Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ook een kleutertraumaatje moet je eerst even opruimen

Samenleving

Maaike Bezemer

© thinkstock
De opvoedvraag

Hoe krijgt een vierjarig ventje zijn fietsplezier terug, na een ritje richting sloot?

Zoon begon met drieënhalf jaar te fietsen, mailt een vader. Over de stoep, naar het plein in de buurt. "Zonder zijwieltjes, een vrolijk windmolentje aan zijn stuur."

Op zijn vierde fietste de kleuter door een recreatiegebied met brede paden en bruggetjes zonder hekken, tot er plots twee honden om hem heen sprongen. Van schrik begon hij te slingeren en reed zo de sloot in. De eigenaresse van de honden hielp mee de jongen eruit te tillen, schrijft vader. "Ze wenste ons succes en ging ervandoor. De fiets visten we er zelf uit, onder de bagger, het windmolentje geknakt."

De kleuter was kletsnat, zijn laarzen stonden vol water en hij had het steenkoud, maar dat eerste leed werd thuis verholpen met een warme douche. Nu, maanden later, maakt vader zich echter zorgen over wat hij noemt een 'kleutertraumaatje'. De jongen kan de gebeurtenis nog tot in detail navertellen. En erger: hij heeft geen lol meer in fietsen. "Opa en oma hebben een tweedehands-je gekocht. Tot het eind van de straat wil hij het proberen, maar zodra hij in de verte een sloot ziet, stapt hij af!"

Zwemmen in het zwembad vindt hij nog altijd leuk, maar donker buitenwater vindt hij nu gevaarlijk. Ook een voordeel, beseft vader. "Eerder zei hij weleens dat hij wilde zwemmen bij de verkeersbrug. Dat is nu over."

Lees verder na de advertentie
Zodra hij in de verte een sloot ziet, stapt hij af

Veel oefenen

Pedagoge Tamar de Vos vindt het lastig om op afstand te zien hoe traumatisch het precies is geweest. "Aangezien ik niets hoor over nachtmerries, of veranderend gedrag, klinkt het alsof het jongetje er redelijk gezond mee omgaat. Hij wil nog wel zwemmen, is niet bang voor water, alleen als het donker water betreft. Ik denk dat hij dat prima kan overwinnen."

De grootouders doen het al goed: veel oefenen op plekken waar hij zich veilig voelt. Niet te veel druk. Hetzelfde geldt voor zwemmen. "Eerst maar eens plezier maken in het zwembad", zegt de pedagoge. "Zorg dat hij zich zonder angst in het water beweegt. Dan kun je later met hem naar zee of naar een meer. Eerst een rustig en overzichtelijk strandje. En ga hem vooral niet dwingen. Help hem speels het water in."

De Vos stelt voor het slootverhaal niet op te rakelen als hij op de fiets stapt, gaat zwemmen of zelfs maar een paar honden ziet. "Dan leg je verbanden met vervelende ervaringen die er voor hem misschien helemaal niet zijn." Als hij er zelf over begint, neem dan de tijd, zegt ze. "Goed luisteren en doorvragen. En dan helpen loslaten. Je kunt best uitleggen dat het een keer is misgegaan, maar dat zoiets vast niet nog eens gebeurt, zeker als jullie goed opletten."

Je kunt best uitleggen dat het een keer is misgegaan, maar dat zoiets vast niet nog eens gebeurt, zeker als jullie goed opletten

Opruimen

Sacha Lucassen is gezondheidszorgpsycholoog bij academisch behandelcentrum Uva Minds. Ze is het met Tamar de Vos eens dat oefenen kan helpen. "Iedereen heeft wel eens last van beelden die terugkeren. Op den duur zal het slijten." Maar duurt het langer dan een maand, dan kan angst in de weg gaan zitten. "Zo'n herbeleving kan duiden op een posttraumatische stressstoornis." Net als De Vos noemt ze veranderend gedrag en slecht slapen als signalen, maar er zijn er meer. "Is de jongen schrikachtig, kan hij zich minder goed concentreren? Dat hij niet meer door het groen wil fietsen, mijdgedrag, kan ook een teken zijn." Lucassen wil de boel niet problematiseren. "Maar het is nu al een tijdje terug en hij heeft er nog last van. Dan kan een korte behandeling geen kwaad, om de angst versneld te verhelpen."

Lucassen behandelt al kinderen van tweeënhalf met EMDR, Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Een wetenschappelijk onderbouwde therapie, benadrukt ze. Ze verwijst naar emdr.nl voor een erkende therapeut. Kort gezegd helpt die nare ervaringen van het werkgeheugen naar het lange termijngeheugen. "Ik leg kinderen uit dat ze zo'n belevenis niet goed hebben opgeborgen in hun hoofd. Alsof je een kist vult, maar nogal rommelig. Er hoeft maar iets te gebeuren en het deksel floept open." Sommige kinderen zeggen: 'waar staat die kist dan', 'ik zie 'm niet'. Maar volgens Lucassen begrijpen ze vlot dat je gedachten ook moet opruimen. "Netjes opgeborgen, geven ze geen last."

Na die behandeling moet de kleuter alsnog terug op de fiets en in het water, met kleine stapjes en een beloning na elke overwinning . Bijvoorbeeld een spelletje dat hij leuk vindt of een experiment. Mentos in een colafles, suggereert de psycholoog.

"Maar eerst even opruimen."



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Zodra hij in de verte een sloot ziet, stapt hij af

Je kunt best uitleggen dat het een keer is misgegaan, maar dat zoiets vast niet nog eens gebeurt, zeker als jullie goed opletten