Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mama en papa bestaan alleen op Skype

Samenleving

© Merlin Daleman
Skypedorpen

In West-Oekraïense dorpen groeien honderdduizenden kinderen op bij opa en oma. Hun ouders werken in het buitenland aan een betere toekomst voor hun kroost. Fotograaf Merlin Daleman portretteerde de achterblijvers. 'Zonder Skype zouden deze gezinnen kapotgaan.'

Zonder Skype zou de Oekraïense Stasik (7) zijn ouders nog maar een keer in het jaar zien. Als hij geluk heeft. Want zijn vader werkt in Spanje in de bouw en zijn moeder maakt daar huizen schoon. Stasiks ouders verblijven illegaal in Spanje, dus om het risico dat ze gepakt worden te verkleinen, keren ze zelden terug naar hun geboortegrond. Stasik en zijn oudere broer zijn achtergebleven in Bobivtsi, een dorp in het westen van Oekraïne. Ze wonen bij opa en oma.

De twee jongens verwerken de afwezigheid van hun ouders ieder op hun eigen manier. Stasik praat er liever niet over. Zijn broer is zo'n beetje het grootste gedeelte van de dag op pad met zijn motor. De ouders van de twee jongens voelen zich schuldig, de moeder barst soms in tranen uit als ze haar jongens voor de camera ziet. Toch komen ze niet naar huis, want ze hopen voldoende geld bij elkaar te sprokkelen voor de studie van hun kinderen of voor de bouw van een nieuw huis waar de hele familie in kan wonen.

De situatie van Stasik is niet uniek. Dat merkte fotograaf Merlin Daleman toen hij deze zomer met twee andere journalisten afreisde naar Bobivtsi waar hij 'skypegezinnen' fotografeerde. Ook in de omliggende dorpen werken mensen tussen de dertig en vijftig jaar massaal in het buitenland. Die uittocht begon tien jaar geleden al. "Inmiddels heeft zo ongeveer ieder gezin in Bobivtsi zijn eigen migratieverhaal", zegt Daleman. "De oorlog zou volgens de achterblijvers een extra motivatie zijn om werk te zoeken over de grens. Want zo kunnen jonge mannen aan de dienstplicht ontsnappen."

Lees verder na de advertentie
De eerste seconden dat ze elkaar zien op het scherm reageren de kinderen nog enthousiast. Maar na een paar minuten merk je al dat ze elkaar niets meer te vertellen hebben

Geen echte oplossing

De meeste arbeidsmigranten trekken richting Europa, maar ook de Verenigde Staten zijn in trek. "In Polen vragen de Oekraïners een visum aan", vertelt Daleman. "Dat is geldig voor ongeveer drie maanden. Vervolgens verlaten ze Polen om zich te vestigen in Spanje, Nederland of Italië. Ze blijven vaak een veel langere periode weg en werken daar illegaal."

Het gevolg is dat de kinderen opgroeien zonder hun ouders. Vooral in het westen van Oekraïne zijn veel 'skypedorpen.' Precieze cijfers ontbreken, maar volgens schattingen zouden er zeker 200.000 Oekraïense kinderen opgroeien zonder vader en moeder. Van de 224 kinderen die op Stasiks school zitten, zijn er 44 van wie de ouders in het buitenland werken. Waarschijnlijk ligt dat aantal nog hoger, want de school krijgt niet alle gevallen te horen.

"Zonder Skype zouden deze gezinnen kapotgaan", zegt Daleman. Maar hij benadrukt dat het communicatiemiddel geen echte oplossing biedt, want psychische problemen liggen nog altijd op de loer. "Het gemis wordt er niet minder om. Ik merkte dat ouders en kinderen van elkaar vervreemd raken. De eerste seconden dat ze elkaar zien op het computerscherm reageren de kinderen nog enthousiast. Maar na een paar minuten merk je al dat ze elkaar niets meer te vertellen hebben. Ze leiden een compleet ander leven en maken niet hetzelfde mee."

Je ziet in de omgeving veel grote onbewoonde huizen © Merlin Daleman

Risico

Er zijn ouders die het risico nemen en iedere drie maanden terugkeren naar hun gezin. Zo ontmoette Daleman een inwoner van Bobivtsi die in Nederland werkte in de bouw. Deze vader van twee kinderen ziet zijn gezin een paar keer per jaar. Dat blijkt niet zonder risico. De laatste keer dat hij probeerde door te reizen richting Nederland, werd hij gesnapt door de Poolse autoriteiten en teruggestuurd naar Oekraïne. Het Poolse visum mag je namelijk niet gebruiken om in andere Europese lidstaten te werken.

Naast het bekostigen van de studie van de kinderen zetten de arbeidsmigranten het geld dat ze in het buitenland verdienen apart voor de bouw van een huis. Een dat geschikt is voor de hele familie. "Maar de meeste mensen vergeten dat de stookkosten voor deze grote huizen veel te hoog liggen. Dat kunnen ze na terugkomst helemaal niet betalen. Vandaar dat je in de omgeving veel onbewoonde huizen ziet."

Toch wegen al die nadelen voor de meeste arbeidsmigranten, zoals de ouders van Stasik, uiteindelijk niet op tegen de voordelen. "Ze willen hun kinderen een toekomst geven, een vooruitzicht op een betere omgeving waar alcoholisme niet op de loer ligt."

De meeste mensen vergeten dat de stookkosten voor deze grote huizen veel te hoog liggen. Dat kunnen ze na terugkomst helemaal niet betalen

Deel dit artikel

De eerste seconden dat ze elkaar zien op het scherm reageren de kinderen nog enthousiast. Maar na een paar minuten merk je al dat ze elkaar niets meer te vertellen hebben

De meeste mensen vergeten dat de stookkosten voor deze grote huizen veel te hoog liggen. Dat kunnen ze na terugkomst helemaal niet betalen