Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Selectie in het onderwijs kan een groot goed zijn, maar niet als het vooral de rijken dient

Samenleving

James Kennedy

James Kennedy. © Jörgen Caris
Column

Dat mijn kinderen niet naar een Amerikaanse universiteit hoeven, is een van de grote voordelen van het wonen in Nederland. Dat zeg ik niet omdat ik deze universiteiten slecht vind. De kwaliteit van het onderwijs en de studentenbeleving is vaak uitmuntend. 

Bijna alle Nederlandse studenten die mij vertellen dat ze in Amerika hebben gestudeerd, zijn lovend over hun studietijd in de VS. Soms wens ik dat mijn eigen kinderen dat ook nog eens mogen meemaken.

Lees verder na de advertentie

Wat ik absoluut niet mis, is de sociale druk om ervoor te zorgen dat je kind op een van de betere universiteiten terechtkomt en de offers die daarvoor ­nodig zijn. Het schandaal van afgelopen week in het Amerikaans hoger onderwijs laat zien dat de selectiedruk nare effecten kan hebben – ook in Nederland.

Het lijkt erop dat de meest prestigieuze Amerikaanse universiteiten steeds meer het reservaat zijn geworden van de elite

Spaarplan

De druk begint in de VS aan de wieg. Het is gangbaar dat ouders vanaf de ­geboorte van een kind een spaarrekening openen om te sparen voor de universiteit. Dat kan via een ‘529-plan’ met belastingvrije stortingen. Wil je ­alle kosten van je kind dekken voor een dure particuliere opleiding – zoals Yale of Stanford – dan moet je 8000 dollar per jaar inleggen om met rente het benodigde kapitaal van een kwart miljoen dollar op te bouwen. Heb je bescheidener ambities – bijvoorbeeld een universiteit van je eigen staat met lager collegegeld – dan hoef je minder te sparen. Op dit moment is het gemiddelde bedrag in een 529-plan bijna 25.000 dollar, het hoogste ooit. En dat is nodig, want de kosten voor een universitaire opleiding blijven sterk stijgen.

Maar dat is niet alles. Je kind moet ook goed scoren op de gestandaardiseerde testen. Ooit kon je daarmee wachten tot je bijna klaar was met highschool, maar nu is het bij ambitieuze gezinnen gangbaar dat twaalf- of dertienjarigen hier al mee beginnen, om de nodige ervaring op te doen.

Een kind moet laten zien dat het niet alleen goed kan leren, maar ook muziek- of sporttalent heeft en liefst al tijdens de middelbareschooltijd aantoonbaar indruk hebben gemaakt met een project ten dienste van de medemens. Als je dat kunt presenteren met een persoonlijk verhaal waarin je laat zien hoe je obstakels te boven bent ­gekomen, heb je een streepje voor. ­Deze levensverhalen zijn zo belangrijk dat leerlingen – naast academische ­ondersteuning – ook vaak een coach hebben die precies weet wat een universiteit horen wil.

Handig bevoordelen

In deze context staat de fraudezaak van afgelopen week. Een ronselaar ­betaalde coaches van meerdere instellingen – waaronder mijn alma mater Georgetown University – om kinderen van betalende ouders om te dopen tot topsporters waarmee de universiteit goede sier zou maken. Ouders konden er middels betaling ook voor zorgen dat surveillanten tijdens examens werden afgekocht zodat een Harvard-afgestudeerde de testen van hun kinderen kon maken of corrigeren.

Meerdere Amerikaanse commentatoren hebben erop gewezen dat het verschil tussen het legaal en illegaal voortrekken van je kind niet erg groot is. De vader van Jared Kushner, schoonzoon van de president, gaf een volledig legale gift aan Harvard van 2,5 miljoen dollar – precies op het moment dat zijn zoon, die minder presteerde dan de voor Harvard gangbare maatstaven, zich daar aanmeldde. En zo zijn er tal van andere voorbeelden te noemen waarin vermogenden hun eigen kinderen handig ­weten te bevoordelen. Het lijkt er dus op dat de meest prestigieuze Amerikaanse universiteiten steeds meer het reservaat zijn geworden van de elite.

Deze ontwikkeling is minder zichtbaar in Nederland, maar wel aanwezig. Huiswerkondersteuning is beschikbaar voor de kinderen van ouders met een dikke beurs. Hoogopgeleiden weten ­beter hoe ze hun kinderen naar havo of vwo verwezen kunnen krijgen. En ­selectie aan universiteiten – hoe goedbedoeld ook – kan de positie van de elite versterken. Selectie gericht op motivatie, potentie en creativiteit kan een groot goed zijn, maar niet als het vooral de belangen van de groten der aarde dient.

Lees hier meer columns van James Kennedy.

Deel dit artikel

Het lijkt erop dat de meest prestigieuze Amerikaanse universiteiten steeds meer het reservaat zijn geworden van de elite