Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Jonge denkers: 'Nederland moet een groot basketbalveld worden'

Samenleving

Jeannine Julen

Vijftig jongeren discussieerden dit weekend in kasteel Nijenrode over maatschappelijke problemen. © Maarten Hartman
REPORTAGE

Vijftig jonge denkers braken afgelopen weekend hun hoofd over prangende maatschappelijke vraagstukken. Maar hoe vind je binnen een etmaal het antwoord op vraagstukken waar anderen al jaren op broeden?

Het is iets voor twaalven 's nachts als een ietwat jolige Floris naar voren loopt, zijn vuist balt en zijn ingedutte toehoorders opschrikt met: "We schaffen alle gevangenissen af." Buldergelach en gewat-zei-hij-nou in de zaal. Hij gaat verder: "Nederlanders die meer dan 70.000 euro per jaar verdienen gaan 80 procent inkomensbelasting betalen. Als je meer dan dat verdient, maakt geld toch niet gelukkiger." Nu gelach én verbazing.

Het zijn misschien wel de meest concrete en in ieder geval de radicaalste ideeën na twaalf uur denken, zuchten, mijmeren, twijfelen, luisteren en discussiëren van vijftig twintigers en dertigers. Vooral bedoeld om het gesprek op scherp te stellen. Want sinds de groep in een ondergesneeuwd kasteel Nyenrode op zoek gaat naar oplossingen voor dilemma's als jeugdwerkloosheid, overmatige regelgeving en segregatie, blijkt het concretiseren van hun idealen lastig.

Toch wist initiatiefnemer Doekle Terpstra een maand of drie geleden zeker dat hij het van deze jonge denkers moest hebben. De gevestigde orde kwam er niet meer uit, constateerde hij. Terpstra daagde groep ondernemers, beleidswerkers, economen, psychologen en onderzoekers uit om binnen 24 uur wel met een antwoord te komen op verschillende maatschappelijke vraagstukken.

Maar hoe vind je binnen een etmaal het antwoord op vraagstukken waar anderen al jaren op broeden, vragen ze zich af. En hoe formuleer je datzelfde antwoord zonder te blijven steken in platitudes als "we willen een solidaire, diverse samenleving", willen ze weten. Hoe kom je tot radicaal nieuwe inzichten zonder te blijven hangen in ouderwetse, bijna beklemmende termen als 'sociaal contract', 'instituties' en 'bruto binnenlands product', opperen ze ook. En gaat het allemaal ook niet te langzaam, zuchten ze tijdens de koffiepauzes.

Lees verder na de advertentie
Nederlanders die meer dan 70.000 euro per jaar verdienen gaan 80 procent in­ko­mens­be­las­ting betalen. Als je meer dan dat verdient, maakt geld toch niet gelukkiger

Floris

Onplezierig

Uiteindelijk worden de spreekwoordelijke kaders dan toch kapotgetrapt. Eerst voorzichtig: het bruto binnenlands product moet op de schop. Ook welzijn is een vorm van welvaart, stellen ze.

En dan, zo vlak voor de nacht valt, met een biertje of een Fanta in de hand, extreem. Heel extreem: de overheid moet verdwijnen, erfenissen moeten 100 procent belast, witte en zwarte wijken moeten neergehaald, en eens per jaar kijken we door de digitale ogen van een ander door de 'omgekeerde algoritmes'. Weg overtollige regelgeving, weg segregatie. "Laat je niet hinderen door het haalbare!", juichen sprekers Han Nooten (burgemeester Dalfsen) en Tof Thissen (directeur UWV Werkbedrijf) in koor ter stimulans. De handen in de lucht.

Maar op de vroege ochtend, als de oogjes klein en de wallen groot zijn, lijkt de stemming bij sommigen ietwat omgeslagen. "Moeten we niet gewoon een stap terug doen? Wie zijn wij nou? Allemaal hoogopgeleid, allemaal werkend. Wij hebben de minste problemen. En dan worden juist wij uitgenodigd om de problemen op te lossen van mensen die het echt moeilijk hebben. Daar zit iets onplezierigs in", zegt Wouter Mensink, een van de denkers, tijdens de laatste brainstormsessie.

Toch is ook dat onplezierige wat ze naar kasteel Neyenrode bracht. Politieagent Dwight van de Vijver vertelt over het racisme waar zijn Nederlands-Surinaamse kinderen later waarschijnlijk mee te maken krijgen. "Ze zullen dingen meemaken die hun blanke moeder nooit zal kunnen begrijpen." Rutger van Hulzen heeft het over zijn verstandelijk beperkte broertje dat niet meekan op de arbeidsmarkt, maar wel houdt van tuinieren. "Waarom accepteren we niet gewoon dat de arbeidsmarkt niet voor iedereen is?" En Jesse Jop Jorg "is zich steeds meer gaan schamen voor Nederland" vanwege de polariserende discussies die worden gevoerd.

We zijn nog lang niet uitgedacht, concluderen ze aan het eind van de vierentwintig uur. Maar er is wel een begin. Een begin waarin ze formuleren dat ze terug willen naar het basketbalveldje van hun jeugd. Daar waar niet kleur, geld, opleiding of afkomst, maar het spelletje ertoe deed. Een ideaal dat ze willen presenteren aan de Sociaal Economische Raad, aan politici en in hun eigen netwerk. Hoe Nederland uiteindelijk een groot basketbalveld wordt? "Daar nodigen we anderen voor uit om over mee te denken."

Wie zijn wij nou? Allemaal hoogopgeleid, allemaal werkend. Wij hebben de minste problemen. En dan worden juist wij uitgenodigd om de problemen op te lossen van mensen die het echt moeilijk hebben. Daar zit iets onplezierigs in

Wouter Mensink

Deel dit artikel

Nederlanders die meer dan 70.000 euro per jaar verdienen gaan 80 procent in­ko­mens­be­las­ting betalen. Als je meer dan dat verdient, maakt geld toch niet gelukkiger

Floris

Wie zijn wij nou? Allemaal hoogopgeleid, allemaal werkend. Wij hebben de minste problemen. En dan worden juist wij uitgenodigd om de problemen op te lossen van mensen die het echt moeilijk hebben. Daar zit iets onplezierigs in

Wouter Mensink