Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Na cycloon Idai moet de wederopbouw beginnen. En dat kost heel veel geld

Samenleving

Erik van Zwam

Fernando Antonio, 15-jaar zit voor zijn ingestorte huis in zijn dorpje Mananga-Batista, in het zwaar getroffen Buzi District in Mozambique. © AFP

Na een maand is de noodhulp in Mozambique, Zimbabwe en Malawi goed op gang gekomen, maar in het getroffen gebied zijn huizen, gebouwen, wegen en bruggen weggevaagd en oogsten vernield. Toch gaan mensen al terug: de wederopbouw moet beginnen. En dat kost heel veel geld. Geld dat van de internationale gemeenschap moet komen.  

Cycloon Idai was er een van de buitencategorie. Een maand geleden, op 14 maart trok de categorie 4-storm via de havenstad Beira Mozambique in, en over land naar Zimbabwe en Malawi. In de statistieken is Idai de meest vernietigende orkaan ooit op het zuidelijk halfrond geweest – officieel zijn er in de drie Afrikaanse landen 958 doden gevallen. In Zimbabwe worden een maand na dato nog steeds 329 mensen vermist.  

Lees verder na de advertentie
© Sander Soewargana

Ter vergelijking: orkaan Katrina die New Orleans in 2005 verwoestte, kostte 1200 levens en is de derde dodelijkste orkaan ooit gemeten. Katrina en de desastreuze gevolgen voor New Orleans domineerden het nieuws toen wekenlang. 

De verwoesting is enorm alsof er een vreselijke oorlog heeft gewoed

Lola Castro

Idai moet het met minder belangstelling doen, ook al zijn er bijna 3 miljoen mensen getroffen, en raakten meer dan 160.000 getroffenen huis en haard kwijt. Honderdduizenden hectaren landbouwgrond zijn onbruikbaar geworden, oogsten verdwenen, wegen en bruggen zijn weggeslagen. Cholera dook op.

Desolaat maanlandschap

In Mozambique ontstond een gigantisch binnenmeer dat complete dorpen verzwolg. Het goede nieuws is dat het water zakt. “De verwoesting is enorm, alsof er een vreselijke oorlog heeft gewoed. Huizen, gebouwen, wegen, bruggen, bomen, struiken, vrijwel alles is weg.” Lola Castro van het World Food Program (WFP) beschrijft via de telefoon een desolaat maanlandschap. Zelf staat ze in een groot magazijn met voedsel in Malawi, want ook daar is hulp nodig.

Na een maand zijn sommige dorpen aan de randen van het immense binnenmeer nog nauwelijks bereikt. “Trucks met hulpgoederen kunnen er niet komen. Met helikopters en boten proberen we daar slachtoffers te lokaliseren”, zegt Castro.

Toch wordt alweer naar de komende maanden gekeken. “De grote zomeroogst is verwoest. De winter komt eraan. We geven mensen nu voedsel, en daarbij zaden en landbouwwerktuigen. Als ze naar huis gaan, kunnen ze weer akkers aanleggen en leven van de winteroogst.”

Rivieren hebben als gevolg van de cycloon een andere loop gekregen. Het hele landschap is daardoor veranderd

Maaike Arts

Langzaamaan keren mensen inderdaad weer terug naar hun dorpen, of wat er nog van over is, vertelt Maaike Arts van Unicef die net is teruggekeerd uit Mozambique. Zij was in Beira, de havenstad waar veel mensen naartoe vluchtten toen hun dorpen door het water werden getroffen en waar ze sindsdien in opvangkampen bivakkeerden. “Eind vorige week hadden we 75.000 mensen in de kampen rond Beira zitten. Een week daarvoor het dubbele aantal. Ze gaan terug naar waar ze woonden, maar daar is wel alles weg.”

Vissers brodeloos

Castro schetst de grote moeilijkheden die de terugkeerders aantreffen. “Rivieren hebben als gevolg van de cycloon een andere loop gekregen. Het hele landschap is daardoor veranderd. Vee is verdronken. De mangrove langs de kust bestaat niet meer, terwijl die de paaigronden voor vis vormt. Vissers zijn brodeloos.” 

Wederopbouw is ook om andere redenen moeilijk. Onderweg loopt alles vast, want wegen en bruggen zijn grotendeels verdwenen. “Ik ben vorige week van Beira naar het westen van Mozambique gegaan, richting Malawi. “Eén weghelft is hersteld. Naar beide kanten staan lange rijen vrachtwagens. Hulpgoederen komen maar heel langzaam richting hun bestemming”, vertelt Arts.

Unicef, Het Rode Kruis en WFP doen met tal van hulporganisaties wat ze kunnen. “De komende drie maanden hebben we 71 miljoen dollar nodig voor dit soort noodhulp, maar slechts 40 procent is binnen.” Castro doet een oproep aan de internationale gemeenschap om geld te doneren. Voor de wederopbouw van dorpen, steden, wegen en bruggen, die orkaanbestendig moet gebeuren, is veel meer geld nodig. Alleen daarom al moet Idai en de gevolgen ervan op de radar blijven staan, vindt Castro.

Ziektes

Binnen een paar weken nadat Idai over zuidelijk Afrika raasde brak er cholera uit. Hulporganisaties als Unicef reageerden adequaat door in korte tijd vele honderdduizenden mensen in die landen in te enten. “Cholera is op zijn retour, hoewel het oppassen blijft”, zegt Maaike Arts van Unicef. Nu slaat malaria weer toe. “We delen op grote schaal muskietennetten uit. Kleine kinderen die ondervoed zijn, zijn in een paar dagen dood", zegt Arts bezorgd.

129.000 kinderen hebben hulp nodig

Unicef in Zimbabwe ontfermt zich over de kinderen die getroffen zijn door de cycloon. In totaal gaat het om 129.000 kinderen, zegt Jolanda van Wetering hoofd kinderbescherming. Haar grootste zorg zijn weeskinderen. In het Chimanimani-district, in de bergen oostelijk tegen de grens met Mozambique, sloeg Idai het hardst toe. “Vorige week konden we pas het dorp Kopa bereiken in de Rusitu-Vallei. Van de drieduizend kinderen daar was 10 procent (half)wees geworden. Driehonderd hadden een of beide ouders verloren”, vertelt Van Wetering. De kinderen moeten een veilige beschermde opvang krijgen bij pleegouders of familie. “Dat zijn langdurige procedures hier. Rouwverwerking met die weeskinderen is nu heel belangrijk, anders kunnen ze hun leven nooit goed oppakken.”

Lees ook:

Overal in de stad Beira zijn de littekens van cycloon Idai nog te zien

De stad Beira herstelt van cycloon Idai. Overal zijn de littekens van de storm en regen nog te zien. Vooral in de armste wijken. Maar ook in het ziekenhuis. En in het mortuarium.

Op zoek naar meneer Bernardino tussen het puin van Mozambique

Na cycloon Idai is er in en rond de Mozambikaanse havenstad Beira nauwelijks nog internet- of telefoonverbinding. Terwijl de stad opkrabbelt na de storm, proberen inwoners elkaar te vinden.

Deel dit artikel

De verwoesting is enorm alsof er een vreselijke oorlog heeft gewoed

Lola Castro

Rivieren hebben als gevolg van de cycloon een andere loop gekregen. Het hele landschap is daardoor veranderd

Maaike Arts