Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Niet alleen voor Mies Bouwman was omroepster zijn een opstapje

Samenleving

Paul van der Steen

Jeanne Roos. © TR BEELD
Déjà Vu

Een gelegenheidsomroepster was de eerste die in beeld verscheen bij de allereerste tv-uitzending in de Nederlandse geschiedenis. Jeanne Roos kwam bij een test vooraf goed uit haar woorden en ze had - minstens zo belangrijk - geen connecties met een van de Nederlandse omroepverenigingen. 

Een verslaggever van Trouw sprak haar kort voor de spannende dag en was vooral benieuwd naar haar kleding. "Een gebloemde jurk zal wel goed staan", meent ze.

Lees verder na de advertentie

Roos (1916-2001) was in het dagelijks leven journaliste bij Het Parool. Met onder anderen Annie M.G. Schmidt verzorgde ze ook het cabaret op die krant, De Inktvis. Het daar opgedane improvisatievermogen hielp haar de tv-avond door. Toen ze van de zenuwen haar ingestudeerde tekst vergat tijdens een storing, vond ze moeiteloos goede, andere woorden.

Lees verder onder het filmpje. In 1971 koos Jeanne Roos het topmodel van dat jaar.

Waar de redactrice Roos voor even omroepster werd, betekende het omroepen voor een aantal andere gezichten van het eerste uur, zoals de deze week overleden Mies Bouwman, juist een opstapje naar serieuzere loopbanen. 

Het Algemeen Handelsblad concludeerde na gesprekken met de vrouwen van het scherm in 1952 al dat de job om 'charme, liefde voor het werk, opgewektheid, zakelijkheid en vooral nuchterheid' vroeg. Maar de belangrijkste functie-eisen waren toch een leuk koppie en een prettige stem.

'Televisie-omroepster Mies Bouwman kan zich geen leuker beroep voorstellen dan 't hare', schreef de Volkskrant een jaar later, maar de aankondigster voor de KRO en later de Avro ging uiteindelijk toch liever zelf serieuze en amusementsprogramma's maken en presenteren.

Wereldberoemd in Nederland

Anderen gingen eveneens wat anders doen of breidden hun takenpakket uit. Voor Bouwmans opvolgster bij de KRO, Hannie Lips (1924-2012), was deelname aan kinderprogramma's een logische stap. Ze was wereldberoemd geworden in Nederland door bij het aankondigen van onder meer 'De Dappere Dodo' met twee handen naar de jongens en meisjes thuis te zwaaien.

Met name bij de Avro zochten nogal wat omroepsters uiteindelijk hun heil in de journalistiek. Ageeth Scherphuis (1933-2012) voelde zich steeds ongemakkelijker bij haar rol. "Ik was daar vanwege mijn uiterlijk en iets anders viel er niet te doen. Ik denk achteraf dat daar de basis ligt voor mijn feminisme", zei ze later. Scherphuis gaf in de loop van de jaren zestig haar loopbaan een draai. Ze presenteerde nieuws, kunst- en emancipatieprogramma's ('Ot...en hoe zit het nou met Sien?') en was jarenlang redacteur van Vrij Nederland.

De omroepsters en omroepers verdwenen rond de mil­len­ni­um­wis­se­ling definitief van de Nederlandse televisie

Netty Rosenfeld (1921-2001) had voor haar omroepwerk bij de Avro al veel voor de radio gedaan en werd later een gewaardeerd maker van documentaires voor onder meer de VPRO. Terugblikkend constateerde ze in 1996: "Presenteren was niets voor mij. Zodra ik een onderwerpje had gemaakt, wist ik het: dit wil ik." Soms ging Rosenfeld gewoon haar neus achterna of liet ze een dartpijltje de plek van aandacht bepalen. Haar eigenzinnige aanpak leverde haar onder meer de felbegeerde Zilveren Nipkowschijf op.

Ria Bremer (1939) verlangde als Avro-omroepster terug naar het journalistenvak. Ze had eerder bij de Volkskrant gewerkt. Later werd ze het gezicht van het kinderprogramma 'Stuif Es In'. Maar ze kon ook haar passie als verslaggever kwijt bij 'Avro's Radiojournaal', het tv-actualiteitenprogramma 'Avro's Televizier' en als maakster en presentator van 'Vinger Aan De Pols'.

De omroepsters en omroepers verdwenen rond de millenniumwisseling definitief van de Nederlandse televisie. Ook uit de aankondigers van programma's in de laatste jaren dat het vak bestond, kwamen presentatoren en programmamakers voort. Humberto Tan was even omroeper bij de Avro, Anniko van Santen bij RTL Véronique, Astrid Joosten bij de Vara en Floortje Dessing bij Veronica.

Léonie Sazias, die programma's aankondigde voor dezelfde omroep, is nu Tweede Kamerlid voor 50Plus.

Paul van der Steen bekijkt wekelijks het nieuws door een historische bril. Lees hier eerdere afleveringen van Déjà Vu.

Deel dit artikel

De omroepsters en omroepers verdwenen rond de mil­len­ni­um­wis­se­ling definitief van de Nederlandse televisie