Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ik kan met enige regelmaat euthanasie verlenen en tóch goed slapen

Samenleving

Bert Keizer

Bert Keizer © Trouw
Column

Laatst was ik op een unieke bijeenkomst van Nederlandse artsen onder het devies 'De Dokter en de Dood'. Nou ja, uniek, dit is geloof ik de vierde op rij, maar het unieke is dat alleen Nederlandse artsen onder deze vlag bij elkaar durven te komen. 

In alle andere landen op de hele wereld is een dergelijke samenkomst ondenkbaar. Niet omdat daar niet gestorven wordt, maar omdat artsen er anders dan in Nederland de uitdrukkelijke aandacht voor deze ultieme complicatie niet waarderen.

Lees verder na de advertentie

Uiteraard kwam ook euthanasie aan de orde en wel in de gedaante van een persoonlijke getuigenis van een collega die vertelde wat het hem deed. Dat was niet niks. Hij bezwoer ons dat hij het als een zeer zware, maar toch ook dankbare beproeving had doorstaan. Hij eindigde met de mededeling dat euthanasie geen formaliteit was en ook nooit een formaliteit mocht zijn. We knikten allemaal plechtig instemmend.

Niet alleen

Een week later las ik in de Volkskrant een column van de huisarts Joost Zaat, die een euthanasie in zijn praktijk beschreef. Wat mij allereerst opviel was dat het in zijn praktijk de gewoonte is dat je als arts bij een euthanasie niet alleen op pad gaat, maar dat er een collega met je meegaat. Dat lijkt me een heel erg prettige oplossing voor de angst en onzekerheid die je kan overvallen als arts, rond dit nu eenmaal onomkeerbare gebeuren.

Moet ik er niet veel sterker onder lijden? Ben ik nog wel een goede aandachtsvolle empathische dokter?

De titel, of het motto, van Zaats column is: 'Waarom ik niet bij de Levenseindekliniek ga werken'. Ook hij wijst erop hoe zwaar het is om als arts euthanasie te verlenen. "Ik loop niet weg van mijn patiënten in nood, maar ik ben niet de enige huisarts die de nacht voor en de nacht na euthanasie slecht slaapt." En hij voegt daar aan toe dat hij nooit bij de Levenseindekliniek zou gaan werken want 'ik zou nooit meer slapen'.

Drionpillenbezorger

Ik heb geen last van achtervolgingswanen, maar voelde toch een vage vinger mijn kant op wijzen met de vraag: Hoe doe jij dat daar bij die Levenseindekliniek? Ik slaap namelijk erg goed bij al die euthanasieën en de vraag is of dat wel valt te verantwoorden. Moet ik er niet veel sterker onder lijden? Ben ik nog wel een goede aandachtsvolle empathische dokter? Of ben ik een zakelijke Drionpillenbezorger geworden?

Eerst iets over 'al die euthanasieën', de kwantiteit: ik doe ongeveer twaalf tot zestien keer euthanasie in een jaar. Ik doe dat niet NAAST mijn werk, het IS mijn werk. Dat is een eerste groot verschil met collega's die het alleen maar af en toe bij hun werk moeten doen.

Daarnaast ervaar ik dat wat voor parketleggen geldt, en voor liesbreukoperaties, en het opbouwen van een voortent bij je caravan, ook geldt bij euthanasie: naarmate je het vaker doet, word je er beter in. Op een gegeven moment heb je de belangrijkste angsten aardig onder controle. Hier is een lijstje van de mijne: het vele papierwerk (valt erg mee, de verslaglegging is redelijk gestandaardiseerd). Angst voor vervolging (heb ik eigenlijk niet zo'n last van, maar dat is ook weer bedenkelijk). Vrees voor de second opinion die de zogeheten Scen-arts gaat geven (zij vindt het lijden helemaal niet uitzichtloos). De vraag of ik wel de juiste medicatie heb (vooral als je het zelf in de keuken van de patiënt hebt moeten klaarmaken). En wat moet ik zometeen zeggen als ik afscheid neem van de patiënt? Wat doe ik als het infuus ondeugdelijk is? Wat als de patiënt na één slokje van het drankje overvloedig begint te braken? Angst voor de schouwarts (bij de papieren ontbreekt de belangrijkste specialistenbrief). En tenslotte de lastigste: wil deze man of vrouw dit echt?

Linke route

Nou laat ik mijn eigen doodsangst nog even buiten beschouwing, want daar valt niks aan te doen. Ik wil maar zeggen, zo'n euthanasietraject is een uitermate linke route, waarbij je op vele punten akelig uit koers kunt raken met aanzienlijke ellende voor je patiënt, de familie en voor jou als mogelijk gevolg.

Ik kan er niet omheen dat ik hoe langer hoe makkelijker, niet gemakzuchtiger, manoeuvreer tussen al deze hobbels en valkuilen en ik geloof tevens dat mijn patiënt daar de vruchten van plukt omdat een en ander redelijk soepel verloopt. Maar ik voel ook wel dat hier ergens een kwantitatieve grens opdoemt, al zal dat per arts verschillen.

Lees hier meer columns van Bert Keizer

Lees hier het interview met Bert Keizer vlak voordat hij bij de Levenseindekliniek begon


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Moet ik er niet veel sterker onder lijden? Ben ik nog wel een goede aandachtsvolle empathische dokter?