Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Marktwerking maakt samenwerking tussen ziekenhuizen erg moeilijk

Home

Lidwien Dobber

Ziekenhuizen mogen samenwerken als het de patiënt ten goede komt, maar het is verboden om de markt onderling te verdelen. © studio vonq

Zonde als een academisch ziekenhuis botbreuken opereert. Dat kan beter in een algemeen ziekenhuis. Maar taken verdelen, dat mag niet van de wet.

In de zorg geldt de tucht van de markt. Ziekenhuizen zijn concurrenten die onderling geen bedrijfsgeheimen mogen delen. Dus spelen ze met vuur wanneer ze een goed gesprek voeren over welke patiënten ze zoal behandelen, hoe ze dat doen en of ze wellicht kunnen samenwerken. De mededingingswaakhond kan zo maar op de stoep staan.

Lees verder na de advertentie
Dat ziekenhuizen onder de me­de­din­gings­wet vallen, vind ik niet gezond

Franck Asselman, bedrijfseconoom van het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum

“Dat ziekenhuizen onder de mededingingswet vallen, vind ik niet gezond”, zegt Franck Asselman, bedrijfseconoom in dienst van het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum. “Het staat haaks op de sector, die gericht is op samenwerking.” Samenwerking die de zorg juist beter én goedkoper maakt, vindt de econoom.

Voor zijn werkgever onderzocht Asselman welke informatie managers in het AMC nodig hebben om ze te laten woekeren met geld en capaciteit: wat moeten ze weten om te bepalen welke patiënten ze behandelen en welke beter naar een ander ziekenhuis kunnen? En wat om te bepalen hoe ze doelmatig behandelen? En leidt die informatie tot keuzes? Zijn antwoord luidt ja, en dat komt de zorg en de kostenbeheersing ten goede. Eind deze maand promoveert Asselman op zijn onderzoek aan de Radboud Universiteit van Nijmegen.

Tekst loopt door onder afbeelding. 

© ANP XTRA

Nieuwe zorgstelsel

Dat het AMC nu keuzes maakt, komt vooral door het nieuwe zorgstelsel dat in 2006 zijn intrede deed. Marktwerking werd het leidende principe, concurreren moest. Dat dwong het AMC na te denken over wat voor ziekenhuis het wilde zijn.

En, begrijp hem niet verkeerd, dat vindt Asselman niet per se verkeerd: “Voor 2006 werd het AMC, net als ieder ziekenhuis, afgerekend op het aantal opnames, ligdagen en polibezoeken. Dat klinkt nu heel raar, maar we registreerden nauwelijks wat voor aandoeningen patiënten hadden. We maakten geen keuzes, we leverden álle zorg. 

Ook staaroperaties of knie-aandoeningen, terwijl we een academisch ziekenhuis zijn, ingericht op complexere zorg. In 2005 kampten we met een tekort aan operatiekamers en goed opgeleide verpleegkundigen. We koersten af op een jaarlijks tekort van 12 miljoen.”

Asselman kreeg de taak het topmanagement te voeden met informatie en te zien of dat tot keuzes leidde: wat kost een patiënt en wat levert hij op? Hoeveel personeel, ok-ruimte gebruikt een patiëntengroep, hoeveel materiaal en dure geneesmiddelen? Vragen de patiënten die het AMC behandelt inderdaad complexere zorg dan patiënten in een algemeen ziekenhuis?

Staaroperaties,heupen, spataderen. Dat kan goedkoper en sneller in een algemeen ziekenhuis

Franck Asselman, bedrijfseconoom van het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum

Keuzes kwamen er: het AMC deed simpele ingrepen de deur uit. “Staaroperaties, knieën, heupen, spataderen, liesbreuken. Veel voorkomend, maar niet ingewikkeld en goed te standaardiseren. Dat kan goedkoper en sneller in een algemeen ziekenhuis.” Voor die ingrepen verwijst het AMC patiënten door naar het Flevoziekenhuis in Almere of de Bergmankliniek. Geheel vrijblijvend, want aan de vrije artsenkeuze van de patiënt mag het AMC niet tornen. 

Al heeft samenwerking hier aantoonbaar nut, vindt Asselman: “Sommige van onze artsen werken in Amsterdam en in Almere. Die zien een borstkankerpatiënt bij ons op de poli en opereren haar in het Flevoziekenhuis. Ook voor onderzoek en opleiding hebben we de patiënten die naar het Flevo gaan nodig. Hoe meer patiënten in onze onderzoeksprojecten, hoe beter. En de artsen die we opleiden moeten ook de basiszorg beheersen.”

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Het Flevoziekenhuis © Google Streetview

Een schemergebied

Maar het blijft spitsroeden lopen. “Van de mededingingsautoriteit mag je samenwerken als het de kwaliteit ten goede komt. Maar afspreken ‘jij doet dit en wij doen dat’ mag niet, want dan verdeel je de markt.

“Wij leggen uit dat samenwerking beter is voor de patiënt: die kan sneller terecht en het Flevoziekenhuis doet het kunstje vaker. Het AMC maakt capaciteit vrij voor complexere patiënten. En de rekening bij het Flevo is lager. Maar het is een schemergebied, de Autoriteit beoordeelt pas achteraf of je de fout bent ingegaan.”

Van de behandelingen die het wel in huis hield, vergeleek het AMC zich met de zeven andere academische ziekenhuizen. “Wij lieten patiënten met een maag-darm-ziekte veel vaker terugkomen dan de anderen. Interessant. Na bespreking met de medische staf bleek dat sommige artsen patiënten voor iedere behandeling naar het AMC lieten komen - die dachten dat dat goed was voor het ziekenhuis, financieel gezien - anderen zeiden: dat hoeft niet bij ons, dat kan veel dichter bij huis.”

Het AMC maakt capaciteit vrij voor complexere patiënten. En de rekening bij het Flevo is lager

Franck Asselman, bedrijfseconoom van het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum

Zonder vergelijking met de andere ziekenhuizen was dit gesprek nooit gevoerd, zegt Asselman. Maar vergelijken blijft lastig. Het AMC moest het doen met groepsgegevens. Welke ziekenhuizen patiënten het beste behandelen, blijkt er niet uit. Dat is bedrijfsgeheim.

De mededingingsautoriteit ziet er streng op toe dat ziekenhuizen binnen de lijntjes blijven. “In 2010 hebben wij een inval gehad”, zegt Asselman. “Heel ingrijpend was dat. Bestuurders werden persoonlijk in staat van beschuldiging gesteld.”

De aantijging was dat het AMC en zijn Amsterdamse concurrent VUmc de markt in de hoofdstad hadden verdeeld. De zaak is geschikt, boetes zijn niet opgelegd, maar de schrik zat er in, aldus de promovendus.

Het AMC voert inmiddels fusiegesprekken met het VUmc.

Deel dit artikel

Dat ziekenhuizen onder de me­de­din­gings­wet vallen, vind ik niet gezond

Franck Asselman, bedrijfseconoom van het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum

Staaroperaties,heupen, spataderen. Dat kan goedkoper en sneller in een algemeen ziekenhuis

Franck Asselman, bedrijfseconoom van het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum

Het AMC maakt capaciteit vrij voor complexere patiënten. En de rekening bij het Flevo is lager

Franck Asselman, bedrijfseconoom van het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum