Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ritzo ten Cate fotografeert telefoonzombies: mensen die net even opkijken van hun smartphone

Home

Karin Sitalsing

Een beeld uit fotoserie 'Caught-in-the-app' van Ritzo ten Cate. © RITZO TEN CATE

Turen in je scherm, oortjes in, ieder in z’n eigen wereld. Ritzo ten Cate fotografeert mensen op het moment dat ze nét even opkijken van hun telefoon, volkomen van de wereld.

Ondernemer, onderzoeker en bedenker van bijzondere maatschappelijke initiatieven Ritzo ten Cate (39) uit Groningen bijt zich vast in fenomenen die hem fascineren. Nu zijn dat ‘telefoonzombies’. Met zijn camera posteert hij zich op plekken - een winkelstraat, een druk plein - en wacht het moment waarop iemand opkijkt en doorkrijgt dat hij of zij gefotografeerd wordt. ‘Caught in the App’ heet zijn fotoserie dan ook: een verbastering van ‘caught in the act’, wat ‘op heterdaad betrapt’ betekent.

Lees verder na de advertentie

“Je kunt mij in elk bos neerzetten, ik verdwaal nooit. Ik voel meestal erg goed waar ik ben. Maar vorig jaar, ik zat volop in de Pokémonrage, keek ik ineens op van mijn telefoon. Ik stond op station Groningen-Noord zonder ook maar enig idee hoe ik er was gekomen. Totaal verbijsterend.

De meeste 'slachtoffers' zeggen: wat goed dat je dit doet!

Het liet me niet los, ik ging letten op telefoonzombies, ze zijn echt overal. Mensen die totaal in een eigen wereld, op een andere planeet verkeren. Zo kwam ik op het idee ze vast te leggen. Om De Blik vast te leggen.

Ze zíjn er niet, ik zie het in die blik. Wie in een telefoonwereld zit, moet als het ware synchroniseren als de ‘echte’ wereld probeert contact te maken. En omdat dat de hele dag doorgaat, moet je systeem continu opnieuw verbinding maken. Dat maakt moe en murw.

© RITZO TEN CATE

Langetermijn-effecten

Zo’n tachtig foto’s heb ik nu. De meeste ‘slachtoffers’ snappen het meteen, zeggen: wat goed dat je dit doet, als ik het uitleg na de foto. We lachen, high-fiven, gaan in gesprek. Iedereen snapt wel de kortetermijn-effecten: de invloed op concentratievermogen, de onoplettendheid, dat de wereld aan je voorbijgaat, dat je een ongeluk kunt maken.

Als er vijf waren die het niet leuk vonden, is het veel. Eén van hen was een meisje op de hoek van de Vismarkt. Ze maakte bijna een ongeluk, het ging net goed. Zij was echt boos. Maar even later kwam ze de Albert Heijn uit lopen en stootte me aan: kijk eens wat ik heb gedaan? Mijn telefoon zit in mijn tas.

Ik zie ouders die minutenlang in hun eigen bubbel zitten, kind in de buggy. Ze hebben geen idee dat ik ze fotografeer

De gevolgen voor de lange termijn worden veelal onderschat. Ik zie ouders die minutenlang in hun eigen bubbel zitten, kind in de buggy. Ze hebben geen idee dat ik ze fotografeer. Als ik drie minuten onopgemerkt met je kind kan zijn, kan iemand met kwade intenties dat ook.

De Amerikaanse Sherry Turkle schrijft boeken over het verlies van echt contact door ‘technoference’. Een van de gevolgen is hechtingsproblematiek. Als je meer met je telefoon bezig bent dan met je kind, of partner, zeg je eigenlijk: ‘Die telefoon is belangrijker dan jij.’ Ga maar na wat dat met persoonlijke relaties doet.

© Ritzo ten Cate

En nee, ik ben heus geen digi-hater, integendeel. Technologie heeft me veel gebracht. Maar ik maak me wél serieus zorgen om de korte- en langetermijneffecten. Met deze fotoserie wil ik mensen erop wijzen, ze even terugbrengen naar de echte wereld.

Laatst wandelde ik twee dagen zonder telefoon. Wat dat met je doet! Ongelooflijk

Laatst wandelde ik in twee dagen van Groningen naar Emmen, zonder telefoon. Ik sliep in het bos en kon alleen maar luisteren en naar de lucht staren. Er knabbelde iets, er rende iets voorbij. Iets zoemde, iets tsjilpte. Verder niets. Wat dat met je doet! Ongelooflijk.

Was ik bang? Nee. En als er iets was gebeurd? Jammer dan. Vroeger mountainbikete ik uren door het bos zonder dat iemand wist waar ik was. En dat ging altijd goed.”

De activiteiten van Ritzo ten Cate zijn te volgen via ritzotencate.blogspot.com

Reageren
Bent u of kent u een telefoonzombie? Wat doet u om uw gebruik, of dat van uw huisgenoten, in te tomen? Of is de opwinding over ons schermgebruik overdreven? Mail het ons in maximaal 120 woorden met uw naam en woonplaats via tijdpost@trouw.nl

Een rijtje tips om de telefoon vaker links te laten liggen

Is de smartphone een vervelend, verslavend apparaat dat zombies van ons maakt? Of biedt het ook veel goeds? Kunnen we - met wat zelfdiscipline en wat technische hulp - een aanvaardbare modus vinden met dat ding waar de meesten van ons een haat/liefde verhouding mee hebben?

Deze week werd bekend dat de gemeente Den Haag met andere partijen zo’n duizend brugklassers uit minimagezinnen van een gratis smartphone gaat voorzien. Want het helemaal niet hebben van een smartphone brengt kinderen in problemen; ze missen belangrijke informatie van school en kunnen in een sociaal isolement raken.

Dus ja: we kunnen niet meer zonder. Maar hoe hou je die vermaledijde balans? Een paar tips - die soms echt heel erg voor de hand liggen.

1. Zet uw telefoon gewoon helemaal uit, laat hem eens thuis als u de deur uit gaat, laat hem door een huisgenoot verstoppen, gooi de aanraakvergrendeling er af en voer een zo moeilijk mogelijke code in. Gooi toepassingen als Facebook, Twitter en Instagram eraf.

2. Laat anderen weten dat u niet altijd online bent en niet altijd meteen antwoord geeft op appjes of mails. Of dat u liever belt dan appt.

3. Inzicht in gedrag kan helpen. De app ‘Usage Log’ registreert of het scherm aanstaat en houdt in een cirkel de tijd bij. De app maakt alleen geen onderscheid tussen daadwerkelijk gebruik of het aanstaan van je scherm. Usage Log kan u ook een bericht sturen als uw scherm te lang aanstaat. Een tikje belerend dus. Maar er zijn nog veel meer van dit soort apps.

4. Wie niet meer weet wat met de schermverslaafde kinderen aan te vangen: in de VS en Zuid-Korea kunt u ze al op digitaal afkickkamp sturen. In Nederland zijn er andere opties. Zo moeten kinderen hun mobiel thuislaten als ze een week op zeilkamp gaan bij de Brielsche Zeilschool. Blijkt eenmaal gearriveerd geen enkel probleem te zijn. Ook goed voor ouders die weer eens met het motto ‘geen nieuws is goed nieuws’ kunnen (of moeten?) leven.

5. De app ‘Forest’ appelleert aan een soort Tamagotchi-gevoel: er groeien schattige boompjes in de tijd dat u de telefoon niet gebruikt, mocht u die periode - die uzelf instelt - toch onderbreken, dan sterven de boompjes - en dat wil niemand op z’n geweten hebben.

6. Leg uw smartphone niet op uw nachtkastje. U bent zo weer een uur verder voor u de slaap vat. Het blauwe schijnsel van het scherm schijnt ook niet bevorderlijk te zijn voor een goede nachtrust. Gebruik een wekker of een ouderwetse wekkerradio.

7. Voor de echte verslaafden die dat ook van zichzelf weten ten slotte deze tip: doe weg die smartphone en koop een ouderwetse Nokia zonder apps.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

De meeste 'slachtoffers' zeggen: wat goed dat je dit doet!

Ik zie ouders die minutenlang in hun eigen bubbel zitten, kind in de buggy. Ze hebben geen idee dat ik ze fotografeer

Laatst wandelde ik twee dagen zonder telefoon. Wat dat met je doet! Ongelooflijk