Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Moet een trainer drillen of vooral aardig, lief en leuk zijn?

Samenleving

Maaike Bezemer

© Fadi Nadrous
Opvoedvraag

Is een al te strenge voetbalcoach een goede reden om af te haken, of moeten ook achtjarigen soms even op de tanden bijten?

Zoon (8) wil sinds de kerstvakantie niet meer voetballen, schrijft een vader. "Niet eens omdat zijn team elke wedstrijd verliest, maar hij heeft er niet zoveel plezier meer in." Het team is niet heel hecht en heeft al diverse trainers versleten, onder wie twee jongens van twaalf. Die deden het volgens vader heel leuk. 

Lees verder na de advertentie

Sinds kort coacht er iemand van de jeugdleiding van de club, schrijft hij. "Ze gaan er wel beter door voetballen, maar hij is nogal van de harde aanpak."

Zoon - 'gevoelig typje, maar geen huilebalk' - komt nu geregeld in tranen van het veld omdat de trainer gezegd zou hebben dat hij er niets van kan en dat hij eens harder moet gaan rennen. De achtjarige mag stoppen van zijn ouders, als het seizoen klaar is. "Je team in de steek laten vinden wij niet kunnen", verduidelijkt vader. Hij wil hem wel af en toe thuishouden van een training.

Stop lekker met dat lidmaatschap, reageert bewegingswetenschapper Agnes Elling in eerste instantie. "Dat de jongen zijn team niet moet duperen klopt, maar waarom zou je hem daar elke keer heenbrengen als hij ervan moet huilen? Dan duren die laatste weken wel erg lang! Er zijn sporten die moeten: zwemmen moet je leren. Maar dit is vrije tijd, geen verplichting."

Een trainer kan beter goed met kinderen zijn, dan goed in voetbal

Agnes Elling, bewegingswetenschapper

Elling is verbonden aan het Mulier Instituut voor sportonderzoek. Ze heeft geen cijfers, maar weet dat veel kinderen afhaken omdat de focus te veel ligt op prestaties in plaats van plezier. In een selectieteam mag een trainer wel iets harder zijn, zegt Elling. Daar mag je alleen in als je goed genoeg bent. "Maar in het algemeen moet een trainer vooral aardig, lief en leuk zijn. Beter goed met kinderen, dan goed in voetbal. Alleen maar op fouten wijzen is nooit een stimulans, voor niemand."

Iedereen aan de bal

Voetbalbond KNVB is zich daarvan bewust, zegt Elling. Zoals pedagogen het hebben over positief opvoeden, zo komt in de sport het positief coachen op. Kindgericht trainen, heet dat. Elling: "Er is meer aandacht voor pedagogiek en didactiek. De hele indeling in het voetbal, met kleinere teams en een kleiner veld heeft daar ook mee te maken. Iedereen aan de bal, niemand die niks staat te doen."

Toch kan het volgens Nicolette Schipper-van Veldhoven nog veel beter. Ze is lector sportpedagogiek bij Windesheim. Die hogeschool heeft opleidingen in bewegen en sport. Schipper-van Veldhoven doet praktijkgericht onderzoek en krijgt subsidie om clubs te helpen een pedagogisch verantwoord sportklimaat te scheppen. 

De oude garde kan heel intimiderend zijn

Nicolette Schippers-van Veldhoven, lector sportpedagogiek

Op mbo, hbo, maar ook in de cursussen van de voetbalbond groeit de aandacht voor pedagogiek, ziet ze. Maar in de praktijk, op de clubs, gaat het niet zo snel. Bij veel voetbalverenigingen zijn nog van de oude stempel, merkt ze. "Trainers die vooral insteken op techniek denken dat jongens en meiden met drillen vanzelf harder worden. Dan kun je als jonge sportdocent enthousiast over pedagogiek beginnen, maar er is niet meteen een cultuuromslag. De oude garde kan heel intimiderend zijn."

Eigen gedachtewereld

Volgens Schipper-van Veldhoven blijkt uit alle onderzoeken dat prestaties verbeteren als kinderen goed in hun vel zitten. Als er niet op resultaat wordt gecoacht, maar op het proces. "Alles wat je positief benoemt, groeit." Ouderwetse trainers zeggen volgens haar nog wel eens: Laat de ouders die opvoeding lekker doen, wij leren ze voetballen! "Maar zodra je als volwassene in een kindergroep staat, bén je aan het opvoeden."

De schets van de vader zegt haar genoeg. "Dit is niet zo'n goede coach. Die man weet weinig van kinderen." En zijn manier van doen heeft volgens haar enorme impact. "Zeker op achtjarigen, die leven nog in een eigen gedachtewereld. Een trainer is een voorbeeld. Geeft hij negatief commentaar, dan kan dat negatieve effecten hebben: plezier verdwijnt, ze gaan meer dingen fout doen, kunnen faalangst ontwikkelen. Die jongens gaan in ieder geval niet harder lopen."

Positief coachen is niet soft, verduidelijkt de lector. Deelnemers moeten zich aan de afspraken houden. Dus wel naar de training gaan en op tijd komen. Ook handen schudden voor een wedstrijd en niet pesten. "Denk aan een goede juf. In de klas hanteert ze strakke regels, maar er wordt flink gelachen."

Agnes Elling zou de ouders bij nader inzien toch niet adviseren meteen te stoppen. "Er zijn vast meer kinderen die hier last van hebben. Leg het bestuur uit dat deze trainer niet bij de jongens past." Ze beseft dat veel clubs een tekort hebben aan mensen. "Maar wat heb je aan een trainer die de halve club naar huis stuurt?"

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl

Deel dit artikel

Een trainer kan beter goed met kinderen zijn, dan goed in voetbal

Agnes Elling, bewegingswetenschapper

De oude garde kan heel intimiderend zijn

Nicolette Schippers-van Veldhoven, lector sportpedagogiek