Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lilian Marijnissen gebruikt een futuristische truc uit de tijd van Dickens

Samenleving

Paul van der Steen

Afbeelding uit 1865 van de optische truc die bekendstaat als Pepper's ghost. © Getty Images
deja vu

Lilian Marijnissen trapte de SP-campagne deze week af in vier steden tegelijk. In Haarlem was ze fysiek aanwezig. Dankzij een technisch foefje verscheen een nauwelijks van echt te onderscheiden Marijnissen ook in Nijmegen, Zwolle en Breda. 

Ze trok daarmee op een slimme manier de aandacht. De ogenschijnlijke noviteit moest ook afstralen op het imago van de partij. Niks oubollig. "De SP is de partij van morgen en overmorgen", zei voorzitter Ron Meyer.

Lees verder na de advertentie

De toegepaste truc is echter minder futuristisch dan hij lijkt. Ook de deze week veelgebruikte term 'hologram' klopt in dit geval niet. De Socialistische Partij maakte gebruik van een vervolmaakte versie van een negentiende-eeuwse vinding die bekendstaat als 'Pepper's ghost'. Die naam verwijst naar de Britse scheikundige John Henry Pepper (1821-1900). Hij bedacht de methode waarmee tijdens een toneeluitvoering van het door Charles Dickens geschreven 'The Haunted Man' in 1862 een soort spookverschijning op het podium kon verschijnen. Het publiek wist niet wat het meemaakte.

Eigenlijk had de Britse ingenieur Henry Dircks (1806-1873) hetzelfde idee al vier jaar eerder ontwikkeld. Alleen vereiste de toepassing van zijn inzichten nog buitengewoon kostbare verbouwingen van theaters. Pepper - zelf verlegen met alle aandacht voor hem en het vergeten van pionier Dircks - zorgde voor simpele toepasbaarheid.

De SP maakte gebruik van een uitvinding uit de negentiende eeuw

Bij Pepper's ghost werd een voor het publiek niet zichtbare persoon via spiegels en een felle lamp op een glasplaat (later ook doorzichtig folie) op het podium geprojecteerd. Na de uitvinding van de film ontstonden nog extra mogelijkheden. Een tweedimensionale rolprent wekte als weerspiegeling een driedimensionale indruk.

Naast theaters grepen ook kermissen de vinding aan voor hun porties spanning en sensatie.

Scheidslijn 

Pepper's ghost vond later bovendien zijn weg naar musea (historische figuren en kunstenaars tot leven wekken) en pretparken. De creatievelingen van De Efteling raakten erdoor geïnspireerd tijdens een werkreis naar de Verenigde Staten en paste de techniek voor het eerst toe in het in 1978 geopende Spookslot. In latere attracties als de Fata Morgana en Droomvlucht kreeg de truc eveneens een plekje.

In een wereld waarin de scheidslijn tussen amusement en politiek steeds dunner wordt, volgden tal van leiders al snel het voorbeeld van de mu­ziek­con­cer­ten

De techniek is dit millennium veel toegepast bij concerten. Het stelde de zangeres Madonna in staat om bij de uitreiking van de Grammy Awards in 2006 'live' te spelen met de Gorillaz, een virtuele band die naar buiten toe wordt gerepresenteerd door vier cartoonfiguren. Met Pepper's ghost worden ook talrijke dode artiesten weer 'tot leven gewekt'. Op deze manier traden onder anderen Elvis Presley, Michael Jackson, rapper Tupac Shakur, pianist Liberace en volkszanger André Hazes weer op voor volle zalen.

In een wereld waarin de scheidslijn tussen amusement en politiek steeds dunner wordt, volgden tal van leiders al snel het voorbeeld van de muziekconcerten. Al Gore kon in 2007 zonder klimaatbelastende vlucht het festival Live Earth Tokyo open. Een projectie van de Britse prins Charles sprak kort daarna een top over de toekomst van energie in Dubai toe.

De linkse Franse presidentskandidaat Jean-Luc Mélenchon bereikte vorig jaar met een toespraak op één plek dankzij virtuele versies van zichzelf ook het publiek in vijf andere steden in het land en zelfs kiezers op het Franse eiland Réunion in de Indische Oceaan. De huidige premier van India, Narendra Modi, gebruikt de techniek al sinds 2012. Een uitkomst in een enorm land met een enorm electoraat.

Voor de Turkse president Erdogan telt niet alleen de mogelijkheid om heel veel mensen ineens toe te spreken. Hij wil ook imponeren. Pepper's ghost zelf heeft al dat effect. De maatvoering doet de rest. Toeschouwers krijgen niet een Erdogan met zijn ware lengte te zien maar een projectie van ruim drie meter. Zo kan het niemand ontgaan dat een groot leider het woord voert.

Deel dit artikel

De SP maakte gebruik van een uitvinding uit de negentiende eeuw

In een wereld waarin de scheidslijn tussen amusement en politiek steeds dunner wordt, volgden tal van leiders al snel het voorbeeld van de mu­ziek­con­cer­ten