Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Makkelijker lenen heeft een schaduwzijde

Samenleving

Jeannine Julen

Door gezinsuitbreiding kunnen tweeverdieners met een ruime hypotheek in de problemen komen. © Hollandse Hoogte / Erik van 't Woud

Het moest een zetje in de rug zijn, maar dat tweeverdienende starters meer kunnen lenen, brengt ze volgens de Rabobank in financieel opzicht niet veel goeds.

Dat tweeverdieners vanaf volgend jaar meer kunnen lenen voor een koopwoning, geeft starters niet per definitie meer kansen op de woningmarkt. Sterker, de versoepeling kan vooral deze jonge kopers in geldproblemen brengen of hun concurrentiepositie verslechteren. Dat valt af te leiden uit een vandaag gepubliceerde analyse van de Rabobank. De bank rept over een prijsopdrijvend effect in de huizenmarkt en starters die, zodra ze kinderen krijgen, financieel in de knel kunnen komen te zitten.

Lees verder na de advertentie
Met dit beleid is alleen de huidige generatie tweeverdieners met een goed inkomen geholpen

Christian Lennartz, woningmarkteconoom

"Met dit beleid is alleen de huidige generatie tweeverdieners met een goed inkomen geholpen. Mensen met een lager inkomen of een deeltijdbaan hebben juist minder kansen op de woningmarkt", aldus senior woningmarkteconoom Christian Lennartz. 

Hij baseert zijn analyse op data van de Rijksoverheid uit het driejaarlijkse woononderzoek. Daaruit blijkt onder andere dat de rap stijgende huizenprijzen de woonlasten van jonge woningeigenaren tot 34 jaar doen klimmen. Lasten die volgens de woningmarkteconoom nog verder kunnen stijgen nu budgetwaakhond Nibud heeft besloten vanaf 1 januari het tweede salaris zwaarder mee te laten wegen. Wie samen met zijn partner, zus, vader of buurman een huis koopt, kan volgend jaar een hogere hypotheek lospeuteren bij de bank.

Minder werken

Niet voor iedereen ideaal, zegt Lennartz. "Hoe meer de prijzen stijgen, hoe meer mensen geneigd zijn te gaan lenen, weten we uit het verleden. De kans is dus zeer aanwezig dat dit een prijsopdrijvend effect heeft." Daarmee delven starters met een lager inkomen, een deeltijdbaan en jonge kopers zonder partner het onderspit. Hun leeftijdsgenoten die op twee inkomens een woning aanschaffen, kopen meer dan de helft van de starterswoningen op. Daardoor bepalen deze tweeverdieners - vooral in de oververhitte Randstedelijke gebieden - de gemiddelde verkoopprijs.

Maar, maant de woningmarkteconoom, die tweeverdiener kan zelf ook in de problemen raken. "Nu gaat een bank er nog vanuit dat tweeverdieners op anderhalf salaris een huis kopen. Maar een stel dat op twee volledige salarissen een huis heeft gekocht, kan niet minder gaan werken als het kinderen krijgt, dan zijn de woonkosten moeilijker op te brengen." Tegelijkertijd wordt het jonge gezin geconfronteerd met hoge kinderopvangkosten, zegt Lennartz. Want hoe hoger het salaris, hoe lager de belastingteruggave voor kinderopvang.

Budgetvoorlichter Nibud ziet het probleem niet zo. Het effect van financiële schommelingen, ontstaan door een scheiding, gezinsuitbreiding of juist kinderen die het nest verlaten, is al meegenomen in de versoepeling, zegt een woordvoerder. "Onze missie is het voorkomen van geldproblemen. Volgens onze berekeningen kunnen ook jonge tweeverdieners meer lenen zonder in problemen te komen. Wij gaan niet over wat dat vervolgens voor effect heeft op de woningmarkt." 

Een stel dat op twee volledige salarissen een huis heeft gekocht, kan niet minder gaan werken als het kinderen krijgt

Huren toegankelijker

En daarbij, nuanceert de woordvoerder het verhaal van de Rabobank, krijgt het Nibud wel vaker de schuld van belemmeringen op de woningmarkt. "Dan zijn we te streng, dan weer te soepel. Maar het echte probleem is het tekort aan betaalbare woningen. Er moet meer worden gebouwd."

Volgens de Rabobank is er meer nodig om toekomstige geldproblemen bij starters te voorkomen. De bank voorziet dat volgend jaar de huizenprijzen met zeven procent stijgen. Ook houdt ze er rekening mee dat de historisch lage rente weer kan stijgen. Lennartz: "Dat betekent dus sowieso hogere maandlasten". 

Maak huren toegankelijker, adviseert de woningmarkteconoom. "Bijvoorbeeld met subsidieregelingen." Geef starters een stapje voor op beleggers die betaalbare starterswoningen opkopen, zegt hij verder. "In het buitenland moeten deze beleggers bijvoorbeeld een hogere overdrachtsbelasting betalen. Dat zou in Nederland ook kunnen." En tot slot: zoek niet alle oplossingen op de woningmarkt. "Denk ook aan goedkopere kinderopvang of minder hoge lasten op arbeid. Dat zorgt er op de korte termijn voor dat gezinnen netto meer overhouden."

Lees ook: Het lijkt in grote steden een haast onmogelijke opgave: een huis kopen voor de vraagprijs. Maar met een goede voorbereiding kan het zo maar opeens lukken: Een stappenplan in zes delen.

Deel dit artikel

Met dit beleid is alleen de huidige generatie tweeverdieners met een goed inkomen geholpen

Christian Lennartz, woningmarkteconoom

Een stel dat op twee volledige salarissen een huis heeft gekocht, kan niet minder gaan werken als het kinderen krijgt