Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Huisarts biedt amper afslankhulp aan

Samenleving

Marco Visser

Een sessie leefstijlbegeleiding in Amersfoort, een speciale behandeling voor mensen met overgewicht. © Bram Petraeus

Het leefstijlprogramma waar miljoenen zwaarlijvige Nederlanders sinds 1 januari recht op hebben, werkt nog niet goed. Het budget is te krap en er zijn onvoldoende leefstijlcoaches, zeggen artsen.

Ongeveer de helft van de Nederlanders met gewichtsproblemen kan geen gebruik maken van het afslankprogramma dat sinds 1 januari door de overheid wordt vergoed. Het afslankprogramma, de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI), is een belangrijke pijler onder het Nationaal Preventieakkoord van staatssecretaris Paul Blokhuis. Maar veel huisartsen bieden het afslankprogramma niet aan omdat er te weinig geld is en te weinig leefstijlcoaches zijn, zo blijkt uit een uitgebreide rondgang van televisieprogramma De Monitor (KRO-NCRV).

Lees verder na de advertentie

De huisartsen in Nederland zijn verenigd in ruim honderd zorggroepen. Het is aan deze groepen om leefstijlcoaches te contracteren, zodat zij patiënten die door hun leefstijl een verhoogd risico lopen op ziekte preventief kunnen helpen. Op lange termijn scheelt dat in de zorgkosten. De Monitor belde met tachtig van die zorggroepen. Veertig groepen gaven aan dat zij geen overeenkomsten hadden met leefstijlcoaches. Zorgverzekeraars Nederland, de koepelorganisatie van de zorgverzekeraars, houdt op een kaart bij hoeveel leefstijlcoaches er zijn. Deze kaart telt nog veel witte vlekken.

Tweejarig traject

De Gecombineerde Leefstijlinterventie is bedoeld voor bijvoorbeeld diabetespatiënten en mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Medicijnen werken in deze gevallen minder goed dan verandering van leefstijl. Omdat advies van de huisarts over voeding en bewegen vaak geen of slechts een kortdurend effect heeft, introduceert Blokhuis met de GLI een tweejarig traject dat wordt vergoed vanuit de basisverzekering. De leefstijlcoaches begeleiden de deelnemers zodat zij gezonder gaan eten en meer gaan bewegen.

Het ministerie van volksgezondheid heeft 6,5 miljoen euro gereserveerd voor het ambitieuze plan. Dat is veel te weinig, zegt Wietze Eizenga, voorzitter van een zorggroep van 240.000 patiënten in Utrecht. “Onduidelijk is wat er gebeurt als het budget overschreden wordt.” Zorggroep HZD in Drenthe, een regio met een hoog percentage mensen met overgewicht, sluit voor haar 483.000 patiënten ook geen contracten met leefstijlcoaches. “Met dit budget is het een druppel op de gloeiende plaat.”

Die druppel is naar schatting 8000 patiënten groot, op een plaat van 3,5 miljoen tot 5 miljoen Nederlanders met overgewicht. Dat betekent dat per huisartsenpraktijk in Nederland een tot twee patiënten met een leefstijlcoach aan de slag kan gaan.

Ongrijpbare dynamiek

“Op papier is het fantastisch, maar het plan is niet goed geïmplementeerd”, zegt Huug van Duin van de zorggroep Katwijk (62.000 patiënten). Volgens hem is er niet alleen te weinig budget, er zijn ook veel te weinig leefstijlcoaches voor al die potentiële klanten. “Dat heeft ook weer te maken met het budget. Er zijn diëtisten die het een uitdaging vinden om zich bij te scholen tot leefstijlcoach, maar dat kost energie, inspanning en geld. Omdat het budget laag is, verdienen zij dat niet terug.” Hoeveel leefstijlcoaches hij heeft gecontracteerd? “Nul.” Terwijl in Katwijk er volgens Van Duin tegen de duizend inwoners zijn die in aanmerking komen voor leefstijlinterventie.

Volgens de beroepsvereniging voor leefstijlcoaches, BLCN, is er niet zozeer een gebrek aan geld, maar is er rond het bedrag van 6,5 miljoen een ongrijpbare dynamiek ontstaan. Het bedrag is gebaseerd op een doorrekening van het aantal deelnemers dat in het eerste jaar wordt verwacht, stelt BLCN-voorzitter Meijke van Herwijnen. “Je moet je begroting immers ergens op baseren. Nu lijkt de begroting een eigen leven te gaan leiden in termen van ‘er mogen maar x mensen meedoen terwijl er zoveel mensen in aanmerking komen’.”

Ook staatssecretaris Blokhuis zelf zegt dat ‘het plafond niet keihard is’. Dat de leefstijlinterventie niet ‘de vliegende start maakt die we hadden gehoopt’, wijt hij aan opstartproblemen. “Als blijkt dat dit een succes wordt en we daar meer geld voor moeten reserveren, dan gaan we dat gesprek aan.”

De uitzending van De Monitor is zondag om 22:35 uur op NPO 2.

Lees ook: 

Hou ook ‘lastige’ doelgroep voor ogen bij leefstijl

Het Preventieakkoord toont ambitie, maar heeft te weinig oog voor sociale verschillen, zo betogen hoogleraar public health Karin Stronks en universitair docent sociale geneeskunde Janneke Harting.

Leefstijlbegeleiding is het nieuwe afvallen

Vanaf 2019 wordt leefstijlbegeleiding vergoed vanuit het basispakket. In Amersfoort doen ze het al jaren met het programma Keivitaal. ‘Wij zijn keien, maar niet vitaal.

Deel dit artikel