Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hongkong voelt zich opnieuw gekoloniseerd

samenleving

Tabitha Speelman

China's president Xi Jinping (midden) wacht in een hotel in Hongkong op Leung Chun-ying, de leider van de stadsstaat. Het was deze week zijn eerste bezoek als president. © AFP

Twintig jaar na de Chinese overname van het Britse Hongkong voelen inwoners zich opnieuw gekoloniseerd.

De 26-jarige Andy Chan spreekt zachtjes. Gekleed in een wit katoenen overhemd met beige broek is hij een heel normale verschijning in het centrum van Hongkong, de stad waar hij geboren en getogen is.

Lees verder na de advertentie

Maar Chan's politieke denkbeelden zijn radicaal te noemen. Illegaal zelfs, volgens pro-Peking politici in de stad. "Van een Britse kolonie zijn we een Chinese kolonie geworden. Onze partij vecht voor onafhankelijkheid, zodat de Hongkongse identiteit bewaard blijft", legt hij uit.

Vooral onder jongeren neemt het anti-China sentiment toe

De HK National Party die Chan vorig jaar oprichtte ligt aan een uiteinde van een breed politiek spectrum in Hongkong, waar lokale inwoners de snelgroeiende invloed van China op de stad overdenken. Morgen is het twintig jaar geleden dat Hongkong 'terugkeerde naar het moederland', zoals de overdracht van de Britse kolonie in Chinese handen in China wordt genoemd.

Dit betekent dat Hongkong nog dertig jaar heeft voor het aflopen van de belofte om de eigen 'levenswijze', inclusief andere rechtspraak en meer burgerrechten dan op het Chinese vasteland, vijftig jaar te behouden. De laatste jaren groeit de zorg echter dat Hongkong al veel eerder dan in 2047 een 'gewone Chinese stad' zal zijn.

Anti-China

Vooral onder jongeren neemt het anti-China sentiment toe. Ongeveer 65 procent van Hongkongse inwoners tussen de 18 en 29 noemen zichzelf liever Hongkongnees dan Chinees, volgens een recente opiniepeiling van de Universiteit van Hongkong. In 1997, het jaar van de overdracht, was dat 47 procent.

Studentenbewegingen tegen Chinese invloed op het lesprogramma in scholen en voor algemeen kiesrecht hebben een generatie politiek bewust gemaakt. Aan de Paraplubeweging in 2014 namen ruim een miljoen mensen deel.

Toch zou het drie jaar later moeilijker zijn opnieuw zoveel jongeren de straat op te krijgen, denkt bankier Janice Yung. "Het is lastig te zien hoe protest een verschil kan maken", verwoordt ze een breedgedeeld gevoel.

Verlies van autonomie

In haar eigen werk in de financiële sector, traditioneel het onderscheidende deel van Hongkongs economie, nam China's invloed de afgelopen paar jaar significant toe. Ze lacht. "Alle managers zijn nu Chinees. Mijn Mandarijn is veel beter geworden!"

Het zijn precies dat soort dingen - het oprukkende Mandarijn in Kantoneessprekend Hongkong, de immigranten en hun investeringen - die Chan het gevoel geven dat Hongkong zijn autonomie verliest. "De situatie is vergelijkbaar met die in Tibet of noordwestelijk Xinjiang."

Activisten van Demosisto roepen deze week op tot "verzet in plaats van viering"

Yung denkt ook dat Hongkong iets te verliezen heeft op het gebied van politieke vrijheden, maar staat neutraler tegenover de verandering. "Ze hebben het slim aangepakt. Niemand dwingt je de taal te spreken, maar opeens is het het enige wat je om je heen hoort. Iedereen went eraan."

Protestacties

Chans voorstel voor een onafhankelijkheidsstrijd waarbij, volgens het partijmanifest, "alle middelen geoorloofd zijn", gaat de meeste Hongkongers te ver. Meer mensen sympathiseren met Demosisto, een politieke organisatie die in plaats van onafhankelijkheid 'zelfbeschikking' nastreeft. Activisten van Demosisto roepen deze week op tot "verzet in plaats van viering", en ondernamen al verschillende protestacties. "Xi Jinping, kunt u ons horen?" schreeuwden leden van de beweging woensdagavond tijdens een bezetting van de 'Gouden Bauhinia', een bekend standbeeld van de bloem op Hongkongs vlag. Xi Jinping is deze week voor het eerst sinds hij als president aantrad op bezoek in Hongkong.

Busladingen Chinese toeristen die op de foto wilden met de gouden bloem, een cadeau van Peking uit 1997, werden haastig afgevoerd, weg van de protesten. Maar weinigen begrepen wat ze zagen - Chinese media spreken slechts mondjesmaat over de politieke situatie in Hongkong.

Na een paar uur werd het protest door de politie opgebroken. De bekende studentenleider Wong en zeven andere activisten werden gearresteerd.

Naast de viering van '20 jaar terugkeer', woont Xi de inzwering van Carrie Lam bij, de nieuwe hoogste leider van de Speciale Bestuurlijke Zone. Lam, Hongkongs eerste vrouwelijke leider, wordt gezien als een weinig vernieuwende kandidaat, die niet bereid is zich kritisch op te stellen tegenover Peking.

Vorige week noemde Lam de controversiële zaak van vijf opgepakte Hongkongse boekhandelaren, waarvan een aan de andere kant van de Chinese grens opdook, een Chinese aangelegenheid waarbij Hongkongse inmenging "ongepast" is .

Toch bestaat bij sommigen de hoop dat een nieuwe leider een impuls zal geven aan interne debatten, bijvoorbeeld op het gebied van gesubsidieerd wonen. Hongkong is een van de meest economisch ongelijke steden ter wereld. Vorig jaar verdiende het rijkste gezin 44 keer zoveel als het armste, een nieuw record. Het is ook een van de duurste steden om te leven. "Veel hiervan wordt aan China toegeschreven, omdat de prijsstijging samenvalt met de overname", zegt Stephan Ortmann, een politicoloog aan de City University of Hongkong.

Over de toekomst van de protestbeweging is Ortmann niet optimistisch. De beweging is diep verdeeld geraakt en vanwege de organisatie van het politieke systeem heeft Hongkongs oppositie in het parlement nauwelijks invloed. "Ze kunnen geen positief verschil maken."

Ook Chan, die zegt zich uit liefde voor de stad te blijven inzetten, is somber over de toekomst. "We worden Chinees."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Vooral onder jongeren neemt het anti-China sentiment toe

Activisten van Demosisto roepen deze week op tot "verzet in plaats van viering"

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.