Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Meer ledlicht beïnvloedt het slaapritme

Samenleving

Anne Wijn

Een lantaarnpaal met ledlicht. © COLOURBOX
Het consult

Moeten we bang zijn dat lantaarnpalen met ledlicht ons uit onze slaap houden?

De opmars van ledlampen is niet te stuiten. Over een paar jaar zal bijna de helft van alle verlichting uit led bestaan, zo verwachten volgers van de lichtmarkt. Nee, dit is geen economisch bericht dat per ongeluk op de verkeerde pagina terecht is gekomen. Led heeft namelijk invloed op de gezondheid. Een lezer begon zich enige zorgen te maken toen hij hoorde dat steeds meer gemeenten overstappen over op ledlampen in lantaarnpalen en andere straatverlichting. Is al dat ledlicht op straat wel gezond?

Lees verder na de advertentie

De lezer merkt op dat ledlicht geregeld negatief in het nieuws komt. In koplampen van auto's zou het andere weggebruikers verblinden. Witte led-lampen stralen bovendien veel zogenaamd blauw licht uit. Het blauwe licht in de schermen van tv's en smartphones zou ervoor zorgen dat gebruikers moeilijker in slaap komen. Zijn ook ledlampen in lantaarnpalen een risico voor slaap en ogen?

Ledlicht is wat feller dan andere lichtsoorten. En daarmee sneller schadelijk voor het netvlies

Tjeerd de Faber, oogarts

Om met dat laatste te beginnen: het ledlicht in lantaarnpalen schijnt, anders dan in koplampen en telefoonschermen, niet in de ogen, maar komt van bovenaf. Recht in een lichtbron kijken is slecht voor je ogen, ongeacht het type licht, zegt oogarts Tjeerd de Faber. "Die lichtbron kan ook de zon zijn", legt hij uit.

Verbrand netvlies

Als oogarts heeft De Faber eens een jonge patiënt over de vloer gehad die met een vriend een wedstrijdje deed wie er zo lang mogelijk in het ledflitslampje van zijn telefoon kon kijken. Met een verbrand netvlies kwam hij bij De Faber. "Ledlicht is wat feller dan andere lichtsoorten. En daarmee sneller schadelijk voor het netvlies. Je moet dus gewoon niet recht in zo'n lantaarn kijken en dat een paar minuten volhouden." Zolang je dat laat, is er niks aan de hand.

Maar, zegt De Faber: "Je kijkt met je ogen, maar ziet met je hersenen". De aanmaak van melatonine, het hormoon dat slaperig maakt, is afhankelijk van de hoeveelheid licht die je hersenen via je ogen registreren. En daarbij komen we bij de tweede vraag: is ledlicht van invloed op je slaapritme? De Faber: "In de oertijd staken we 's avonds een kampvuur aan in de grot. Dat vuur had een warme kleurtemperatuur: veel geel en rood. Van nature zijn ogen dus gewend dat we 's avonds geen hard, wit licht meer zien. Het doet onze hersenen denken aan de dag."

's Avonds baden in wit licht kan daarom je slaapritme in de war brengen, beaamt Moniek Geerdink, neurobioloog gespecialiseerd in de invloed van licht op het slaapritme. "Maar de invloed is wel afhankelijk van de afstand van de lichtbron."

Kies geel licht

Een lantaarnpaal hangt hoog boven je hoofd en heeft dus een minder verstorend effect dan het scherm van een smartphone waar je met je neus bovenop zit. Toch kan ook onder een lantaarnpaal met ledlicht doorlopen potentieel van invloed zijn op je slaapritme, denkt Geerdink. "In het donker zijn je ogen gevoeliger voor licht. Als je dus in het donker loopt en zo nu en dan de lichtbundel van een lantaarnpaal instapt, absorbeert je oog op dat moment extra veel licht. Als dat blauw licht is, kan dat potentieel van invloed zijn op je melatonine-aanmaak. En daarmee op je slaperigheid."

Geerdinks advies: "Als je onder een lantaarnpaal met wit led-licht doorloopt, kijk dan zoveel mogelijk naar beneden." En aan gemeenten die kosten willen besparen: "Kies voor een warme kleur led-licht, zoals geel. Want die kleur heeft nauwelijks effect op je slaapritme."

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Eerdere afleveringen: trouw.nl/hetconsult. Zelf een vraag stellen? Mail naar gezondheid@trouw.nl

Deel dit artikel

Ledlicht is wat feller dan andere lichtsoorten. En daarmee sneller schadelijk voor het netvlies

Tjeerd de Faber, oogarts