Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Oud-bondscoach Vera Pauw: 'Mijn hart zal niet meer oranje kleuren'

Samenleving

Annemarie Bergfeld A/B Journalistieke Pr

Vera Pauw: "Als er iets speelt, ga ik er recht op af. Of het nu om de assistent van de assistent gaat of om de voorzitter van de bond, dat maakt geen verschil, ik praat het uit." © anp
Levenslessen

Vera Pauw (54) had jarenlang succes als voetballer en coach in het internationale vrouwenvoetbal, tot Rio aan toe. Maar haar rol lijkt uitgespeeld. Zij is niet gevraagd om het Nederlandse vrouwenelftal naar het EK te leiden.

Les 1: De beste weg uit de problemen is er dwars doorheen

Lees verder na de advertentie

"Een tijd geleden had mijn moeder met Sinterklaas voor iedereen een tegeltje met een typerende tekst geknutseld. Wij moesten raden welke bij wie hoorde. Bij 'De beste weg uit de problemen is er dwars doorheen', riep de familie in koor: 'Vera!' 'Ik??' zei ik verbaasd. Ik had het eerst niet in de gaten, maar het klopt.

Als er iets speelt, ga ik er recht op af. Of het nu om de assistent van de assistent gaat of om de voorzitter van de bond, dat maakt geen verschil, ik praat het uit. Dat doet niet iedereen want dan word jíj gezien als lastig. Het kan je ook in de problemen brengen. Ik word gezien als degene die na zes jaar met slaande deuren bij de KNVB vertrok. Dat is onzin, ik heb met niemand ruzie gehad, maar dat beeld krijg je blijkbaar als je op mensen afstapt, de dingen bij de naam noemt en een inhoudelijke professionele discussie wilt voeren."

Les 2: Alles kan, tot het blijkt niet te kunnen

"Ik ben één van een drieling, als kind ging ik in alles gelijk op met mijn twee broers. We waren altijd op straat aan het voetballen. Maar buiten het gezin werd me duidelijk gemaakt dat een-meisje-zijn inperken betekent. Wouter en Evert gingen op voetbal, ik mocht niet, meisjesvoetbal bestond nog niet. Ik ging mee naar alle trainingen en wedstrijden. Alle ouders stonden aan één kant van het veld, de andere kant was voor mij, daar rende ik achter de bal aan. Niemand die op het idee kwam: laat dat kind binnen de lijnen meedoen.

Toen ik dertien was heeft mijn vader de KNVB geschreven: mijn dochter is niet meer te houden, kan ze dispensatie krijgen? Toen we van vakantie in Frankrijk terugkwamen, lag er een brief. Ik mocht 'm zelf openmaken. Het was de mooiste dag van mijn leven, ik mocht meedoen met het vrouwenteam van Brederodes in Vianen. Ik was meteen de mascotte tussen al die volwassen vrouwen, als ik scoorde werd ik gejonast.

Nog jarenlang liepen mijn ouders elke zomer opnieuw naar de organisatie van het straatvoetbaltoernooi en zorgden ervoor - 'je kunt toch niet zien dat het een meisje is' - dat ik kon meedoen. Iedereen zei dat het me van m'n leven niet zou lukken om een vrouwen-eredivisie op te zetten, gekoppeld aan het betaald mannenvoetbal. Nu doet iedereen of het normaal is; in 2007 geloofden ze het de dag voor de presentatie nóg niet."

Het was de mooiste dag van mijn leven, ik mocht meedoen met het vrouwenteam van Brederodes in Vianen

Les 3: Durf te falen

"Op het Europees Kampioenschap in 2009 nam ik een beslissing die me nu nog achtervolgt. We stonden 2-1 achter tegen Finland en ik besloot het verlies te verdedigen. Ik kende mijn ploeg, als wij op dat moment voor scoren waren gegaan, hadden we geheid doelpunten tegen gekregen. Als we nog één doelpunt tegen zouden krijgen, was onze uitgangspositie voor de volgende wedstrijd tegen Denemarken onmogelijk geworden, en als we zelf zouden scoren zou het niks veranderen.

We hebben er de kwartfinale en de halve finale mee gehaald, maar deze mentaliteit past niet in Nederland. Ik begon de persconferentie na afloop dan ook met: 'Allereerst wil ik mijn excuses maken aan wie voor een mooi potje voetbal kwam, maar dit is wat wij nodig hadden.' Als dat niet was gebeurd, waren we er in de groepsfase uit gegooid, was de eredivisie gestopt, had überhaupt niemand geweten dat we naar het EK waren geweest, was er geen geld meer in gestopt en hadden speelsters geen contract in het buitenland gekregen.

Ik heb er nog steeds last van. Ik zou een verdedigende coach zijn, wat een belachelijk idee is, maar het belangrijkste: het ging niet om mij. De coach creëert de voorwaarden, zijn eigen ontwikkeling is slechts prettige bijvangst.

Ik was blij dat Hiddink, Van Gaal en Advocaat me wél steunden. 'Dit zou weleens dé beslissing van het toernooi kunnen zijn', zeiden ze meteen na de wedstrijd. Natuurlijk had het anders kunnen lopen, maar ik wist dat ik met die beslissing de grootst mogelijke kans op succes creëerde."

Natuurlijk had het anders kunnen lopen

Les 4: Pamperen helpt niemand

"Ik stond langs de lijn met een voetbalvader te praten toen zijn zoontje, een jochie van drie of vier, in het tassenrek klom. Hij kijkt even over z'n schouder en zegt: 'Doe je wel voorzichtig?' Z'n dochtertje, een jaar of zes, klimt vervolgens ook het rek in. Vader schrikt zich rot, rent naar het kind toe en redt haar.

In dat beeld herkende ik mijn hele jeugd: nooit worden aangesproken op de kracht die je hebt. Toen ik twintig was, werd Madonna mijn grote held. Zij was de eerste vrouw die haar spieren mocht laten zien. Ik kreeg altijd te horen dat ik geen rokje kon dragen want dat was 'geen gezicht met die voetbalbenen'. Mijn broers konden wijdbeens zitten, grof zijn, maar ik werd altijd gecorrigeerd: 'Vera, je bent een méisje.'

Ik voelde me niet vrij als meisje, ik mocht niet mezelf zijn. Colette Dowling schrijft in haar boek 'De mythe van breekbaarheid': Meisjes moeten niet zo gepamperd worden, geef ze liever een schop onder hun kont, stel dezelfde eisen die je aan jongens stelt. Zo is het. Dat boek van haar is mijn bijbel."

Meisjes moeten niet zo gepamperd worden

Les 5: Vraag je af: is dit het me waard?

"Als je jezelf deze vraag stelt en een eerlijk antwoord zoekt, kom je er altijd uit. Ik vind kinderen hartstikke leuk en ik kan het goed met ze vinden, maar ik heb besloten ze niet te willen. Toen we zes waren, zag ik een van mijn broers onder een auto terechtkomen. Hij ging tussen de voorwielen door, toen de auto stilstond lag zijn hoofd een handbreedte van het achterwiel. We dachten dat hij dood was.

In de periode dat ik over kinderen nadacht, sloeg de paniek toe, ik zag alleen maar ongelukken, ziektes en verdrinkingen voor me. Ik had een ongelooflijke angst dat het mis zou gaan. Ik heb geen seconde spijt van mijn beslissing gehad of ook maar iets van leegte gevoeld."

We dachten dat hij dood was

Les 6: Vrouwenquota: de enige weg

"Er is in Nederland zo lang geroepen: we moeten geen vrouwenquota willen, vrouwen moeten kwaliteit leveren. Wat die mensen niet zien is dat die kwaliteit er wel is, maar dat er niet voor gekozen wordt. Mannen hebben altijd voorrang gekregen, die status-quo moet nu eindelijk maar eens doorbroken worden. Ik ben daarom vóór quota. Toen ik uit Zuid-Afrika vertrok, werd Danny Jordaan, voorzitter van de Zuid-Afrikaans voetbalbond, onder druk gezet een man als mijn opvolger aan te stellen. Hij vroeg mij wat hij moest doen. Ik zei: 'Als mijn assistent, Desiree Ellis, er niet klaar voor is, wie dan wel?' Ik kon niemand, dus ook geen enkele man, bedenken die meer geschikt was voor deze klus dan zij.

Desiree is het geworden. Jordaan heeft altijd gezegd: 'Als wij geen positie voor vrouwen creëren en de kwaliteit naarboven halen, wie doet het dan?' Hij heeft mij altijd op basis van mijn professionaliteit aangesproken en wij voerden inhoudelijke discussies. Van een man als Jordaan kunnen we in Nederland nog heel wat leren."

Les 7: In Zuid-Afrika geeft voetbal je toekomst

"Dat ik vorig jaar met Zuid-Afrika de Olympische Spelen haalde, zie ik als mijn grootste persoonlijke succes. Maar ik ben nog veel blijer met het succes van de meiden. Toen ik in 2014 in Johannesburg begon, gingen we niet alleen voetballen, maar zorgden we met de staf ook voor scholing, verantwoord eten, soms voor betere leefomstandigheden, kortom: we creëerden voorwaarden waarbinnen de speelsters zich konden ontwikkelen.

Sommige meiden waren niet veilig omdat niet geaccepteerd werd dat ze voetbalden. Na de Spelen is dat 180 graden gedraaid.

We werden in Rio al in de groepsfase uitgeschakeld, maar we hebben ons aan de wereld kunnen presenteren, we werden gezien als een team van hoop. Sport kan absoluut je levensomstandigheden verbeteren. Bij ons is voetballen een luxe, in Zuid-Afrika kan het een nieuwe toekomst betekenen. De meiden hebben nu een ander leven: een opleiding, een vast contract, een baan."

Sommige meiden waren niet veilig omdat niet geaccepteerd werd dat ze voetbalden

Les 8: Slaag met vlag en wimpel, hou het simpel

"'Slaag met vlag en wimpel, hou het simpel' is vrij naar Van Kooten en De Bie. Voetbal is geen hogere wiskunde. Ik gebruik alleen hulpmiddelen als het niet anders kan. Liggen er stokken, palen en pionnen op het veld? Nee. Dus zijn ze bij de training ook niet nodig. Als coach is het mijn rol de speelsters verantwoordelijkheid te geven en een kader neer te zetten waarin ze besluiten kunnen nemen. Als ze op het veld staan, moeten ze het ook zelf doen.

Ik was bereid het vrouwenteam naar het EK te begeleiden en het heeft me teleurgesteld dat de KNVB mij niet eens als optie zag. Ik heb niets tegen Sarina Wiegman die de functie heeft gekregen. Integendeel, Sarina is in potentie een goede coach. Maar zij heeft nog nooit een interland geleid, wat op een eindtoernooi toch wel handig is. Om dat te compenseren is Foppe de Haan - 73 en nog nooit met vrouwen gewerkt - ernaast gezet, terwijl de oplossing voorhanden was.

Nu ik zelfs na alle publiciteit niet gebeld ben, al was het alleen maar om mee te delen dat mijn naam niet in de plannen voorkwam, wanneer dan nog wel? Mijn rol in het Nederlandse vrouwenvoetbal is uitgespeeld. Mijn hart zal niet meer oranje kleuren. Maar goed, ik ben afgelopen najaar uit Zuid-Afrika teruggekomen om bij mijn man, mijn grote liefde, te zijn. Dus ik ben nu bij mijn man. Ook hierbij houd ik me voor: hou het simpel. We fietsen samen heel veel."

Ook hierbij houd ik me voor: hou het simpel



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Het was de mooiste dag van mijn leven, ik mocht meedoen met het vrouwenteam van Brederodes in Vianen

Natuurlijk had het anders kunnen lopen

Meisjes moeten niet zo gepamperd worden

We dachten dat hij dood was

Sommige meiden waren niet veilig omdat niet geaccepteerd werd dat ze voetbalden

Ook hierbij houd ik me voor: hou het simpel