Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ineens barst in Spanje een luid, feministisch protest los

Samenleving

Alex Tieleman

Spaanse vrouwen gingen gisteravond in Madrid de straat op. Zij demonstreerden voor meer geld om geweld tegen vrouwen te voorkomen. © AFP
Interview

Spaanse vrouwen roeren zich. Spanje miste een feministische golf, maar haalt dat nu in, zegt hoogleraar Juana Gallego.

Opnieuw gingen in Spanje vrouwen de straat op. Gisteren protesteerden ze voor meer geld om geweld tegen vrouwen te voorkomen. Vorige maand demonstreerden honderdduizenden zich tegen een uitspraak van de rechter in een zedenzaak. Die draaide om mannen die een vrouw van achttien tot seks dwongen. Ze werden veroordeeld voor seksueel misbruik, niet voor verkrachting.

Lees verder na de advertentie

Op Internationale Vrouwendag, 8 maart, 'staakten' ruim vijf miljoen vrouwen uit protest tegen genderongelijkheid. Juana Gallego, directeur van het 'Gelijkheidsobservatorium' van de Autonome Universiteit van Barcelona ziet de contouren van een nieuwe Spaanse feministische golf.

Onder de Spaanse dictatuur bestond een zeer traditioneel man-vrouw-beeld

Hoe komt het dat vrouwen nu massaal de straat op gaan?

"Het heeft lang geduurd voor de strijd voor vrouwenrechten in Spanje maatschappelijk breed gedragen werd. Nu het zo ver is, blijkt dat de onvrede groot is. Spanje laat zich voorstaan op gendergelijkheid, maar die houding komt niet overeen met de praktijk. Spaanse feministen zijn nu actiever dan elders, omdat zij een achterstand moeten inlopen."

Heeft Spanje een aantal feministische golven overgeslagen?

"Wij hebben meegekregen dat vrouwen in de jaren zestig en zeventig in heel Europa de straat opgingen, maar in Spanje onder de Franco-dictatuur was dat verboden. Ook na de democratische transitie in 1978 bleef feministisch protest kleinschalig. Er lag een moderne grondwet en de politiek institutionaliseerde de vrouwenrechtenkwestie. Vrouwen dachten dat de staat de gelijke rechten wel in de praktijk zou brengen."

© AFP

Speelde de erfenis van het nationaal-katholicisme van Franco daarin een rol?

"Onder de dictatuur bestond een zeer traditioneel man-vrouw-beeld. Feminisme was een besmette term, die werd geassocieerd met lesbiennes, kinderloze vrouwen en mannenhaatsters. Pas recentelijk is geaccepteerd dat je als Spaanse tegelijk vrouwelijk en feminist kan zijn."

De regering wil onderzoek naar de wet na het omstreden vonnis van vorige maand. De demonstraties lijken effect te hebben.

"Over optreden tegen machistisch geweld bestaat een brede consensus. Maar ik denk dat politieke partijen ook vaak opportunistisch zijn als zij zich achter deze zaak scharen. Als zij dit niet doen, worden zij electoraal gestraft. Als je beter naar de Spaanse politiek kijkt, is het maar de vraag hoe feministisch die werkelijk is."

Is er in Spanje net als elders ook een groeiende tegenbeweging die zich tegen het feminisme keert?

"Die beweging komt ook in Spanje op nu vrouwen zich meer roeren. Feministen worden soms als 'feminazi's' weggezet. Spaanse vrouwen zijn de afgelopen dertig jaar ontzettend veranderd, maar dat geldt minder voor mannen."

Josefina Mochales 

Feministe van het eerste uur

Feministe van het eerste uur Josefina Mochales (61) wilde als tiener heel graag werken en droomde ervan om schrijfster te worden. Als kind hield ze al meer van voetballen dan van spelen met poppen. Haar moeder noemde haar dan ook een 'machorra', een laatdunkende benaming voor een jongensachtig meisje.

Josefina Mochales © alex tieleman

Zoals gebruikelijk in die tijd, gaf zij haar baan in een textielfabriek in een Catalaanse industriestad op, toen zij op haar achttiende trouwde. Maar haar schrijversdroom bleef zij najagen, wat ten koste ging van het huishouden.

Toen haar man op een dag thuiskwam en zij de bedden niet had opgemaakt en de vaat had laten staan, ontplofte hij en verscheurde al haar manuscripten. Ze was razend, maar schikte zich in haar lot.

Nadat Mochales' tweede kind was geboren, ging zij weer op zoek naar werk. Maar werkgevers zaten in het Spanje van de jaren tachtig niet te wachten op een vrouw met kinderen. Overal werd zij afgewezen, waardoor Mochales in het vervolg bij haar sollicitaties haar kinderen maar liever verzweeg.

Uiteindelijk scheidde zij van haar man en kreeg op latere leeftijd met een nieuwe partner opnieuw een dochter. Die is inmiddels 23 jaar en heeft net een eigen bedrijf opgericht. Mochales staat dezer dagen vooraan bij de vrouwenprotesten in Spanje. Naar eigen zeggen kan zij zich nu voor het eerst echt laten horen.

Celia Varón 

Middelbare scholier

Voor middelbare scholier Celia Varón (16) was het protest op Internationale Vrouwendag in Barcelona de eerste grote demonstratie in haar leven. Ze had nooit gedacht zoveel gelijkgestemden bij elkaar te zien. Het overtuigde haar ervan dat het de moeite waard is om de straat op te gaan voor vrouwenrechten en het maakte haar zelfs nog iets meer een feministe dan ze al was.

Celia Varón © -

Varón wil journalistiek of rechten studeren, maar ze vraagt zich af of zij er als vrouw wel tussenkomt en of ze hetzelfde salaris als haar toekomstige mannelijke collega's zal gaan verdienen. Op straat stoort zij zich mateloos aan mannen die haar zomaar aanspreken of nastaren.

Van haar klas en vriendinnengroep is Varón een van de weinigen die zich openlijk als feministe manifesteren. Anderen vinden vrouwenrechten niet belangrijk genoeg om voor te demonstreren.

Een meisje dat twee vriendjes heeft, wordt ook in haar vriendinnengroep al snel 'guarra' (slet) genoemd. En om daar nou elke keer iets van te zeggen, tja, dat vindt Varón ook weer zowat.

Als het in de klas over vrouwenrechten gaat, steekt zij in elk geval altijd haar hand op. Net als een van de jongens in de klas overigens, die zich ook feminist noemt. Maar die schaamt zich om naar een demonstratie voor vrouwenrechten te gaan, omdat hij bang is te worden uitgemaakt voor homo.

Lees ook: Spaanse strafwet onder vuur na vonnis in verkrachtingszaak Pamplona

Woedende demonstranten verzamelden zich gisteren voor de tweede opeenvolgende dag voor de deur van de rechtbank in Pamplona. "Wij willen gerechtigheid", riepen ze.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Onder de Spaanse dictatuur bestond een zeer traditioneel man-vrouw-beeld