Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Regenboogtaal geeft weer nieuwe taboes

Home

Ton den Boon

Een genderneutrale toilet op het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. © ANP

Er staan ons grote taalveranderingen te wachten. Gisteren maakten de NS bekend ‘Dames en heren’ met ingang van de nieuwe dienstregeling te vervangen door ‘Beste reizigers’. Arriva overweegt iets vergelijkbaars. 

Daarmee haken deze vervoerders aan bij een trend. Onlangs besloot de Londense metro ook al om reizigers niet langer met ‘Ladies and gentlemen’ aan te spreken. Mensen die zich man noch vrouw voelen (‘non-binaire mensen’), zouden zich daardoor buitengesloten kunnen voelen. Wie in Londen de ondergrondse neemt, wordt nu begroet met ‘Hello everyone’.

Lees verder na de advertentie

Ook Amsterdam gaat zich toeleggen op het gebruik van genderneutrale taal of - zoals de gemeente het zelf in een advies noemt - regenboogtaal. Een toespraak van de burgemeester begint niet meer met ‘Geachte dames en heren’, maar met een alternatief als Beste stadgenoten of Lieve Amsterdammers. Zo zullen bijvoorbeeld interseksuelen, die zich door de woorden dame of heer uitgesloten kunnen voelen, zich óók aangesproken weten.

Genderspecifiek

De Amsterdamse regenboogtaal gaat verder dan genderneutrale aanspreekvormen. Ook woorden als vader en moeder zijn volgens de gemeente Amsterdam te genderspecifiek en worden daarom vervangen door ouder of ouders.

Genderneutrale taal is een op gender toegespitste vorm van inclusieve taal.

Zelfs homoseksueel kan in de ‘homohoofdstad van Europa’ niet langer door de beugel, omdat dit woord lesbo’s zou uitsluiten. Het moet daarom plaatsmaken voor een alternatief. Amsterdam zelf vindt ‘roze Amsterdammers’ wel een mooie verzamelnaam voor de hoofdstedelijke homo’s en lesbo’s.

Genderneutrale taal is een op gender toegespitste vorm van inclusieve taal. Daarmee wordt taal bedoeld die niemand uitsluit op grond van leeftijd, etniciteit, fysieke kenmerken of verstandelijke eigenschappen, seksualiteit, sekse of gender. Dat zijn niet toevallig thema’s die vroeger taboe waren en in verband waarmee waar dus allerlei eufemismen in omloop waren, zoals senior in plaats van bejaarde of iemand van kleur in plaats van kleurling.

Inclusiviteit 

Soms helpt dat bij de emancipatie van groepen die voorheen sociaal uitgesloten worden. Het streven naar inclusiviteit is dan ook loffelijk, maar als ‘niet uitsluiten’ neerkomt op ‘niet onderscheiden’, krijgen taalgebruikers het binnenkort nog lastig.

Inclusiviteit en uitsluiting van woorden zijn met elkaar in tegenspraak.

Taal is namelijk per definitie onderscheidend. Dieren, zaken, beroepen, menstypes - om onze kennis daarover te delen, geven we er onderscheidende namen aan: woorden, zoals stekker en contrastekker, teefje en reu, weduwe en weduwnaar, man en vrouw. Die onderscheidende woorden maken het mogelijk de oneindige diversiteit die onze wereld kenmerkt te verwoorden.

Sterker nog: hoe meer onderscheidende woorden er zijn, en dus hoe dikker en omvattender het woordenboek is, des te exacter én genuanceerder én inclusiever we over individuen, groepen en onze kijk daarop kunnen spreken. Inclusiviteit en uitsluiting van woorden zijn dan ook met elkaar in tegenspraak.

Lees ook: Genderneutraal: zo voelen 'alle' reizigers zich welkom

En de column van Ger Groot: Hypercorrecte taal is zielloze taal.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Genderneutrale taal is een op gender toegespitste vorm van inclusieve taal.

Inclusiviteit en uitsluiting van woorden zijn met elkaar in tegenspraak.