Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe ga je om met een jaloerse tiener?

Samenleving

Maaike Bezemer

© Fadi Nadrous
De opvoedvraag

Waarom moest zus het altijd doen met afdankertjes en krijgt broertje meteen een goeie telefoon?

De twee dochters in een gezin hebben een mobiele telefoon sinds hun elfde: eerst een afdankertje, toen nóg een afdankertje. De oudste is daar tevreden mee, de jongste niet: zij heeft nu op haar dertiende een redelijk nieuw type iPhone.

Lees verder na de advertentie

"Toen onze zoon elf werd, besloten wij hem precies ditzelfde type te geven", schrijft vader. "Omdat we niet-functionerende afdankertjes zat waren en onder de voorwaarde dat hij een deel van het geld dat hij sinds kort verdient daaraan besteedt." Toen dochter nummer twee dat hoorde, was de boot aan: ze vond het niet eerlijk. "Ze gunt hem best een goeie telefoon maar niet dezelfde, want 'zij moest er twee jaar op wachten'. Ons verweer dat jongsten juist vaak afdankertjes krijgen en dat we het nu eens wilden omdraaien, hielp niet", zegt vader. Toen hij uitriep dat ze haar eigen geluk niet aan zoiets moest meten, ging het van kwaad tot erger.

Hoe ga je om met jaloers gedrag? "Gewoon maar laten balen? Zeggen dat ze ermee op moet houden?"

Kinderen willen allemaal evenveel liefde en aandacht van hun ouders. Vaak een leven lang.

Orthopedagoog Sheila van Berkel

Oneerlijk

Niets zo gewoon als jaloers gedrag tussen broers en zussen. Het gaat de dochter waarschijnlijk minder om die telefoon dan om het gevoel dat het niet eerlijk is, denkt orthopedagoog Sheila van Berkel. Die vorm van concurrentie is logisch in een gezin. "Kinderen willen allemaal evenveel liefde en aandacht van hun ouders. Vaak een leven lang.  Ik denk dat ze het later nog steeds niet leuk vinden als de een financieel geholpen wordt en de ander niet."

Van Berkel, die aan de Universiteit Leiden de interactie tussen broers en zussen onderzoekt, ziet dat ouders doorgaans wat strenger in de opvoeding zijn bij oudsten. Die mogen pas laat gaatjes in de oren, en niet zomaar alleen naar de film.

Als het puur om financiën gaat, lijken oudsten weer wat beter af, zegt Marion Weijers van het Nibud. Een eerste kind kost ouders gemiddeld 17 procent van hun inkomen, hebben ze er twee dan gaat er 26 procent aan op en bij drie 33 procent. "Dat kan erop duiden dat de jongste inderdaad meer moet delen, meer afdankertjes krijgt." Als ouders het in de opvoeding echt eerlijk willen doen, dan kunnen ze voor elk kind een aparte rekening openen, oppert ze. "Maar dat vergt een behoorlijke boekhouding. En eigenlijk kun je niet alles een op een vergelijken, elk kind heeft andere voorkeuren. Paardrijden en hockey kosten meer dan turnen, maar je hoopt toch dat een kind de sport kiest die het leuk vindt."

Helemaal eerlijk lukt nooit, maar uitleg helpt, zegt Annelou van Noort die boeken en lespakketten schrijft over de financiële opvoeding. Vader heeft gelijk dat een elfjarige nu misschien onvoldoende kan met een oud mobieltje, vindt zij. Er is in een paar jaar veel veranderd. Vroeger kreeg je pas je eerste mobiel in groep acht. Nu heeft de helft van de kinderen onder negen jaar al een smartphone.

Laat haar er nog lekker uren over appen met vriendinnen. Dat mag als je dertien bent.

Orthopedagoog Sheila van Berkel

Onzekerheid

Het is ook een goed moment om eens door te vragen, vindt Van Noort: "Ze weten op die leeftijd heel goed wat alles kost, dus daar hoeft vader niet omheen te draaien." Zijn ze gewoon blij omdat ze meer kunnen met dit mobieltje, vinden ze toch de prijs van belang, of het idee dat klasgenoten ook een betere iPhone hebben? "Kinderen die nogal hechten aan de nieuwste, dure gadgets, hebben de neiging later ook meer financiële risico's te nemen", waarschuwt Weijers van het Nibud nog.

Hoe meer uitleg hoe beter, zegt ook orthopedagoog Van Berkel. Als vader concrete voorbeelden heeft van tweedehands spullen die het broertje eerder kreeg, dan zou ze die zeker noemen. Zij weet dat verschillen in aandacht en liefde kunnen leiden tot onzekerheid en psychische problemen, "al heb ik het dan echt over het achterstellen van de een ten opzichte van de ander. Maar het is goed om steeds weer te benadrukken dat je ze allemaal even lief hebt en dat je ze zo eerlijk mogelijk probeert te behandelen. Als het goed is, weet dochter dat ook wel."

Dat het meisje haar geluk niet moet laten afhangen van de smartphone van haar broer, daar is de orthopedagoog het inhoudelijk wel mee eens, maar een sneer is volgens haar niet nodig. "Uiteindelijk heeft dochter toch een punt dat het niet helemaal eerlijk is."

Vader kan best zeggen: Ik heb het uitgelegd en wil er niet meer over horen, maar moet het gevoel niet ontkennen. "Laat haar er nog lekker uren over appen met vriendinnen. Dat mag als je dertien bent."

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Deel dit artikel

Kinderen willen allemaal evenveel liefde en aandacht van hun ouders. Vaak een leven lang.

Orthopedagoog Sheila van Berkel

Laat haar er nog lekker uren over appen met vriendinnen. Dat mag als je dertien bent.

Orthopedagoog Sheila van Berkel