Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe een degelijk busje het symbool van de vrijheid werd

Home

Quirijn Visscher

© Colourbox

Een degelijke Duitse bestelbus werd in de sixties in de armen gesloten door de hippiegemeenschap. Hoe kon de Volkswagen Transporter uitgroeien tot icoon van een nieuw tijdperk?

Het eerste hippiebusje was helemaal geen Volkswagen. Het was ook geen bestelwagen. De originele hippiebus was een grote vooroorlogse Amerikaanse schoolbus, een International Harvester. Schrijver en LSD-promotor Ken Kesey reed hiermee vanaf 1964 door de Verenigde Staten met zijn vrienden, the Merry Pranksters. Met deze roadtrip in de oude schoolbus, Furthur genaamd, gaven ze de aanzet tot een nieuw fenomeen: het hippiedom. Onderweg feestten ze en deelden drugs uit.

Lees verder na de advertentie

Furthur, met psychedelische kleuren en vormen beschilderd, raakte als hippiebus in de vergetelheid. Hoogstens begint er bij de liefhebber van animatieserie ‘The Simpsons’ een lichtje te branden. Daarin maakt schoolbusbestuurder en drugsgebruiker Otto Mann graag surrealistische bus-trips. Maar wie hippiebusje zegt, denkt vooral aan het Volkswagenbusje, liefst in bonte kleuren (voor de kenner: type T1). Geen ander voertuig roept nog steeds zulke sterke herinneringen op aan de sixties en the Summer of Love.

Een halve eeuw na dato is-ie populairder dan ooit tevoren, geen festival kan nog zonder enkele foodtrucks in oude VW-busjes. De winkels puilen uit met busjes-gerelateerde merchandise. Lego heeft er bouwpakketten van gemaakt, Volkswagen zelf verkoopt tenten in de Busje-vorm. Speciaal voor de Duitse markt, waar het busje Bulli heet, is hippiebusjevormige pasta te koop. Het wagentje roept sterke emoties op bij een groot publiek.

Notitieboek met de eerste schets van 'Volkswagenbusje', Ben Pon, 1947. © RV / Rijksmuseum

De geboorte van De Bus

Zonder de Nederlander Ben Pon (1904-1968) was deze hippiebus er nooit gekomen. Hij was de eerste niet-Duitser die brood zag in handel in Volkswagen Kevers. Na de oorlog regelde hij snel de import van het voormalige nazi-autotype naar Nederland. Hij probeerde de Verenigde Staten ook aan de Kever te helpen, een vergeefse poging. Bij een bezoek in de VW-fabriek ontstond zijn idee om een bestelwagenvariant te maken van de Kever. De Bus was geboren.

Het Rijksmuseum in Amsterdam koestert het eerste schetsje dat Pon krabbelde van het VW-busje in zijn agenda in 1947. “Het oer-schetsje is natuurlijk heel bijzonder”, stelt Harm Stevens, conservator van de afdeling geschiedenis. “Het is rudimentair, een heel snel geschetst ontwerp voor wat later het eerste Volkswagenbusje wordt. Het raakt heel direct aan een historisch moment, waarbij dus op een interessante manier een Nederlander is betrokken.”

Stevens noemt het busje ‘iconisch’. “Het is sterk verbonden met de wederopbouwtijd, maar nog sterker met de hippies. Het was een voertuig waarnaar in de wederopbouwjaren bij uitstek vraag was.”

Halverwege de jaren vijftig, het tijdperk van de enorme Amerikaanse sleeën met staartvinnen, begon Volkswagen mondjesmaat auto’s te verkopen in de VS. Veel later dan in Europa werden Kevers en Bussen daar een bekende verschijning op weg. In de ogen van de Amerikanen betekenden ze vooral simpel en goedkoop vervoer.

Festivals pakken

Het Woodstock Festival in augustus 1969 werd het moment waarop de degelijke Duitse Volkswagens plots een cultimago kregen; het festivalterrein op het platteland van New York was alleen per auto bereikbaar. Veel jonge bezoekers kwamen per Kever of Transporterbus, schrijft Keverkenner Andrea Hiott. Ze gaven een nieuwe generatie het vrijheidsgevoel door letterlijk betaalbare reisvrijheid aan te bieden.

© Richard Brocken / Hollandse Hoogte

In Nederland was het niet anders gesteld. Nieuwe generaties ruilden de brommer in voor een eerste autootje als de Kever of Eend. Het oprukkende automobilisme werd korte tijd gezien als een positieve zaak, ook tijdens the Summer of Love.

Natuurlijk werden in Amerika ook andere auto’s in psychedelische kleurstellingen beschilderd. Maar van het VW-busje reden volop oude exemplaren rond. Het bleek een a-modieus product, anders dan modegevoelige Amerikaanse auto’s. Oude busjes kostten dus een appel en een ei. Het droge, warme klimaat in grote delen van de VS draagt verder bij aan het succesverhaal van VW’s hippiebusje. Daar roest hij immers amper weg, in tegenstelling tot in het natte Nederland.

Vergeten vervuiling

Tientallen jaren lang bleven de Volkswagenfabrieken min of meer dezelfde ouderwetse modellen maken. Ze waren in armere landen zo populair dat de productie van de oer-Kever pas in 2003 staakte in Mexico, de klassieke Transporterbus werd tot 2013 in Brazilië gemaakt. Nu is de verhuur en de restauratie (want: roest!) van de VW-bus ook in Nederland uitgegroeid tot complete bedrijfstak. Want iedereen wil zo weer het wonder van autoreizen ervaren. In een oud busje zwier je met 80 kilometer per uur ouderwets over de wegen. De snelweg houd je snel voor gezien. Een kalm reistempo maakt zelfs Nederland geschikt voor uitgebreide roadtrips. Onderweg ontmoet je slechts blije gezichten en positieve reacties. Het wonderlijke met een hippiebusje is, dat de bezwaren tegen uitlaatgassen verdwijnen als sneeuw voor de zon. De barbecue walmt toch ook? Zelfs de politieke partij die de fiscale bevoordeling van vieze oldtimers aan banden legde, de ChristenUnie, voerde in 2012 vrolijk campagne met een oude VW-bus. En toen het busje een prominente rol kreeg in ‘Boer zoekt Vrouw’ was iedereen verkocht.

Het wonderlijke met een hippiebusje is, dat de bezwaren tegen uitlaatgassen verdwijnen als sneeuw voor de zon.

In 2005 is in Oregon in de Verenigde Staten het verkleurde karkas van Ken Keseys originele Furthur herontdekt. De ‘Furthur Down the Road Foundation’ in Oregon zamelt geld in om de originele hippiebus weer in oude glorie te herstellen. Toch zal de Volkswagen Transporter het ware hippiebusje blijven. 

Kamperen met een VW-busje

Het wemelt van de verhuurders van oude Volkswagen-campers. Een korte zoektocht op internet leidt je naar handenvol adresjes. Keuze uit meer busjes bieden bijvoorbeeld classiccamperverhuur.nl en mywaycampers.nl. Reken niet op modern comfort en mijd zoveel mogelijk de snelwegen en de steilste hellingen. Stel je wel in op veel spontane aanspraak van passanten en op een romantisch smal bed. De huurprijzen liggen in dit hoogseizoen rond 700 euro per week, erna zo’n 150 euro lager.

Lees ook: Zit kamperen dan toch in de genen?



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Het wonderlijke met een hippiebusje is, dat de bezwaren tegen uitlaatgassen verdwijnen als sneeuw voor de zon.