Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is het een goed idee om te gaan praten met vaccinatieweigeraars?

Samenleving

Redactie

Vaccinatiedag in Ahoy, Rotterdam. © ANP

Staatssecretaris Blokhuis wil ouders die twijfelen over vaccinaties voor hun kinderen over de streep trekken met een goed gesprek. Experts denken dat dat kan werken.

Staatssecretaris Paul Blokhuis van volksgezondheid gaat de daling van de vaccinatiegraad te lijf. Alle 16- en 17-jarigen die nog niet zijn ingeënt, krijgen vanaf volgend jaar een oproep alsnog hun prikken te halen. Ouders die hun kinderen niet laten inenten, worden uitgenodigd voor een gesprek met speciaal getrainde medewerkers van het consultatiebureau. En de overheid gaat op sociale media actief weerwoord bieden aan onjuiste informatie. Gaat het zo lukken de trend te ­keren? Of zijn hardere maatregelen nodig, zoals een vaccinatieplicht?

Lees verder na de advertentie
Een aantal mensen zul je niet kunnen overtuigen, maar ik denk dat er veel meer zijn die geen diep gevoelde overtuiging hebben

Roland Pierik

De vaccinatiegraad in Nederland is de afgelopen vijf jaar gedaald: bij de meeste vaccins met zo’n 2 of 3 procent. Blokhuis wil die trend keren voor er grote risico’s ontstaan. Op dit moment wordt de doelstelling van 90 procent voor vrijwel alle vaccins nog gehaald. Alleen de relatief nieuwe vaccinatie tegen baarmoederhalskanker zit daar ver onder: slechts 46 procent van de 14-jarige meisjes krijgt die prik.

Zelf kiezen

Jeugdartsen zijn blij met het plan om jongeren op te roepen hun gemiste kindervaccinaties in te halen. “Vanaf 16 jaar mogen kinderen zelf de keuze maken. Zij denken mogelijk anders dan hun ouders”, zegt Lucy Smit, oud-voorzitter van beroepsvereniging AJN.

Ook het gesprek met ouders vindt ze een goed idee. Medewerkers van het consultatiebureau praten nu al wel met twijfelende ouders, maar nog niet structureel. Ook zijn ze daarvoor nog niet speciaal opgeleid, zoals Blokhuis wil. “Er komen behoorlijk wat communicatievaardigheden kijken bij zo’n gesprek, en je moet alle ins en outs van het vaccinatieprogramma weten”, zegt Smit. Ze is niet voor een vaccinatieplicht. “Dat levert hooguit een procentje extra vaccinaties op. En wij vinden dat mensen zelf mogen beslissen.”

Roland Pierik, universitair hoofddocent rechtsfilosofie, is verklaard voorstander van een landelijke vaccinatieplicht voor kinderen die naar een kinderdagverblijf gaan. Blokhuis vindt het daarvoor te vroeg. Als de daling doorzet, wil Blokhuis ‘meer verplichtende maatregelen’ overwegen. Dat is al winst, vindt Pierik.

Epidemieën

Maar misschien is zo’n plicht niet meer nodig, zegt Pierik nu. ‘Een open gesprek met een arts’ kan een deel van de ouders over de streep trekken. “Een aantal mensen kun je niet overtuigen. Maar ik denk dat er veel meer zijn die niet een diepgevoelde overtuiging hebben. Die vinden het onpraktisch met werk om twee dagen met een ziek kind te zitten na een vaccinatie”, zegt de rechtsfilosoof. “En die denken: het maakt toch niet uit. Hun kun je uitleggen dat er wel degelijk een gevaar is als je kind onbeschermd blijft.”

Een vaccinatiegraad van 100 procent is niet nodig, zegt Pierik: om epidemieën te voorkomen, is 95 procent voldoende. Die paar procent zijn met de maatregelen van Blokhuis wel terug te winnen, denkt hij. “Blokhuis is op tijd. Het probleem is in Nederland nog niet zo groot als in sommige Oost-Europese landen of Italië. Het zou wel goed zijn als Blokhuis een wettelijke vaccinatieplicht voorbereidt, die van kracht wordt als de vaccinatiegraad bijvoorbeeld toch onder de 85 procent duikt.”

Kentering

Ook Marcel Verweij, hoogleraar filosofie aan de Wageningen Universiteit, is voorstander van verplicht vaccineren.  Maar ook hij is opvallend optimistisch. “Er is veel debat. Je ziet nu ook dat ouders zich druk gaan maken over ouders die niet vaccineren. Dat heb ik niet eerder gehoord. Ik ben daarom heel benieuwd naar de cijfers over de vaccinatiegraad van volgend jaar: ik zou heel blij zijn als er dan een kentering te zien is. Mocht dat niet zo zijn, dan moet Blokhuis alsnog stevige maatregelen nemen.”

Lees ook:

De 16-jarige moet zelf beslissen over vaccinaties, niet de ouders

Jeugdartsen roepen jongeren van 16 jaar en ouder op om vooral zelf na te denken over vaccinaties en de beslissing daarover niet over te laten aan de ouders. 

Hopen op gezond verstand of toch verplichte vaccinatie?

In Nederland is na lange tijd de roep om verplichte vaccinatie weer terug. Vooropgesteld: op dit moment is geen sprake van een gevaarlijke situatie. Nederland is een veilig land als het gaat om besmettelijke ziektes als mazelen, kinkhoest of polio. Die veiligheid is er juist dankzij het vaccinatieprogramma, nog altijd op vrijwillige basis.

Deel dit artikel

Een aantal mensen zul je niet kunnen overtuigen, maar ik denk dat er veel meer zijn die geen diep gevoelde overtuiging hebben

Roland Pierik