijn werkgevers vaker tevreden over startende leerkrachten.

En intussen stijgt het aantal aanmeldingen voor de pabo weer. Ook voor komend collegejaar verwachten hogescholen meer eerstejaars. Maar het zijn er nog altijd minder dan in 2014, voor invoering van de toelatingstoetsen.

Deel dit artikel

De selectie van studenten heeft niet de uitwerking gehad die het had moeten hebben. Het is een flop, zou je kunnen zeggen

Frank Cörvers