Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoogleraar: Betaal fabrikant van duur medicijn alleen als het aanslaat

Samenleving

Edwin Kreulen

Orkambi, een medicijn tegen taaislijmziekte. © RV

Een middel tegen taaislijmziekte komt niet in het basispakket. Zonde, vindt Carin Uyl-De Groot.

Betaal een farmaceut voor dure medicijnen als Orkambi uitsluitend als het bij de patiënt aanslaat. Dat bepleit Carin Uyl-De Groot, hoogleraar zorgevaluatie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Lees verder na de advertentie

Deze week klapten de onderhandelingen tussen minister Schippers (volksgezondheid) en de producent van het medicijn tegen taaislijmziekte. Orkambi is daarmee het eerste middel dat stuit op de 'sluis van Schippers', de procedure van tijdelijke toelating terwijl de onderhandelingen over de prijs lopen.

"Orkambi is heel duur maar het geeft de patiënten wel een gemiddelde extra overleving van bijna vijf jaar", zegt Uyl-De Groot. "Dat is flink hoog, bij veel kankermedicijnen gaat het hoogstens over maanden. Het zou heel jammer zijn als het middel niet beschikbaar blijft. Zeker omdat er nu een goed systeem is waarin we kunnen registreren bij wie het aanslaat."

Fabrikant Vertex zou ruim 80 procent korting moeten geven om het middel betaalbaar te laten worden

Orkambi is erg duur, slaat bovendien maar bij een deel van de patiënten - in Nederland zo'n 500 mensen - aan en moet door die patiënten de rest van hun leven worden gebruikt. Fabrikant Vertex zou ruim 80 procent korting moeten geven om het middel betaalbaar te laten worden, volgens Schippers ging Vertex niet akkoord met haar eindbod van ruim 60 procent. Er zitten nog meer middelen in de sluis en volgens Uyl-De Groot gaat dat aantal de komende jaren alleen maar groeien. "Daarom is het logisch dat je nu niet akkoord gaat met een hoge prijs."

Tekst loopt door onder de afbeelding

Carin Uyl-De Groot © RV

De uitgaven aan die nieuwe middelen dreigen andere zorg te verdringen. "Je wilt toch ook niet dat andere mensen daardoor geen thuiszorg meer krijgen. Of de zorgpremie moet omhoog, dat is ook moeilijk bespreekbaar."

Uyl-De Groot wijst erop dat fabrikant Vertex wereldwijd per kwartaal ruim 300 miljoen euro omzet draait met Orkambi. Landen als Italië en Duitsland vergoeden het wel, België en Engeland niet. Hoewel Nederland een kleine afzetmarkt is, heeft de fabrikant er belang bij het middel zo veel mogelijk te verkopen in de periode dat het patent nog geldt. "Ik zou ervoor pleiten bij Vertex eerst een korting te bedingen, om daarna af te spreken dat je alleen betaalt voor de patiënten bij wie de behandeling aanslaat. Werkt het middel niet, dan betaalt de fabrikant. Op die manier spreid je het risico. Dat zou dus kunnen betekenen dat het toch duurder uitpakt dan je als minister uiteindelijk wilt. Maar dan heb je in ieder geval ervaring opgedaan die je ook bij de volgende middelen kunt inzetten."

In die periode, voegt de hoogleraar toe, is het bovendien te hopen dat er een betrouwbare test ontstaat die kan voorspellen bij welke patiënten Orkambi aanslaat, en bij wie niet.

De 'sluis van Schippers'

Orkambi (taaislijmziekte) is het eerste medicijn dat de 'sluis van Schippers' niet is gepasseerd. Negentien andere medicijnen lukte dat wel. In deze procedure kijkt Schippers' adviseur over het basispakket, het Zorginstituut, eerst of een nieuw medicijn meerwaarde heeft.

Als dat zo is, berekenen de adviseurs wat het middel kost per gewonnen levensjaar in goede gezondheid, in vaktermen 'qaly' genoemd. Officieus geldt 80.000 euro per qaly als een maximum. Orkambi kwam aanvankelijk uit op ruim 360.000 euro per qaly. Daarom was een korting van ruim 80 procent nodig om onder het aanvaardbare maximum te komen.

Volgens Schippers heeft ze met de sluis inmiddels een korting van bijna 100 miljoen euro binnengehaald op een totaal van 365 miljoen. Driekwart van deze korting kreeg de minister op voorwaarde dat ze de uiteindelijke prijs geheim zou houden.

Kankermedicijnen als Nivolumab en Pertuzumab waren bij aanvang van de onderhandelingen minder duur dan het nu afgewezen Orkambi.

Hoeveel korting Schippers kreeg en of deze wél vergoede middelen dus echt veel goedkoper waren dan haar eindbod bij Orkambi, is niet openbaar. Het is goed mogelijk dat deze medicijnen toch duurder zijn uitgevallen dan het officieuze maximum van 80.000 euro.

Vijf medicijnen zitten nog in de sluis, onder meer voor uitgezaaide longkanker, uitgezaaide borstkanker en spierziekte SMA.

Voor deze procedure werd ingesteld, kregen patiënten van de zeldzame ziekten Pompe en Fabry wél hun medicijn vergoed, ook al liggen hier de kosten per gewonnen gezond levensjaar net zo hoog of hoger dan bij Orkambi. Voor de medicijnen tegen Fabry lopen de afspraken af aan het einde van dit jaar.

Deel dit artikel

Fabrikant Vertex zou ruim 80 procent korting moeten geven om het middel betaalbaar te laten worden