Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Met laptop en wifi werk je overal

Samenleving

Jenda Terpstra

© TRBEELD

Digitale nomaden heten ze, een 'stam' die al werkend op de laptop de wereld over trekt. Zonder vaste stek, en zonder zich te bekommeren om landsgrenzen. Ze vormen een (h)echte gemeenschap.

Vijf jaar geleden strandde het prille huwelijk van de Russische Maria Sokolova. De 31-jarige vertaalster kon in haar geboorteplaats Krasnodar in Rusland blijven, maar pakte haar laptop in en vertrok. Ze wilde de wereld zien. Haar vertaalklussen deed ze al online. Dat kon net zo goed vanaf een andere locatie. Niets bond haar nog aan thuis.

Lees verder na de advertentie

Rond dezelfde tijd, aan de andere kant van de wereld op het tropische Indonesische eiland Bali, zag de Canadese ondernemer Steve Munroe steeds meer programmeurs en freelancers met hun laptop neerstrijken. Deze groep had huis en haard opgezegd en zocht een prettige werkplek. Enige vereiste: een goede wifi-verbinding. Zij leken een nieuwe manier van leven te hebben ontdekt.

Met twee anderen begon Munroe Bali's eerste flexplek voor digitale nomaden: Hubud in Ubud, het culturele hart van Bali. Vier uur vliegen verderop, in de Noord-Thaise stad Chiang Mai, ontstond op datzelfde moment 'coworking space Punspace'. De gemeenschap van digitale nomaden - mensen die op afstand werken en het ene werelddeel eenvoudig verwisselen voor het andere - was geboren.

Digitale nomaden zijn inmiddels uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen

Digitale nomaden zijn inmiddels uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen. Populaire nomaden 'hotspots' Ubud en Chiang Mai zijn aangevuld met hubs over de hele wereld waar werkplekken (coworking spaces), slaapplekken (coliving spaces) en vakantieoorden (coworkations) voor nomaden als paddenstoelen uit de grond schieten.

De gemeenschap die begon met websitebouwers, softwareontwikkelaars en bloggers is uitgebreid met startups, mediadesigners, podcasters, fotografen, tekstschrijvers, advocaten en meer.

Maria Sokolova was een van de pioniers en werkte vanuit Bali, Thailand, Vietnam, Maleisië, Spanje en Portugal. Sinds haar vertrek uit Rusland leeft ze volledig nomadisch. De laatste jaren heeft ze de groep nomaden zien groeien en veranderen. Hoewel de digitale nomaden juist niet aan een plek gebonden zijn voelen ze zich wel verbonden met elkaar. "Het is uitgegroeid tot een hechte gemeenschap, een familie", vertelt ze. In Chiang Mai zijn cafés er nu op ingericht: stopcontacten overal, goede wifi en een westers ontbijt voor een paar euro. Huurbazen zijn gewend geraakt aan passerende nomaden die enkele maanden een gemeubileerd appartement willen betrekken.

Seizoensmigratie

Hoeveel digitale nomaden er wereldwijd zijn is moeilijk te peilen. Schattingen lopen uiteen van tientallen duizenden tot meer dan een miljoen. Populaire facebookgroepen waarop nomaden contact houden hebben tienduizenden leden:'Digital nomads around the world' (69.000 leden), 'Female digital nomads' (29.000) en 'Chiang Mai digitial nomads' (26.000).

De stroom nomaden volgt inmiddels grotendeels een vaste seizoensgebonden migratieroute tussen populaire bestemmingen, net als traditionele nomadische stammen die per seizoen nieuwe vruchtbare grond opzoeken.

In januari, als de regens in Noord-Thailand stoppen, trekken duizenden naar Chiang Mai. Wanneer het rookseizoen begint in maart, de tijd dat boeren hun akkers in brand steken en de stad zwaar ademt onder de smog, zijn Zuid-Thaise eilanden als Ko Lanta of Ko Phangan aan de beurt. Daarna trekt de stoet naar Bangkok, Bali, of Ho Chi Minh Stad. In de zomer volgen goedkope Europese steden als Lissabon, Madrid, Boedapest, Praag of Sofia.

Iedere plek op aarde heeft potentie een 'nomadenhub' te worden

Populariteit van de hubs wisselt sterk. Nomaden houden het bij op de website Nomadlist.com van de Nederlandse nomad Pieter Levels. Canggu op Bali heeft Ubud onlangs ingehaald. Het betekent dat daar volgens de leden nu de beste voorzieningen zijn, en het leven goedkoop en aangenaam is. Iedere plek op aarde heeft potentie een 'nomadenhub' te worden, zegt Sokolova. Zolang er wifi is, zolang het goedkoop is en bovenal: zolang er andere leden van de 'stam' aanwezig zijn. Die connectie is heel belangrijk, zegt ze. "Op een nieuwe plek hoef je nooit na te denken over nieuwe vrienden maken. Je hoort al ergens bij. Nomad zijn is je identiteit."

Tekst loopt verder onder de foto

© TRBEELD

Gedeelde normen en waarden

In een café in Ubud zitten de Nederlandse foto- en videograaf Tijmen Hobbel (35) en business consultant Jessica Tangelder (34). Ze praten als oude vrienden, maar hebben elkaar net ontmoet op een netwerkdiner. Dat is wat de gemeenschap met je doet, zeggen ze. "Je bent allebei als entrepreneur met toffe projecten bezig en leeft een onconventioneel leven", zegt Hobbel.

Het vrije leven waarin je zelf verantwoordelijk bent voor je succes is het ideaal van de generatie nomaden die grotendeels bestaat uit millennials. Hobbel snapt dan ook niet dat er nog mensen zijn die dagelijks in de file staan voor een rotbaan. "En voor wat? Meer dan acht uur per dag werken voor het huis dat je te duur hebt gekocht en waar je toch nooit bent."

Hobbel huurt tijdelijk met twee Amerikaanse nomaden een villa met zwembad tussen de rijstvelden van Ubud. "Dit leven is toch veel mooier?" Nomaden rekenen volgens hem en Tangelder af met de vorige generatie voor wie 'werken om het werken' de norm is. "Wij zijn klaar met het 9 t0t 5- systeem, met werken in benauwde cubicles, met burn-outs, met niet je volle potentie ontwikkelen", zegt Tangelder. "Ik leef gezond, volg mijn passie en woon in tropische landen. Wie is hier nou de gek?"

Hoe mooi het leven ook is, er moet wel gewerkt worden. In navolging van de besteller 'Een werkweek van 4 uur' van multimiljonair Timothy Ferriss proberen veel nomaden geld te verdienen met 'dropshipping': ze beginnen een webwinkel met spullen die ze zelf betrekken van andere leveranciers en digitaal doorverkopen, zodat ze geen voorraden hoeven aan te houden. Ook het handelen in cryptomunten is populair.

Naast het noodzakelijke geld verdienen hebben veel nomaden hun 'passieprojecten', dingen die ze echt graag doen. Zoals een boek schrijven, of een cursus mindfullness of healing volgen. In de tijd die overblijft wordt er genoten van het land waar ze op dat moment zijn neergestreken.

Tekst loopt verder onder de foto

© TRBEELD

Bomvolle werkplekken

Met de toenemende populariteit van het nomadische bestaan groeien ook de coworking spaces. Op Bali zit het bamboe gebouw van Hubud iedere dag bomvol met mensen achter de laptop. Velen komen uit de Verenigde Staten, Canada, Duitsland en Nederland.

Vooral tijdens de seizoensmigratie naar Bali, rond maart en april, is het druk. Oprichter Steve Munroe wil uitbreiden en verwacht in het komende halfjaar drie tot vijf nieuwe vestigingen te openen.

Werkplek Dojo in de Balinese badplaats Canggu geeft geen dagpassen meer uit omdat er simpelweg geen ruimte is. Met 360 leden, en slechts plaats voor 150 man per dag, kijkt ook Dojo-oprichter Michael Craig naar nieuwe locaties. Punspace in Chiang Mai, de andere populaire hub, heeft onlangs zijn derde locatie geopend.

Als de nomaden een nieuwe stam vormen, is de Duitse ondernemer Johannes Voelkner een van de stamhoofden, of liever 'influencers'. Hij zit achter de eerste facebookgroep voor nomaden en bedacht de zeer populaire Nomad Cruise, een luxe schip dat per keer zo'n 200 nomaden naar bestemmingen als Panama en de Canarische eilanden vaart. Nomaden ontmoeten elkaar op deze 'coworkation', of 'networkation', en volgen samen inspirerende bijeenkomsten en workshops.

Door tijdelijke contracten op de arbeidsmarkt, gebrek aan betaalbare huisvesting en wereldwijde toegang tot internet is er weinig dat deze nomaden aan hun woonplaats bindt

Voelkner ziet de groei van de gemeenschap aan de vele aanmeldingen van aspirant-nomaden voor de cruise. Ze willen ontdekken of dit leven iets voor hen is. Het nomadische bestaan past in het leven van millennials, zegt hij. "Zij vinden ervaring belangrijker dan bezittingen." Door losse of tijdelijke contracten op de arbeidsmarkt, gebrek aan betaalbare huisvesting in het rijke Westen en wereldwijde toegang tot internet is er weinig dat hen aan hun woonplaats bindt.

Tekst loopt verder onder de foto

© TRBEELD

Veranderende werkcultuur

Softwareontwikkelaar Michaël Krens (33) was een van die aspiranten. Vorig jaar stapte hij tweemaal aan boord van de cruise en besloot na de laatste tocht naar Panama niet terug naar Amsterdam te vliegen. Dit was het leven dat hij wilde leiden.

Het zevenkoppige team van zijn softwarebedrijf besloot daarop volledig locatie-onafhankelijk te gaan werken. Soms zijn ze op Bali, soms in Nederland. Een van zijn klanten is een bedrijf van negentig man, ook zonder kantoor. "Wereldwijd verandert de werkcultuur snel", weet Krens. Toch rust er volgens hem nog een taboe op werken op afstand.

"Bedrijven die samenwerking zoeken willen weten waar we gevestigd zijn. Een kantoor in Amsterdam biedt vertrouwen." Dat is volgens Krens nergens op gebaseerd. "Ik ben altijd bereikbaar, we lossen alles digitaal op." Hij hangt het dan ook niet aan de grote klok als hij op Bali vanuit een koffietentje werkt. "Al horen ze aan de telefoon soms krekels of het geruis van de zee."

Wereldburgers

De voorzieningen zijn er nog niet naar, maar Krens verwacht dat we met het groeien van de nomadenbeweging richting een globale samenleving van wereldburgers gaan. Landsgrenzen zijn voor nomaden al irrelevant voor hun levensstijl.

De regels van de 'oude wereld' zitten de nieuwe stam nog in de weg. Nomaden vliegen regelmatig vanuit Thailand of Indonesië naar Singapore en terug om hun visum te vernieuwen. Nieuwe regelgeving is nodig om hun levensstijl mogelijk te maken. Het E-visum, zoals Letland dat al uitgeeft, zou de toekomst kunnen zijn, zegt Krens. Het belastingsysteem zou gelijktijdig vernieuwd moeten worden. "Nomaden gebruiken bijvoorbeeld de wegen in Bali en produceren afval, maar betalen daar niets."

Tekst loopt verder onder de foto

© TRBEELD
Met steeds een nieuwe plek verlang je er soms naar om je spullen ergens neer te zetten

Maria Sokolova, digitale nomade

Settelen

En dan is er de vraag waar je je nog thuis voelt als je zoveel onderweg bent. De Russische Maria Sokolova ziet nomaden die al jaren reizen om zich heen vermoeid raken. "Met steeds een nieuwe plek verlang je er soms naar om je spullen ergens neer te zetten." Op een dag wil ze misschien 'een soort van gezin'. Maar romantiek onder de nomaden gaat niet van een leien dakje, zegt ze lachend. "Iedereen vertrekt steeds naar een andere plek. Niemand past zijn reisplannen graag aan anderen aan."

De nieuwe datingsapp, Nomad Soulmates maakt het contact leggen binnenkort wellicht iets makkelijker. Het is een soort Tinder voor nomaden waarop kleine fotootjes op een wereldkaart aangeven welke potentiëlenomaden-partner waar is.

Sokolova merkt dat veel van de doorgewinterde nomaden niet meer reizen tussen nieuwe hubs, maar op een aantal vaste plekken thuishavens creëren. Of je hen nog nomaden mag noemen weet ze niet. Maar het is af en toe fijn om even de deur achter je dicht te doen en te weten dat je thuis bent.

Lees ook:

Ook populair in Nederland: thuiswerken. Mensen die thuiswerken draaien een was tussen de telefoontjes door en werken langer door dan gewoonlijk, juist om zichzelf te bewijzen dat ze niet hebben zitten niksen.

Deel dit artikel

Digitale nomaden zijn inmiddels uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen

Iedere plek op aarde heeft potentie een 'nomadenhub' te worden

Door tijdelijke contracten op de arbeidsmarkt, gebrek aan betaalbare huisvesting en wereldwijde toegang tot internet is er weinig dat deze nomaden aan hun woonplaats bindt

Met steeds een nieuwe plek verlang je er soms naar om je spullen ergens neer te zetten

Maria Sokolova, digitale nomade