Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In Vaassen wonen Molukkers en andere Vaassenaren zonder problemen naast elkaar

Samenleving

Barbara Vollebregt

© Buurtgenoten. V.r.n.l. Andreas, Nancy en Frits. Foto: Hanne van der Woude
Reportage

In een Molukse wijk in Maastricht werd deze week een leegstaand huis beklad nadat niet-Molukse kandidaten het bezichtigden. In het Gelderse Vaassen is de geschiedenis nog roeriger geweest. Toch wonen Molukkers en andere Vaassenaren nu zonder problemen naast elkaar.

“Ja, dat huis in Maastricht, dat zou hier niet zo snel gebeuren”, zegt Frits Sahertian. De 69-jarige Molukker draagt een bril met gele glazen en een zwarte bodywarmer. Hij staat op straat in zijn wijk Berkenoord 2 een praatje te maken met zijn buurtgenoot Andreas Leha (65), die voor de gelegenheid wat Molukse resolessnacks mee naar buiten heeft genomen.

Lees verder na de advertentie
Ja, ik woon in een Molukse buurt maar het is ook mijn buurt

Nancy ter Haar

Pantserwagens

De twee zijn Molukkers van de tweede generatie en ze wonen precies op de plek waar in 1976 pantserwagens van de marechaussee de barakken van het Molukse woonoord Berkenoord plat reden. Die barakken in het Gelderse Vaassen waren bestemd voor Molukkers die voor Nederland in Indonesië hadden gevochten. Ruim veertig jaar geleden ontruimde de overheid het kamp, om op dezelfde plek een Molukse woonwijk te bouwen.

“De sloop was onaangekondigd en mensen moesten ineens huur gaan betalen in de woonwijk die ervoor terugkwam”, zegt Sahertian. Ook Leha kan het zich nog goed herinneren: “Er ontstonden rellen, het was een grote chaos. De pantserwagens reden hier over de klinkers waardoor de hele straat dreunde. Er werd geschoten op ieder raam dat open stond.”

Het is juist vanwege die geschiedenis dat deze buurt voor hem altijd als een Molukse buurt zal voelen zegt Sahertian. Hij was in 1970 een van de gijzelnemers in de ambtswoning van de Indonesische ambassadeur in Wassenaar. Daarvoor heeft hij vastgezeten en sinds hij god heeft gevonden schaamt hij zich voor die daden. Hij bezoekt nu de diensten van zijn Leha, voorganger van een kerk in de buurt. “De kerkgangers zijn er ongeveer 60 procent Moluks en 40 procent Nederlands. Al ben ik zelf natuurlijk ook een Nederlander maar je begrijpt wat ik bedoel.” Hij vervolgt: “In de wijk Berkenoord 2 wonen nu ongeveer 65 procent Molukkers en 35 procent niet-Molukkers.”

Wijkkarakter

Volgens Fridus Steijlen, bijzonder hoogleraar Molukse migratie en cultuur aan de Vrije Universiteit Amsterdam, wonen er ongeveer 50.000 Molukkers in Nederland. Degenen die nog in een overwegend Molukse wijk wonen zijn in de minderheid, ongeveer 35 procent. Hij begrijpt wel dat sommigen die wijken willen beschermen, zoals onlangs in Maastricht. “Met de komst van andere inwoners verandert ook het karakter van een wijk”, zegt Steijlen. Waarom gemengd wonen in Vaassen dan geen probleem lijkt? “Molukkers zijn daar niet meer verenigd in een actieve wijkraad. Daardoor wordt het behouden van een geheel Molukse wijk niet sterk verdedigd”, zegt hij.

Toch is de Molukse geschiedenis in Berkenoord 2 direct zichtbaar in het straatbeeld. Zo is er de Molukse Kerk en buurthuis Balai Pusat. Bij het monument tegenover de kerk worden herdenkingen gehouden en vieren de Molukkers nationale feesten. Zoals op 25 april – op die dag in 1950 werd op Ambon de Republik Maluku Selatan (RMS) uitgeroepen, waarbij de Molukken zich losmaakten van Indonesië.

Vlaggen

“25 april, mijn verjaardag!”, zegt achterbuurvrouw Nancy ter Haar (50). Ze komt aangelopen, kort geknipt en gekleed in een coltrui, om zich te mengen in het gesprek tussen Sahertian en Leha. Toen ze hier in 2000 met haar gezin kwam wonen en op haar verjaardag alle vlaggen werden uitgehangen, wist ze niet wat ze meemaakte. Inmiddels weet ze meer over de Molukse geschiedenis. Daarover is ‘ome Frits’, zoals ze buurtgenoot Frits Sahertian noemt, komen vertellen bij haar thuis. Sahertian lacht. “Hoor je, ze noemt me oom.”

Ter Haar houdt van de wijk. Haar kinderen zijn er groot geworden en ze ging er naar moederdagen in het buurthuis. Bij een Molukse begrafenis van iemand die ze kent loopt ze mee in de stoet achter de lijkwagen. Eervol vindt ze het. “Ja, ik woon in een Molukse buurt maar het is ook mijn buurt”, zegt ze. 

Wat ze niet begrijpt is dat, toen ze hier wilde komen wonen, de woningcorporatie haar waarschuwde voor de Molukkers. “Of ik wel zeker wist dat ik hier wilde wonen”, ze lacht. Ze kent wel mensen uit de wijk die niet echt met Molukkers praten. Ter Haar: “Gelukkig verdwijnt die angst na een tijdje bij de meesten. Maar het ligt er ook aan hoe je bent. Ik zwaai naar iedereen en op een gegeven moment zwaaien mensen terug”, zegt ze.

Eieren

Sociaal werker Hanneke Luesink is gebiedsregisseur van Vaassen. Ze kent Berkenoord 2 goed. “De wijk bestaat uit 10 hofjes van zo’n 30 woningen. Tot een paar jaar geleden gebeurde het ook hier wel eens dat, als er niet-Molukse mensen kwamen wonen, ze eieren tegen het raam kregen”, zegt ze. “Maar de mensen die dat doen zijn een minderheid, net als de Molukkers die mij ‘blanda’ ofwel blanke noemen.”

Ze kent wel andere frustraties: “Bijna alle Molukse jongeren zijn voor studie of werk naar grotere steden verhuisd. Sommigen willen terugkomen maar zij verdienen vaak te veel om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning in Berkenoord 2.”

Ik snap de emoties wel. Molukkers zijn natuurlijk gewoon belazerd toen ze naar Nederland kwamen

Hanneke Luesink

Volgens Luesink heeft de woningbouwcorporatie in 1995 afgesproken dat het een wijk is voor zowel Molukkers als niet-Molukkers. Toch beweert een deel van de gemeenschap dat er nog afspraken zijn over het minimale percentage Molukkers dat voorrang moet krijgen als er een woning vrij komt in de straat. Luesink: “Waar dat precies vandaan komt, weet ik niet. Maar ik snap de emoties wel. Molukkers zijn natuurlijk gewoon belazerd toen ze naar Nederland kwamen. Dat woonoord is met geweld ontruimd. Daar zit nog pijn van vroeger.”

Voor Leha die nog met zijn buren buiten staat en inmiddels zijn laatste resoles uitdeelt, voelt een wijk voor alleen Molukkers als een gepasseerd station. “Het is niet meer van deze tijd. Ik ben ook niet anders gewend dan even een praatje maken met met Nederlandse buren José of Anita”, zegt hij. Buurtgenoot Sahertian knikt, al kan hij wel begrijpen dat het voor sommigen gevoeliger ligt. Leha: “Moluks ben je van binnen. Het moet niet uitmaken of je bij elkaar woont.”

Lees ook: 

Wat is er over van het Molukse ideaal? 

Hoe kijken jonge Molukse Nederlanders nu, ruim 40 jaar nadat de Nederlandse overheid een eind maakte aan de Molukse, politiek getinte, treinkaping bij De Punt, naar hun identiteit en het vrijheidsideaal?

Voor het eerst legt een Molukse Knil-soldaat een krans tijdens de Indië-herdenking

Het is een kentering, zeggen kenners, in de wijze waarop Nederland stilstaat bij het oorlogsverleden in Nederlands-Indië. Voor het eerst legde in 2018, tijdens het officiële deel van de Indië-herdenking, een oud-militair van Molukse afkomst een krans bij het Indisch monument in Den Haag.

Deel dit artikel

Ja, ik woon in een Molukse buurt maar het is ook mijn buurt

Nancy ter Haar

Ik snap de emoties wel. Molukkers zijn natuurlijk gewoon belazerd toen ze naar Nederland kwamen

Hanneke Luesink