Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Islamitisch toerisme in het halalhotel

Samenleving

Marije van Beek

Vrouwen in 'hasema' en in minder bedekkende badkleding zwemmen in zee vlakbij Istanbul. © AFP
Reportage

Halaltoerisme is in opkomst. Maar hoe run je een hotel in deze nichemarkt? Want wat de een halal vindt, gaat voor de ander te ver.

Achter een metershoog hek, afgezet met donkergroene kunstconifeer, ligt een groepje vriendinnen in kleurige bikini's op strandstoelen. Even verderop liggen vrouwen in boerkini of in badpak. Deze omheinde vijftig vierkante meter zand is het vrouwenstrand. Een van de attracties waarmee hotel Club Familia in Çesme, aan de westelijke Turkse kust, de halal-toerist trekt. Een reisbranche die volgens onderzoekers van creditcardmaatschappij MasterCard een zonnige toekomst heeft.

Lees verder na de advertentie
Ik denk dat we een beetje tussen de moderne en conservatieve types in zitten. Te vrij voor de een, te strikt voor de ander.

Bezoeker Ayse

De vriendinnen op de strandstoelen, twintigers, komen uit Hamburg, en zijn van Turkse komaf. Een van hen buigt zich in opperste concentratie over de navel van haar vriendin om die met zwarte hennaverf te versieren. Waarom zij naar een 'halal' hotel gaan? Esra, die om privacy-redenen niet met haar echte naam in de krant wil, zegt dat het vanwege diezelfde hang naar privacy is dat ze hier komt. "We dragen dan wel geen hoofddoek, maar we willen ook weer niet dat iedereen ons in bikini ziet. Ik heb hier meer plezier, voel me hier meer vrij."

Tussenin

Naast haar in het zand zit Ayse, ook niet haar werkelijke naam. Ze heeft net een zachtgroenig schoonheidsmasker opgesmeerd. Instemmend knikkend: "Ik denk dat we een beetje tussen de moderne en conservatieve types in zitten. Te vrij voor de een, te strikt voor de ander." Hier komen ze voor hun rust, zeggen ze, 'om te relaxen'. Ayse: "Op andere vakantiebestemmingen zoeken mensen vaak problemen. Daar drinken ze te veel, kijken ze te veel."

Club Familia is een van de 97 hotels in Turkije die vermeld staat op de reiswebsite halalbooking.com. Ter vergelijking: op booking.com zijn in Turkije 12.203 hotels te vinden. Naast het strand zijn het zwembad en de spa opgesplitst in een mannen- en vrouwengedeelte. Zo zijn er ook twee gebedsruimtes. Andere 'halal-vriendelijke kenmerken', zoals te lezen is op de boekingwebsite: de maaltijden zijn halal, en alcohol wordt er niet geschonken. In de hotelkamer wijst een pijl op het plafond richting Mekka en in de kledingkast ligt een gebedskleed klaar. In het winkeltje staan rekken vol met boerkini's.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Moslima's op het speciale vrouwenstrand in de badplaats Kusadasi aan de Turkse westkust. © Hollandse Hoogte / Nick Hannes

Groeiende middenklasse

Volgens de Global Muslim Travel Index van Mastercard-CrescentRating zal het aantal islamitische toeristen (vorig jaar 121 miljoen) wereldwijd groeien. Onder meer vanwege een groeiende middenklasse in landen waar veel moslims wonen, zoals in Turkije. Jaarlijks brengt het bedrijf een ranglijst uit met de favoriete bestemmingen van deze doelgroep. Turkije staat dit jaar op de vierde plaats, na Maleisië, na de Verenigde Arabische Emiraten, en na Indonesië. In 2011, toen de lijst voor het eerst werd gemaakt, stond Turkije nog op de tweede plaats.

De Turkse toerismesector maakt een crisis door. Europeanen blijven weg vanwege politieke spanningen. Volgens de laatste cijfers ging het dit jaar iets beter. Vooral omdat de Russische toeristen zijn teruggekomen en er toeristen uit het Midden-Oosten zijn bijgekomen.

Anatolische bourgeoisie

Een van de eerste hotels die zich 'islamitisch' noemde, is het Caprice Hotel, begin jaren negentig opgericht, en iets lager gelegen aan de westkust. Politicoloog Hakan Yuvuz, verbonden aan de universiteit van Utah, noemt de Turkse middenklasse 'de Anatolische bourgeoisie'. Hij waarschuwt ervoor om de opkomst van halal-toerisme te zien als teken van extremisme. Vanuit conservatievere islamitische hoek was er namelijk juist kritiek op het feit dat het Caprice Hotel 'islamitisch' werd genoemd. Godsdienstsocioloog Neslihan Cevik schrijft ook over die kritiek in haar boek 'Muslimism in Turkey and Beyond'. 'Vakantie' zou volgens conservatieve opiniemakers een modern, westers construct zijn, waar je als moslim niet aan mee moet doen. Dat het Caprice Hotel zich aanprees als 'paradijs', viel ook niet goed.

Van het bestaan van de inpandige gebedsruimte waren Ayse en Esra zich niet bewust. Daar hebben ze ook geen behoefte aan. "Ik bid gewoon in mijn kamer", zegt Esra. "Maar denk nu niet dat we alleen maar met ons geloof bezig zijn. Vanavond gaan we stappen in een stadje verderop. Ik merk dat mensen in Europa zelf vaak een negatieve ervaring hebben met religie, en daarom een soort medelijden met ons hebben. Dat is niet nodig, ik ervaar geen problemen. Of ze zeggen: je levensstijl past niet bij je geloof. Maar zo zien wij dat niet."

Zonder bovenstukje

Er kwam een vrouw ons terechtwijzen. Topless zonnen zou niet 'halal' zijn

Ayse

Gisteren zaten ze hier ook, vertellen ze, maar toen zonder bovenstukje. Ayse: "Wij dachten: dit is toch vrouwen onder elkaar, net als in de hammam, waar je ook alles van de ander ziet? Maar er was een vrouw die ons terecht kwam wijzen. Ze nam er aanstoot aan, want volgens haar was het niet 'halal' om topless te zonnen."

Opmerkingen over vrouwenstrand

Dat het woord 'halal' voor meerdere uitleg vatbaar is, blijkt ook al uit de recensiepagina op de website en op de Facebookpagina van het hotel. Naast klachten over het smakeloze eten en de hygiëne (die hier inderdaad te wensen overlaat) zijn er talloze opmerkingen over het vrouwenstrand. Dat zou niet goed zijn afgeschermd. 'Vanuit de bovenste hotelkamers kijk je direct uit op het vrouwengedeelte', klaagt een van de gasten. 'Hoe durf je dit een islamitisch hotel te noemen.' Vorig jaar berichtte de landelijke krant Hurriyet over een vergelijkbare kwestie in Ölüdeniz, ten zuiden van Bodrum. De gasten van het plaatselijke islamitische hotel beschuldigden paragliders, bij wie die regio geliefd is, ervan vanuit de lucht in het vrouwenzwembad te gluren. De paragliders weerspraken dat in de krant - ze vonden het 'onnozel', zeiden ze.

Na een minuut of tien bij Ayse en Esra wordt het gesprek onderbroken. Seda Canbolat, volgens haar visitekaartje 'manager van het vrouwenzwembad', wil ook zelf wel wat vragen beantwoorden. Ze neemt plaats in haar kantoortje. "We bestaan nu twaalf jaar", zegt ze. "De meeste gasten komen uit Turkije zelf."

Over de verschillende interpretaties van het woord 'halal' laat ze zich liever niet uit. "Het is tegenwoordig een heel moeilijke taak om het iedereen naar de zin te maken. Tien jaar geleden wist nog niet iedereen alles, maar door internet en technologie is dat nu anders. Het wordt steeds moeilijker voor ons."

In het midden

"Het is een familiehotel", zegt Canbolat. "Als we te strikt zijn, schrikken we een deel van de mensen af. We zitten in het midden." In gewone hotels zijn er ook dit soort conflicten, zegt ze. Zelf was ze een keer in een hotel waar ze niet met haar boerkini in het zwembad mocht. "Maar ik wil gewoon niet dat een man mijn lichaam ziet. Mijn lichaam is van mij. Dat was een grote teleurstelling voor me. Ze zeiden: 'We weten niet wat daaronder zit'. Maar ze namen het me gewoon kwalijk dat ik religieus ben.'"

Ayse en Esra komen hier niet terug, zeggen ze. Met name vanwege de prijs-kwaliteit-verhouding. "Voor dit bedrag zouden we ook in een niet-halal 5-sterrenhotel in Alanya kunnen zitten. Het is een kleine markt, er zijn er maar een stuk of tien in onze prijsklasse, dus ze kunnen de prijzen hooghouden. Ze weten hoe belangrijk geloof is voor velen, en je er toch voor betaalt."

De namen van de geïnterviewden zijn bij de redactie bekend.

Lees ook:

Deze fastfoodreclame houdt zich aan de ramadan
Hoe islamitisch is zo'n boerkini eigenlijk? (juli 2012)



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Ik denk dat we een beetje tussen de moderne en conservatieve types in zitten. Te vrij voor de een, te strikt voor de ander.

Bezoeker Ayse

Er kwam een vrouw ons terechtwijzen. Topless zonnen zou niet 'halal' zijn

Ayse