Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Perfectionisme, volksziekte van een nieuwe generatie

Samenleving

Rianne Oosterom

Diploma-uitreiking aan de Columbia University in New York. © AFP

Millennials zijn perfectionischer dan vorige generaties, blijkt uit onderzoek. Dat kan voor psychische ellende zorgen.

Voor ieder tentamen een negen en ook nog een stralende huid: de sociale druk die twintigers ervaren om perfect te zijn, is de afgelopen drie decennia met 30 procent toegenomen. Dat blijkt uit Brits onderzoek dat onlangs gepubliceerd werd in het tijdschrift Psychological Bulletin. Het is de eerste studie waarin het verschil tussen generaties in perfectionisme is onderzocht.

Lees verder na de advertentie
Jonge mensen komen meer dan vroeger terecht in competitieve omgevingen

Thomas Curran en Andrew Hill

De wetenschappers, Thomas Curran van de University of Bath en Andrew Hill van de York St. John University, analyseerden data van ruim 41.000 Britse, Canadese en Amerikaanse studenten met de gemiddelde leeftijd van twintig vanaf 1989 tot 2016. De gegevens zijn afkomstig uit 164 studies die hetzelfde meetinstrument gebruiken, namelijk de multidimensionale perfectionismeschaal.

Dat is een mond vol, maar kortweg betekent dit dat perfectionistisch gedrag drie verschijningsvormen kent waarop je kan toetsen. Persoonlijk perfectionisme: hoe streng ben je voor jezelf? En, vrij vertaald, 'buurmanperfectionisme': wat voor eisen leg je anderen op? Ten slotte is er nog sociaal voorgeschreven perfectionisme: hoeveel externe druk ervaar je om zo perfect mogelijk te zijn?

Uit het vergelijkende onderzoek blijkt dat de millennials - een generatie die meer dan eens wordt omschreven als lui, twijfelend, arrogant - op deze drie gebieden hoger scoren dan leeftijdsgenoten in de late jaren tachtig. Vooral als het gaat om de druk om perfect te zijn: die is 30 procent toegenomen.

Neoliberalisme

Een verklaring hiervoor zoeken de wetenschappers in de veranderde cultuur. De Britse, Amerikaanse en Canadese samenlevingen zijn individueler en materialistischer geworden als gevolg van neoliberaal beleid, constateren zij. "Daardoor komen jonge mensen meer dan vroeger terecht in competitieve omgevingen waarin irreële verwachtingen bestaan."

Omdat ze generaties met elkaar vergelijken, is het logisch om de oorzaak in veranderde culturele omstandigheden te zoeken.

Jaap van der Stel, lector geestelijke gezondheidszorg Leidse Hogeschool

Cultuurkritiek leveren in een wetenschappelijk onderzoek, is dat wel objectief? "Je kunt over alles twisten", zegt lector geestelijke gezondheid Jaap van der Stel van de Leidse Hogeschool. Hij wijst erop dat de onderzoekers het hebben over een 'mogelijke' verklaring. "Omdat ze generaties met elkaar vergelijken, is het logisch om de oorzaak in veranderde culturele omstandigheden te zoeken."

Psychische problemen

Als twintigers het idee hebben dat ze niet voldoen aan maatschappelijke maatstaven leidt dat tot sociale vervreemding, wat een voedingsbodem is voor psychische problemen, schrijven de onderzoekers. Volgens hen is het geen toeval dat de jongeren in de VS, Canada en Groot-Brittannië perfectionistischer zijn én vaker psychische problemen hebben, zoals depressie en angst.

Steeds meer twintigers kampen met burn-out­ver­schijn­se­len. Dan werkt de competitie averechts.

Jaap van der Stel, lector geestelijke gezondheidszorg Leidse Hogeschool

Het verband tussen perfectionisme en psychische problemen is al vaak aangetoond door wetenschappers, aldus Van der Stel. "Competitie heeft een prachtige kant: we kunnen meer uit onszelf halen. Maar er moet ook ruimte zijn voor jongeren die het niet kunnen bijbenen. Steeds meer twintigers kampen met burn-outverschijnselen. Dan werkt de competitie averechts."

zelfhulptips

Stap uit de competitie

Is je droom om in een klein huisje op het Groningse platteland te wonen? Doe dat dan, in plaats van je leeftijdsgenoten voorbij te streven in carrière, aldus Jaap van der Stel. "Maak je eigen regels, ook al komen die misschien niet overeen met wat de mensen om je heen of de samenleving verwachten. Als het je niet lukt om een studie in vier jaar af te ronden, plak er een half jaar aan vast."

Zoek de bron van de druk

De prestatiemaatschappij is een veelgehoorde term. Maar vaak is het niet de samenleving die eisen oplegt - dat is immers geen levend organisme - maar ben je het zelf. Van der Stel: "Pluis uit of datgene waar je van jezelf aan moet voldoen wel overeenkomt met de werkelijkheid. Niemand vraagt jou, als je de bouw niet hebt, naar een modellenfiguur te streven."

Toon zelfcompassie

Wie perfectionistisch is, heeft meestal geen moeite om tegen een halfzieke collega te zeggen: ga lekker naar huis. Maar dat zelf doen, ho maar. Een van de belangrijkste wapens, aldus wetenschapper en zelfhulpgoeroe Brené Brown (bekend van 'De kracht van kwetsbaarheid' en 'De moed van imperfectie') is zelfcompassie: wees net zo aardig voor jezelf als voor je vriend of vriendin.

Deel dit artikel

Jonge mensen komen meer dan vroeger terecht in competitieve omgevingen

Thomas Curran en Andrew Hill

Omdat ze generaties met elkaar vergelijken, is het logisch om de oorzaak in veranderde culturele omstandigheden te zoeken.

Jaap van der Stel, lector geestelijke gezondheidszorg Leidse Hogeschool

Steeds meer twintigers kampen met burn-out­ver­schijn­se­len. Dan werkt de competitie averechts.

Jaap van der Stel, lector geestelijke gezondheidszorg Leidse Hogeschool