Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Moet je een kind beschermen tegen een vriendje dat de dienst uitmaakt?

Samenleving

Maaike Bezemer

© Fadi Nadrous
Opvoedvraag

"Onze zoon van vier heeft een beste vriend, maar de relatie tussen de twee lijkt niet altijd gelijkwaardig", schrijft een moeder. Het vriendje is vijf maanden ouder en draagt haar zoon op wat hij moet doen en eigent zich zijn spullen toe.

"Hij trekt zijn ridderpak aan, confisqueert het zwaard én het schild en als de twee een spelletje doen, bepaalt het vriendje de regels." De ouders denken meestal: laat die twee het met elkaar uitzoeken. "Maar soms is onze zoon zo teleurgesteld dat hij huilend naar ons toekomt. Moeten wij het vriendje terechtwijzen? En is zo'n verhouding normaal op jonge leeftijd?"

Lees verder na de advertentie

De voorvallen lijken de vriendschap geenszins te beïnvloeden, zegt moeder. "Ze spelen en slapen regelmatig bij elkaar en voor onze zoon blijft deze jongen zijn allerbeste vriend."

"Hoe oud we ook zijn, we kijken allemaal graag naar anderen", reageert ontwikkelingspsycholoog Steven Pont nuchter. "Niemand weet precies hoe je het leven moet leven." Deze relatie kost de jongen iets, maar levert hem waarschijnlijk ook het een en ander op, zegt hij. "Misschien durft de vierjarige met die vriend dingen die hij uit zichzelf nooit zou doen? En misschien neemt die grote vriend het wel voor hem op als er eens ruzie is op het speelplein? Dan staat er dus een positieve pay-off tegenover."

Hoe oud we ook zijn, we kijken allemaal graag naar anderen

Steven Pont

Elke vriendschap heeft zo zijn karakteristieken, verduidelijkt hij. "Waar de een heel initiatiefrijk is, is de ander misschien zorgzamer, of heeft meer humor. Uiteindelijk telt dat samen op tot een relatie."

Het is een misvatting dat vriendschappen altijd gelijkwaardig zijn, zegt ook Berna Güroglu, die onderzoek doet naar kindervriendschappen aan het Psychologie-instituut van de Universiteit Leiden. "Bovendien hebben ouders vaak een heel andere kijk op vriendschappen dan hun kinderen."

Ze moeten eerst maar eens uitvissen of de jongen vaker moeite heeft om voor zichzelf op te komen. Zo ja, dan kunnen ze hem leren dat er ook alternatieven zijn. "Op die leeftijd bepalen met name de ouders nog wie bij wie speelt. Misschien kunnen ze een keer observeren hoe het gaat met andere speelkameraadjes, of nichtjes en neefjes?"

Het is een misvatting dat vriendschappen altijd gelijkwaardig zijn

Berna Güroglu

Steven Pont werkte mee aan het televisieprogramma 'Het geheime leven van 4-jarigen', waarin verborgen camera's volgen hoe kleuters met elkaar omgaan. De ene kleuter blijkt duidelijk assertiever dan de ander, maar volgens Pont leert die serie ook dat omstandigheden en omgeving nogal bepalend zijn. "Een jongen kan heel dominant zijn in een klas, maar wat als er twee nieuwe dominante types bij komen?" Mensen veranderen van rol, wil hij maar zeggen. "We denken dat we redelijk consistent zijn, maar we zijn niet overal dezelfde. Deze kleuter kan best ondergeschikt zijn aan zijn beste vriend, maar de baas spelen over zijn kleine broertje."

Pont snapt dat ouders niet graag zien dat hun zoon het onderspit delft. Ze kunnen er volgens hem het beste op terugkomen als het vriendje weg is. En dan niet te veel uitleggen, vooral vragen: er viel mij iets op, volgens mij had je verdriet? Vertel me eens wat je zo erg vond? "Je kunt als ouder wel zeggen dat die vriend alles bepaalt, maar misschien vindt hij het wel prima zo. Pas als hij er zelf last van heeft is, als hij bijvoorbeeld zegt dat het altijd zo gaat, dat hij nooit iets mag kiezen, dan is hij gemotiveerd om iets te veranderen."

Pont stelt voor de jongen zelf te laten nadenken. "Weet zijn vriend dat hij dat ridderpak zelf aan wil? Hoe kan hij hem dat duidelijk maken?" Dat is het mooie van vierjarigen, zegt hij. Die zijn al best groot. "Door zo'n gesprek leert hij zich verplaatsen in zijn vriend, maar ook dat hij een eigen rol heeft."

Wat Berna Güroglu betreft mag de vriend daar best bij zijn. "Misschien heeft de zoon zelf niet het vermogen om er sterker uit te komen. Voor de vriend is het goed om te zien dat zijn vriend minder verdrietig is als ze de verkleedspullen samen delen. Leer ze er samen uitkomen. Uiteindelijk wil je dat ze allebei hun sociale vaardigheden verbeteren."

Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl

Lees meer opvoedvragen: trouw.nl/opvoedvraag

Deel dit artikel

Hoe oud we ook zijn, we kijken allemaal graag naar anderen

Steven Pont

Het is een misvatting dat vriendschappen altijd gelijkwaardig zijn

Berna Güroglu