Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lager BTW-tarief raakt rijken net zo goed

Samenleving

Marco Visser

Het kantoor van de Belastingdienst in Den Haag. © Robin Utrecht

Waar eerdere pogingen strandden, zette Rutte III wel door. Het nieuwe kabinet lijkt het lage btw-tarief te willen verhogen naar 9 procent.

Kom niet aan het lage btw-tarief, want dan beginnen ondernemers, brancheorganisaties en consumenten eensgezind aan een luid protest. Toch verhoogt het derde kabinet Rutte naar alle waarschijnlijkheid het lage btw-tarief van 6 naar 9 procent.

Lees verder na de advertentie

Dat is slecht voor de werkgelegenheid, slecht voor de lage inkomens en slecht voor de volksgezondheid, zeiden tegenstanders toen eerdere kabinetten hardop nadachten over btw-verhogingen. Dus waarom zelfs maar overwegen het tarief te verhogen? Om de overheidsinkomsten te vergroten, was een deel van het antwoord.

Dat overtuigde niet. In 2012 liet staatssecretaris van financiën Frans Weekers zijn plannen varen, in 2015 deed zijn opvolger Eric Wiebes hetzelfde. Afgaande op gelekte documenten zet Rutte III wel door. De verhoging van 3 procent levert de staat ruim 2 miljard euro op. Dat kost een huishouden gemiddeld ongeveer 20 euro per maand.

Gevolgen

Dat wil niet zeggen dat consumenten er op achteruit gaan. De btw-verhoging is slechts een onderdeel van een groter belastingplan dat het nieuwe kabinet deze week presenteert. De tegenstanders van een hogere btw, zoals werkgeversvereniging VNO-NCW, willen nog niet reageren. Dat doen zij als alle plannen deze week naar buiten komen.

Rijk of arm, iedereen is ongeveer eenzelfde percentage van het inkomen kwijt aan producten en diensten die onder het lage tarief vallen.

Afgaande op het verleden zullen zij waarschuwen voor de gevolgen van meer belastingen op dagelijkse producten. Zijn die gevolgen echt zo negatief? Het Centraal Planbureau gaf drie jaar geleden het antwoord in het rapport ‘Bouwstenen voor een moderne btw’.

Producten die onder het lage tarieven vallen zijn basisbehoeften als melk, brood, groente, fruit en vlees. Om deze producten voor iedereen betaalbaar te houden, heft de overheid geen 21 procent maar 6 procent btw. De heersende gedachte is dat elke Nederlander ongeveer evenveel geld uitgeeft aan deze dagelijkse boodschappen. Als de prijzen stijgen, raakt dat de lagere inkomens harder, want bij hen gaat een groter deel van de inkomsten op aan basisproducten.

Volgens het CPB klopt deze redenering niet. Rijk of arm, iedereen is ongeveer eenzelfde percentage van het inkomen kwijt aan producten en diensten die onder het lage tarief vallen. Groepen met meer geld eten niet meer, maar wel duurder. Zij gooien ook meer eten weg en bezoeken vaker een restaurant. Kunst, boeken en kranten vallen ook onder het lage tarief, allemaal producten die vooral in trek zijn bij de hogere inkomens.

Herverdeling

Hetzelfde is te zien bij de diensten die onder het lage tarief vallen. Dan gaat het onder meer over de kapper en de fietsenmaker. Rijk of arm, iedereen maakt daar gebruik van. Maar op de lijst diensten die onder het lage tarief vallen staan ook podiumkunsten, bezoeken aan musea en werk aan de (eigen) woning. Dat zijn diensten waar vooral de hogere inkomensgroepen gebruik van maken. De conclusie van het CPB is dan ook dat ‘de belastingderving door het lage btw-tarief groot is en de herverdeling van inkomsten klein’.

De verhoging van 3 procent levert de staat ruim 2 miljard euro op.

Toen vorige maand de eerste berichten verschenen over een eventuele btw-verhoging, waarschuwde Koninklijke Horeca Nederland al voor de werkgelegenheid. Een duurder etentje betekent minder gasten en dus minder personeel. Het CPB heeft niet specifiek gekeken naar effecten voor de werkgelegenheid. Wel schrijft het dat draaien aan de btw-knop geen goede manier om arbeidsintensief werk betaalbaarder te maken. De lasten verlagen op arbeid heeft volgens het adviesorgaan meer effect.

De groente- en fruitsector schreef eind vorige maand in een brief aan formateur Gerrit Zalm dat gezonde voeding uitgesloten moet worden van een hoger btw-tarief. Zo niet, dan zal dat ‘negatieve consumptie-effecten’ hebben.

Nu is het de vraag in hoeverre het btw-tarief invloed heeft op de prijzen en de consumptie van groenten en fruit. Een overzicht van het Centraal Bureau voor de Statistiek laat zien dat sinds 2000 vooral ongezonde producten goedkoper zijn geworden.

Voor groente, fruit, vis, aardappelen betalen consumenten tientallen procenten meer terwijl in dezelfde periode de prijzen voor roomijs, snoep en sauzen daalden. Omdat in die periode het btw-tarief niet veranderde, lijken bij de prijsvorming van levensmiddelen vooral andere mechanismen te werken.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Rijk of arm, iedereen is ongeveer eenzelfde percentage van het inkomen kwijt aan producten en diensten die onder het lage tarief vallen.

De verhoging van 3 procent levert de staat ruim 2 miljard euro op.