Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Inspectie vindt de nieuwe ontslagwet slecht uitpakken voor werknemers

Samenleving

Erik van Zwam

Het logo van uitkeringsinstantie UWV. © ANP

De Inspectie SZW concludeert dat er bij ontslagprocedures nauwelijks naar werknemers wordt geluisterd. Het UWV gaat bijna uitsluitend af op informatie van het bedrijf en controleert dat niet.

De Inspectie SZW levert harde kritiek op uitkeringsinstantie UWV als het gaat om het toekennen van ontslagaanvragen van werknemers om bedrijfseconomische redenen. Het UWV controleert het waarheidsgehalte van de informatie van de werkgever (waarmee het ontslag wordt gemotiveerd) niet of nauwelijks.

Lees verder na de advertentie

Ook werkt de wettelijke regeling niet waarin staat dat een ontslagen werknemer weer in dienst moet worden genomen als bij zijn vroegere werkgever een passende vacature ontstaat in het eerste half jaar na ontslag. 

De Inspectie SZW stelt het nieuwe systeem van ontslag ter discussie

In een door de Inspectie ge­houden enquête meldt bijna een derde van de ontslagen werknemers dat de vroegere werkgever binnen een half jaar na ontslag weer vacatures had die erg leken op hun oude baan. Zij werden niet teruggehaald, zoals de wet verplicht. De Inspectie SZW ziet hierin een bevestiging van het “risico dat werknemers met een vast dienstverband worden vervangen door goedkopere flexwerkers”. Dat is niet toegestaan, merkt de Inspectie op.

Nieuwe regels

De nieuwe ontslagregels gingen in op 1 juli 2015. De Inspectie SZW – de vroegere Arbeidsinspectie – heeft vanaf die datum tot eind 2016 ruim 28.000 ontslagaanvragen onder de loep genomen en de ervaringen onderzocht van werknemers waar ontslag voor werd aangevraagd. Het rapport ‘Ontslag aangevraagd en dan?’ stuurde de inspectiedienst naar minister Wouter Koolmees van sociale zaken en werkgelegenheid. 

Vóór juli 2015 kon een werknemer zijn ontslag om bedrijfseconomische redenen aanvechten bij de kantonrechter. Nu doet het UVW die procedure. De Inspectie SZW stelt het nieuwe systeem van ontslag “ter discussie”. In normaal Nederlands betekent dat: het is mislukt. 

Arbeidsrechtadvocaten delen de conclusies van de inspectie. Zij zien een oplossing in een mondelinge ontslagprocedure waarbij de werknemer wordt gehoord. Diana Simons van Hengeveld Advocaten in Amsterdam doet ontslagzaken voor werk­gevers en werknemers. “Nu wordt het ontslag op papier geregeld. Ik krijg niet de indruk dat het UWV het verweer van een werknemer tegen zijn ontslag goed leest. Het UVW gaat vrijwel uitsluitend op de motivatie voor ontslag af van de werkgever.”

Black box

De Inspectie SZW komt tot een zelfde conclusie: “Het UWV neemt zijn beslissing tot ontslag in belangrijke mate op de door de werkgever aangeleverde informatie.” De werknemer wordt bovendien aangemerkt als de “zwakkere partij ten opzichte van de werkgever”.

Het UWV slikt de geleverde informatie door de werkgever voor zoete koek

Ook arbeidsrecht advocaat Anja Hoffmans van Clingendael Advocaten in Den Haag heeft met haar cliënten een soortgelijke ervaring. “Het is allemaal heel onbevredigend voor werknemers in een ontslagzaak. Er is geen mondelinge behandeling. De uitkomst is een black box”, concludeert zij. 

“Vóór de wetswijziging kon je voor behandeling naar de kantonrechter stappen, die kon doorvragen over de bedrijfseconomische redenen om mensen te ontslaan. Werknemers konden zich in de rechtszaal verweren.” Dat is sinds ruim drie jaar niet meer het geval. Beide advocaten pleiten voor een mondelinge behandeling bij het UWV in ontslagprocedures.

De inspectie stelt in feite dat het UWV de geleverde informatie door de werkgever voor zoete koek slikt en geen onderzoek doet of de feiten kloppen. Een derde van de werknemers die meededen aan het onderzoek en waarvoor ontslag is aangevraagd, geeft aan dat hun werkgever feitelijk onjuiste bedrijfsinformatie verstrekte voor het ontslag.

Het UWV kan zich niet vinden in de methode van onderzoek van de Inspectie SZW en blijft erbij dat het ontslagproces “evenwichtig is ingericht”.

Naar de rechter stappen kan helpen

De Inspectie SZW constateert dat slechts bij 2 procent van alle ontslagen werknemers er sprake is van terugkeer binnen zes maanden naar de oude­­ baan bij de vroegere werkgever. Een veel hoger percentage van de ontslagen werknemers, circa 11 procent, zou hiervoor in aanmerking komen omdat er passende vacatures zijn. 

Naar de rechter stappen kan helpen, maar komt weinig voor. Twee zaken zijn bekend.

Het ontslag van een art director bij een reclame en marketingbedrijf in Heerlen werd vernietigd door de kantonrechter toen bleek dat de werkgever voor vier maanden een zzp’er had ingehuurd om een project van de ontslagen werknemer af te maken. 

Ook een apothekersassistente in Leiden zag haar ontslag teruggedraaid toen de Apotheek binnen zes maanden een ander voor een aantal uur in de week had aangenomen. 

Lees ook:

Arbeidsinspectie komt controleurs tekort

De capaciteit van Inspectie SZW is ontoereikend om alle taken te doen. Er moeten honderd tot vierhonderd banen bij komen, concludeerde het ministerie in 2017.

Deel dit artikel

De Inspectie SZW stelt het nieuwe systeem van ontslag ter discussie

Het UWV slikt de geleverde informatie door de werkgever voor zoete koek