Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Op dit festival praat de hbo-student met de mbo'er, en dat is bijzonder

Samenleving

Gerrit-Jan KleinJan

Mbo'ers, hbo'ers en wo'ers organiseren samen een festival in de openbare bibliotheek in Amsterdam. Van links naar rechts: Ferdgie Imambaks (linksboven), Shivania Marjanom, Assia Amekran (rechtsboven), Joanna Donau. © Joris van Gennip
reportage

Het onderwijs is gesegregeerd. Iemand op de universiteit kent bijna geen mbo'ers. Met een festival willen Amsterdamse studenten uit mbo, hbo en wo die kloof overbruggen. 'Op school zit je in je eigen bubbel.'

Een tijdje geleden zag Assia Amekran (19) een oproep op de website van de Vrije Universiteit waar ze psychologie studeert: wie heeft er zin om samen met mbo-, hbo- en wo-studenten een festival te organiseren? Een kans, dacht Assia, want zoveel mensen met een ander opleidingsniveau kende ze niet. 

Lees verder na de advertentie

"Mijn eigen omgeving is hoog opgeleid", zegt ze. Voordat ze vorig jaar aan haar studie begon, bezocht ze een gymnasium. Ook geen omgeving waar je vanzelf andere mensen tegen het lijf loopt. "Ik kom weinig zomaar in contact met mensen van het mbo."

"Het belangrijkste doel is dat ze elkaars achtergronden leren kennen en elkaars talenten waarderen."

Projectcoördinator Durk Gardenier

Onderwijs is gesegregeerd

Vandaag zit Assia met zo'n zeventig andere studenten in de Openbare Bibliotheek van Amsterdam. Op de zesde verdieping wordt koortsachtig vergaderd. Met blozende wangen bladeren de jongeren door een stapel printjes met schema's. Voor het glorieuze uitzicht over de stad Amsterdam hebben de groepjes die hier bezig zijn geen tijd. Sinds februari komt deze bonte groep studenten van mbo, hbo en universiteit wekelijks bijeen om een cultureel festival voor te bereiden. Komende zaterdag is het zover, dan is er de hele dag zang, dans en nog veel meer in het immense bibliotheekgebouw.

Er moet nog veel gebeuren om alles op zijn pootjes te laten terechtkomen. En dat is precies de bedoeling, legt projectcoördinator Durk Gardenier uit, want misschien nog wel meer dan het einddoel is de weg ernaartoe van belang. Gardenier werkt bij de Bildung Academie, een organisatie uit Amsterdam die zich bezighoudt met onderwijsvernieuwing. "Het belangrijkste doel is dat de deelnemers elkaars achtergronden leren kennen en elkaars talenten waarderen."

Want het Nederlandse onderwijs is gesegregeerd. "In het onderwijs komen deze studenten elkaar niet meer zomaar tegen, dat is jammer", zegt Gardenier. Iemand die een mbo-opleiding doet, heeft weinig contact met hbo'ers, een universitaire student komt bijna geen leeftijdsgenoot tegen die een opleiding op een ander niveau volgt.

De deelnemers moeten een beroep doen op hun eigen netwerk en vaardigheden

Om daar wat aan te doen, bedacht de Bildung Academie het plan om een groep mbo-, hbo-, en wo-studenten samen een cultureel festival te laten organiseren, waarbij de deelnemers een beroep doen op hun eigen netwerk en vaardigheden. Gardenier: "Je kunt natuurlijk ook iets verzinnen rondom een ander thema, bijvoorbeeld de duurzame stad. Maar hiermee denken we aan te sluiten bij de intrinsieke motivatie van studenten. Veel jongeren vinden festivals leuk. Zo kun je met iets waarvoor jongeren werkelijk gemotiveerd zijn allerlei verschillen overbruggen."

Naar de zijkant

Bij Assia Amekran hebben zich inmiddels drie projectgenoten gevoegd: Shivania Marjanom (21, studeert kunstmatige intelligentie aan de Vrije Universiteit), Ferdgie Imambaks (30, hbo culturele en maatschappelijke vorming) en Joanna Donau (18, mbo onderwijsassistent). Iedereen heeft zijn eigen taak. Zo houdt Joanna zich op Facebook en Instagram bezig met de marketing van het gebeuren. De andere drie houden zich bezig met de programmering van de festivaldag.

De mensen aan tafel zien dat die kloof in het onderwijs bestaat. "Mbo'ers worden vaak wat naar de zijkant geschoven. Ik vind het belangrijk dat mensen zien dat wij ook creatieve en leergierige studenten zijn", zegt Joanna. Als ze aan mensen vertelt dat ze een mbo-opleiding volgt, dan komt er vaak geen vervolgvraag, bijvoorbeeld wat ze wil worden. Dat steekt. "Alsof het niet veel voorstelt wat ik doe."

Ik vind het belangrijk dat mensen zien dat wij ook creatieve en leergierige studenten zijn

Joanna Donau (18, mbo onderwijsassistent)

Shivania knikt: "Ik zie ook in mijn eigen omgeving dat er veel scheiding is. Mensen hebben toch snel een specifiek beeld van wo, hbo of mbo. Mijn vriend doet mbo, en daar krijg ik soms negatieve opmerkingen over."

En er is nog iets, merkt Ferdgie op. "Opleidingen sluiten door die scheiding niet goed aan op het werkveld." Hij ziet het in de praktijk, want naast zijn deeltijd-hbo-opleiding werkt hij als begeleider bij een maatschappelijke organisatie in Amsterdam. "In mijn werk heb ik te maken met mensen van allerlei achtergronden en opleidingen. Maar op school zit je in je eigen bubbel, met mensen die precies hetzelfde denken. Je zou beter voorbereid zijn als je op school met verschillende mensen in contact komt."

Op mijn werk heb ik mensen met allerlei achtergronden en opleidingen. Maar op school zit je in je eigen bubbel.

Ferdgie Imambaks (30, hbo culturele en maatschappelijke vorming)

Het viertal kende elkaar niet voordat ze aan het festivalproject begonnen. Een van de gedachten erachter is dat de deelnemers banden met elkaar aangaan die er voorheen niet waren, ook buiten het project om. In het geval van Joanna, die in haar vrije tijd ook zingt, is dat al gelukt. "Een van de deelnemers organiseerde voor zijn hbo-opleiding een feest in een buurthuis. Hij vroeg mij om op te treden. Dat is best wel tof, want dat is echt iets wat losstaat van dit project, maar er wel uit voortkomt."

Mbo'ers zijn praktisch, wo'ers denken alleen maar en hbo'ers zitten er een beetje tussenin - over dat soort hokjes hoor je de studenten hier niet. "Het is natuurlijk niet verboden om het over opleidingen te hebben", zegt Gardenier. "Maar onze achterliggende filosofie is dat we kijken naar de mens als geheel, iets wat in het onderwijs naar ons idee onderbelicht is. Zo is het universitaire onderwijs vooral gericht op het hoofd en wordt empathie daar bijvoorbeeld minder getraind."

Hechte groep

Deze gedachte kan bij de deelnemers op waardering rekenen. Assia: "De eerste keer dat we samen hadden afgesproken ging het helemaal niet over onderwijsniveaus. Het was niet: welke opleiding doe je, maar: wat vind je leuk om te doen? Pas na een paar weken kwam ik erachter wat iedereen deed."

Het was niet: welke opleiding doe je, maar: wat vind je leuk om te doen?

Assia Amekran (19), student psychologie aan de VU

In het groepje van Shivania ging het ook niet over studie of opleiding. "We wisten dat wel van elkaar, maar vanaf het begin ging het erom dat je elkaar op persoonlijk niveau beter leerde kennen. Zodat je snel een hechte groep werd." Ze noemt een voorbeeld. "We moesten aan elkaar vertellen waarom je de persoon bent die je bent. Dat haalde barrières weg, zo werden we een geheel."

Het Nederlandse onderwijs zou wat van deze aanpak van de Bildung Academie kunnen leren, denken de deelnemers. Shivania: "Het is jammer dat er niet meer van zulke projecten zijn waar studenten zo natuurlijk in contact komen met elkaar."

Ferdgie: "Het lijkt me niet verstandig om meteen de verschillende opleidingsniveaus te laten verdwijnen. Die zijn er natuurlijk niet voor niets. Maar zoiets organiseren als dit, dat overstijgt een specifiek opleidingsniveau."

Joanna: "Je leert natuurlijk wel dingen, zoals samenwerken, organiseren, dingen afstemmen met elkaar. Maar niet op een schoolse manier. Het voelt alsof het helemaal niets met school te maken heeft."

Ferdgie: "Het klinkt misschien een beetje stom, maar hier zijn we gewoon mens, geen hbo'er of mbo'er."

Het OBA Festival vindt zaterdag 30 juni plaats in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA, Oosterdokskade 143) van 12 tot en met 22 uur. Toegang vrij.

Reservaten

De dochter van een chirurg komt eerder op de universiteit dan de zoon van een lasser. Grosso modo neemt de segregatie naar opleiding en inkomen toe, stelde de onderwijsinspectie in de recentste editie van 'De staat van het onderwijs', een onderzoeksrapport dat één keer per jaar verschijnt. Zo hebben middelbare scholieren in de laagste niveaus van het vmbo vaak laagopgeleide en vwo'ers juist meestal hoogopgeleide ouders. En dat verschil blijft in het mbo en het hoger onderwijs bestaan.

Als er niets gebeurt zal de kloof tussen hoger en lager opgeleiden de komende jaren alleen maar dieper worden. Die ontstaat al op de basisschool. Ouders van basisschoolleerlingen kiezen namelijk steeds vaker scholen met leerlingen met eenzelfde achtergrond als zijzelf, constateert de inspectie. Vooral academisch geschoolde ouders doen dat. Hun kinderen gaan steeds vaker naar scholen waar vooral kinderen van gelijkgestemden naartoe gaan. Veel basisscholen zijn zelfs homogener dan de wijken waarin ze staan. Het onderwijs wordt daardoor vanaf het begin meer en meer opgedeeld in reservaten van gelijkgestemden, bubbels waar leerlingen nauwelijks uitkomen.

Lees ook:

Universiteiten maken het hbo’ers lastig: Eén op de acht weert ze in masters

Universiteiten maken het hbo’ers lastig. Bij ruim honderd van de achthonderd universitaire masteropleidingen is het onmogelijk om met een hbo-diploma binnen te komen. 

Deel dit artikel

"Het belangrijkste doel is dat ze elkaars achtergronden leren kennen en elkaars talenten waarderen."

Projectcoördinator Durk Gardenier

De deelnemers moeten een beroep doen op hun eigen netwerk en vaardigheden

Ik vind het belangrijk dat mensen zien dat wij ook creatieve en leergierige studenten zijn

Joanna Donau (18, mbo onderwijsassistent)

Op mijn werk heb ik mensen met allerlei achtergronden en opleidingen. Maar op school zit je in je eigen bubbel.

Ferdgie Imambaks (30, hbo culturele en maatschappelijke vorming)

Het was niet: welke opleiding doe je, maar: wat vind je leuk om te doen?

Assia Amekran (19), student psychologie aan de VU