Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Supermarkten zetten telers onder druk met nieuw keurmerk groente en fruit

Samenleving

Emiel Hakkenes

© Thinkstock

Bijna alle supermarkten scharen zich achter strengere eisen voor de telers bij wie ze hun groente en fruit inkopen. Alleen AH doet niet mee.

Groente en fruit in de Nederlandse supermarkten worden milieuvriendelijker. Telers moeten minder bestrijdingsmiddelen gaan gebruiken en de uitstoot van broeikasgassen verder terugdringen.

Lees verder na de advertentie

Die eisen stelt het nieuwe keurmerk PlanetProof. Vrijwel alle supermarkten, met uitzondering van Albert Heijn, gaan dit hanteren voor de inkoop van hun groente en fruit.

Aan het keurmerk, dat gisteren in Naaldwijk werd gepresenteerd, is ruim twee jaar van onderhandelen voorafgegaan. Dat supermarkten zich gezamenlijk achter een eisenpakket scharen is een zeldzaamheid.

De naam PlanetProof vervangt vanaf volgend jaar het huidige label Milieukeur. Dat ziet toe op een productie van groente en fruit waarbij de teler weinig bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt en zuinig omspringt met water en energie. De supermarkten die de nieuwe norm gaan hanteren zijn Jumbo, Aldi, Lidl en de winkels van Superunie, zoals Spar, Plus en Coop. Samen vormen zij twee derde van de markt.

Greenpeace

De supermarkten zijn tot hun besluit gekomen onder druk van Greenpeace. De milieuorganisatie begon twee jaar geleden een campagne waarbij zij supermarkten te verstaan gaf dat die geen groente en fruit zouden moeten verkopen waarbij bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt die schadelijk zijn voor ­bijen en vlinders.

Albert Heijn schroeft zijn eisen aan groente en fruit op, maar houdt vast aan een eigen protocol

Als eerste liet Jumbo zich overtuigen, daarna volgden de andere supers. In overleg met telers, wetenschappers en milieuorganisaties hebben zij nu PlanetProof ontwikkeld. Superunie belooft dat eind dit jaar de helft van de aardappelen, groente en fruit in zijn winkels aan de eisen zal voldoen. Jumbo wil volledige certificering, eind volgend jaar.

Lastig

Marktleider Albert Heijn verbindt zich niet aan PlanetProof. Wel heeft de supermarkt met stichting Natuur & Milieu afspraken gemaakt die vergelijkbaar zijn met die van Greenpeace en de andere supers. Albert Heijn schroeft zijn eisen aan groente en fruit op, maar houdt vast aan een eigen protocol. “Voor telers en tuinders kan dat lastig zijn”, zegt Gijs Dröge. Hij is directeur van de Stichting Milieukeur, die de eisen voor PlanetProof opstelt en controleert. “Wie aan zowel Albert Heijn als andere supermarkten levert, kan te maken krijgen met verschillende eisen.”

Dat zoveel Nederlandse supermarkten PlanetProof gaan hanteren, betekent volgens Dröge een flinke stap in het verduurzamen van de landbouw. Van de aardappelen, groente en fruit draagt nu nog minder dan 10 procent een duurzaamheidskeurmerk, zoals Max Havelaar voor bananen.

Boeren en tuinders zijn niet onverdeeld positief. Het teeltseizoen staat al op het punt van beginnen.

Ter vergelijking: van alle vis in de supermarkt is 65 procent door een keurmerk gegarandeerd duurzaam. Bovendien zullen de supermarkten de PlanetProof-eisen ook hanteren voor producten die zij uit het buitenland importeren.

Export

Nederlandse telers mogen op hun beurt het keurmerk ook in het buitenland voeren, waarmee zij zich daar kunnen onderscheiden. Van de Nederlandse tuinbouwproducten is 80 procent bestemd voor de export.

Greenpeace heeft gemengde gevoelens bij de beloften van de supermarkten. In een rapport spreekt de milieuorganisatie van “een goede eerste stap”, maar liever zou ze zien dat de supers kiezen voor biologische producten. Daarvoor gelden nóg strengere eisen, die bovendien wettelijk vastliggen.

Ook boeren en tuinders zijn niet onverdeeld positief. De precieze eisen van PlanetProof aan hun werkwijze lieten lang op zich wachten, en nu die bekend zijn staat het teeltseizoen al op het punt van beginnen.

Het PlanetProof-keurmerk verplicht supermarkten niet om boeren extra te betalen om te voldoen aan extra eisen, zegt Milieukeur-directeur Gijs Dröge. “Sommige doen dat wel. Andere bieden de boer een lange leveringsgarantie. Daar moeten ze samen uitkomen.”

Enkele eisen van het PlanetProof-keurmerk

-Boeren en tuinders moeten verplicht gaan bijhouden hoeveel broeikasgassen zij uitstoten, zodat hier vervolgens limieten aan gesteld kunnen worden. Het uiteindelijke doel is een teelt zonder broeikasgasemissie van fossiele brandstoffen

-Boeren en tuinders moeten verplicht een plan opstellen om hun afval te verminderen

-Het gebruik van bestrijdingsmiddel glyfosaat ­wordt in een aantal situaties verboden, en voor toegestane situaties geldt een ­aangescherpte limiet. Het uiteindelijke doel is ­gewasbescherming zonder negatieve effecten op de omgeving

-Bij het gebruik van bestrijdingsmiddelen, moeten boeren en tuinders kiezen voor de meest milieuvriendelijke variant. Als die er niet is moeten ze compensatiemaatregelen nemen.

Lees ook: Wat betekent dat nou écht, verantwoord eten?

En ook een artikel over de kostprijs van groente en fruit, naar aanleiding van een aangekondigde btw-verhoging. Groente en fruit moeten juist goedkoper worden, niet duurder, aldus supermarkten, keurmerken en gezondheidsdeskundigen in oktober vorig jaar.

Deel dit artikel

Albert Heijn schroeft zijn eisen aan groente en fruit op, maar houdt vast aan een eigen protocol

Boeren en tuinders zijn niet onverdeeld positief. Het teeltseizoen staat al op het punt van beginnen.