Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het tussenjaar is terug van weggeweest

Samenleving

Amber Dujardin

© Hollandse Hoogte / EyeEm Mobile GmbH

Jongeren gaan voordat ze aan een studie beginnen vaker op reis. Ze hebben meer tijd nodig om in één keer de juiste studiekeuze te kunnen maken.

Het tussenjaar is terug van weggeweest. Ruim 10 procent van de studenten die vorig jaar met hun studie begonnen deed daarvoor een tussenjaar. Dat bleek deze week uit onderzoek van ResearchNed in opdracht van Nuffic.

Lees verder na de advertentie

Dat percentage is hoger dan ooit. In het hbo is het aandeel eerstejaars met 'tussenjaarervaring' iets hoger dan op de universiteit: 11,5 tegen 8,5 procent. Het merendeel van de studenten zegt een tussenjaar te nemen om een betere studiekeuze te kunnen maken.

Zoekende jongeren

Het Interstedelijk Studenten Overleg maakt zich zorgen over deze motivatie. Scholieren zijn natuurlijk vrij in hun keuze, zegt voorzitter Tom van den Brink, die zelf een tussenjaar deed in Amerika. "Waar wij ons zorgen over maken, is dat jongeren steeds sneller moeten studeren. Ieder extra jaar kost ze 6000 tot 8000 euro. Toekomstige studenten willen dus in één keer de goede keuze maken. Daardoor kunnen ze keuzestress krijgen, terwijl ik vind dat je best een keer mag falen."

Jongeren zijn zich bewuster van zichzelf en willen werken aan wie ze zijn

Laura Hoekzema (30), Breekjaar

Volgens Pieter Verbeek van het Nuffic hangt de stijging vooral samen met de invoering van het leenstelsel. Dat werd in 2014 aangekondigd, waardoor veel nieuwe studenten een tussenjaar lieten schieten om nog aanspraak te maken op een studiebeurs. Die optie viel na de invoering van het leenstelsel weg. "Sindsdien is het dus weer gestegen."

Bedrijven en opleidingen spelen ondertussen gretig in op de aanwas aan zoekende jongeren. Onder namen als Breekjaar, Start Academy en InTermijn bieden ze programma's aan van een paar weken tot bijna een jaar. Jongeren kunnen workshops volgen om zichzelf te leren kennen, beter met hun emoties om te gaan of zich te oriënteren op hun studiekeuze.

'Iets beleven'

Daar hangt vaak wel een stevig prijskaartje aan: Breekjaar (tien maanden) kost 9000 euro, het studiekeuzeprogramma InTermijn (drie maanden) een kleine 3000 euro.

Desondanks groeit de vraag, zegt Laura Hoekzema (30) van Breekjaar. De organisatie begon vijf jaar geleden met een groep van twintig, dit jaar zijn er vier groepen van dertig. De jongeren volgen de helft van de week workshops en maken een reis van zes weken naar keuze (niet bij de prijs inbegrepen). De meeste deelnemers hebben daarnaast een bijbaantje om het programma te kunnen betalen.

Hoekzema schrijft de populariteit van het tussenjaar toe aan de groeiende aandacht voor de eigen ontwikkeling en 'iets beleven' in de samenleving. "Toen ik zelf examen deed ging één jongen uit onze klas op reis. Dat was echt een avonturier. Tegenwoordig is het normaler. Jongeren zijn zich bewuster van zichzelf en willen werken aan wie ze zijn."

Eerstejaars Anne Blaauw (21)

Studeert in Nijmegen en nam twee tussenjaren om te werken in Nederland en Bonaire

© Anne Blaauw

"Vanaf de eerste klas wist ik dat ik na de middelbare school niet meteen zou gaan studeren. Het Nederlandse schoolsysteem is nooit mijn ding geweest. Voor mijn havodiploma heb ik hard moeten werken. Ik maakte toen al reisplannen. Na de diploma-uitreiking ging ik een half jaartje vrijwilligerswerk doen op een zorgboerderij. Daarna werkte ik in de bediening.

Na dat eerste tussenjaar voelde ik me krachtig genoeg om alsnog mijn reisdroom achterna te gaan. Ik boekte een ticket naar Bonaire, waar ik vrijwilligerswerk deed als naaister in een ateliertje waar van oude zeilen nieuwe dingen werden gemaakt. Na vier maanden was mijn geld op en moest ik terug. Iets waar ik tot de dag van vandaag spijt van heb. Op Bonaire heb ik veel meer geleerd dan tijdens mijn hele schoolcarrière. Ik was vier maanden volledig op mezelf aangewezen. Ik studeer nu sociaal pedagogische hulpverlening, maar het liefst zou ik weer weggaan."

Eerstejaars Maarten Ploemacher (18)

Deed een 'Breekjaar' in Utrecht, voordat hij aan zijn studie internationale ruimtelijke ontwikkeling begon

© Maarten Ploemacher

"Ik kwam enigszins ongelukkig van de havo. Als kind werd ik gepest. Ik was teruggetrokken. Ik wilde meer zelfvertrouwen krijgen, kon geen studiekeuze maken en had behoefte aan nieuwe herinneringen en nieuwe vrienden. Daarom ben ik in Breekjaar gesprongen. In een groep van 31 mensen volgde ik een programma van twee tot drie dagen per week met workshops. Bijvoorbeeld over slaapritmes en hoe je gezond eet. En anger workshops waarin je je emoties de vrije loop moest laten. Maar we deden ook simpelere dingen zoals bootcamp of skaten.

In maart ben ik in mijn eentje 24 dagen gaan interrailen in Europa. Ik dacht vaak: wat ben ik nou eigenlijk aan het doen? Maar ik heb veel mooie foto's gemaakt en voelde me daarna een stuk volwassener. Ik vond het de 9000 euro waard. Je betaalt een groot bedrag, maar je wordt uitbetaald in een hoop andere dingen. Ik kan dit mijn hele leven meenemen."

Nadia Kemp (18) 

Werkt een jaar als au pair in de VS via Activity International

© Nadia Kemp

"Het idee om au pair te worden ontstond in juli 2015, nog voordat ik aan mijn mbo-studie begon. Ik was toen in Amerika met mijn ouders en broertje en vond het land echt prachtig. Ik wist: als ik een mogelijkheid heb om hier voor een langere periode naartoe te gaan, dan doe ik dat. Toen kwam ik op het idee om au pair te worden. Na het afronden van mijn opleiding ben ik gegaan.

De redenen dat ik dit ben gaan doen zijn heel verschillend. Ik wil graag mijn Engels verbeteren, reizen, een eigen leven opbouwen zonder mijn vertrouwde omgeving in Nederland en ik wil de Amerikaanse cultuur beleven. Al deze dingen kan ik nu doen.

Ik ben hierheen gegaan met een organisatie, Activity International. Ik wilde de zekerheid hebben dat ik goed terechtkwam en dat er geen rare dingen konden gebeuren. Ik zit hier nu vijf weken en heb het naar mijn zin. De start vond ik wel lastig. Als ik terugkom in Nederland ben ik van plan om een studie te gaan volgen: social work in Ede."

Lees ook:

Als je erbij wilt horen, ga je héél ver weg op vakantie

Wie absoluut zeker wil zijn van zijn bestemming, boekt zo ongeveer nu de zomervakantie. Dit jaar draait het om beleving, het liefst ver weg.

Deel dit artikel

Jongeren zijn zich bewuster van zichzelf en willen werken aan wie ze zijn

Laura Hoekzema (30), Breekjaar