Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Steeds minder flexwerkers stromen door naar een vaste baan

samenleving

Ingrid Weel

In het onderwijs krijgen flexwerkers nog het vaakst een vaste baan, maar ook daar meestal niet. © anp
Analyse

Een kwart van de mensen die in 2012 begonnen met een flexibele baan had drie jaar later een vast contract. De helft is werkloos.

Bij alle nieuwe cijfers die binnenkomen over flexwerkers wordt maar naar één aspect gekeken: neemt het aantal flexibele banen eindelijk af en het aantal vaste banen toe? Dat is immers wat demissionair minister Lodewijk­­ Asscher van sociale zaken met zijn Wet werk en zekerheid (WWZ) beoogt en wat bij de vakbonden hoog op de agenda staat.

Lees verder na de advertentie

Dus kopte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag over de meest recente cijfers: ‘Hoogopgeleide flexwerker stroomt vaker door naar vast’. En dat klopt. Vaker dan laagopgeleiden. Maar niet vaker dan in de jaren daarvoor. In 2007 lukte het bijna de helft van de hoogopgeleiden om na drie jaar een vaste baan te krijgen, in 2012 stroomde nog ‘maar’ 36 procent binnen drie jaar door naar een vast contract. Bij de laagopgeleiden zijn deze cijfers nog een stuk somberder. Van hen belandt maar 17 procent in een vaste baan.

Deze aantallen dalen al jaren. Weinig reden voor optimisme onder de flexwerkers. Vooral als je ziet dat bijna de helft van de flexibele krachten na drie jaar zonder werk zit. Bij de laaggeschoolden ligt dat zelfs op 62 procent.

Springplank

Voor hoogopgeleiden is een flexibele baan veel vaker een springplank naar een vaste baan. Bij hen zit na drie jaar ‘slechts’ 33 procent zonder werk. Dat komt doordat mensen die een hogeschool of universiteit hebben doorlopen toch wat gewilder zijn en minder makkelijk te vervangen door een ander. Daardoor krijgen zij vaker eerst een tijdelijk contract met uitzicht op een vaste baan, terwijl laagopgeleiden vooral als oproepkracht worden ingeschakeld.

De kloof tussen laag- en hoogopgeleiden wordt steeds groter

Vakbond FNV maakt zich in een eerste reactie dan ook vooral zorgen over het verschil tussen hoog- en laagopgeleiden. “We herkennen dat we vooral stevig moeten onderhandelen over vaste banen in functies als beveiligers, in de logistiek en in de productie. Dat lukt soms, zoals onlangs bij VDL Nedcar waar 1200 uitzendkrachten een vaste baan krijgen, en ook bij Schiphol zijn dat er honderden. Maar er zijn ook werkgevers die zich niets aantrekken van de onzekerheid van hun mensen.”

CBS weet dat flexwerkers in het onderwijs het vaakst een vast contract krijgen. Al is vaak niet helemaal het goede woord. Het overkomt nog niet de helft van de mensen in het onderwijs. Daarna volgt de communicatiesector en de zorg. In de landbouw, verhuur en de horeca krijgt bijna niemand van de flexwerkers een baan voor onbepaalde tijd. En zo blijft het totaal aantal werknemers met een flexibele arbeidsrelatie toenemen.

Tussen 2003 en 2017 steeg het aantal oproep- en uitzendkrachten en tijdelijke contractanten van ruim 1,1 miljoen naar bijna 1,9 miljoen mensen­­. Van de laagopgeleiden die werk hebben, heeft nog maar 60 procent­­ een vaste baan. De overige 40 procent werkt op flexibele basis. Ter vergelijking: van de hoogopgeleide werknemers heeft 80 procent een vaste baan.

Zal de WWZ het tij kunnen keren? De eerste effecten van deze wet die in 2015 van start is gegaan, moeten immers dit jaar zichtbaar worden. De wet bepaalt namelijk dat een werkgever na twee jaar tijdelijke dienstverbanden niet nog een keer een los contract­­ mag aanbieden. Zal daardoor het aantal vaste contracten toenemen?

Opties genoeg

Bijna niemand gelooft daar in. Er is meer nodig, denken de deskundigen. Werkgevers willen in ieder geval de regel aanpassen dat zij twee jaar lang zieke werknemers moeten doorbetalen. Dat zou een enorme drempel voor bedrijven zijn om personeel vast aan te nemen, zeggen werkgeversorganisaties. Vakbonden zien meer heil in gelijke kosten voor vast en flex. Geef tijdelijke krachten bijvoorbeeld ook een transitievergoeding als ze het bedrijf verlaten. Of geef bedrijven met veel vaste werknemers premiekortingen. Opties genoeg voor een nieuw kabinet om het aantal flexibele banen te doen dalen.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
De kloof tussen laag- en hoogopgeleiden wordt steeds groter

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.