Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het OM vervolgt voor het eerst een arts voor euthanasie

Samenleving

Marco Visser

© ANP XTRA

Voor het eerst gaat het Openbaar Ministerie een arts vervolgen, omdat ze euthanasie heeft verleend aan een dementerende patiënt, die volgens justitie geen euthanasie had moeten krijgen. 

“In deze zaak spelen belangrijke rechtsvragen over de levensbeëindiging van dementerenden”, stelt het OM. “Om deze vragen beantwoord te krijgen, legt het OM deze specifieke kwestie nu aan de rechter voor.”

Lees verder na de advertentie
De tuchtcommissie oordeelde al dat de arts te ver was gegaan en had moeten stoppen toen de euthanasie niet verliep zoals verwacht

Het gaat om de arts in de zogeheten koffie-euthanasiezaak. Een 74-jarige vrouw met ernstige dementie kreeg een slaapmiddel in de koffie, zodat zij later in alle rust zou inslapen. Dat pakte anders uit. Ondanks het slaapmiddel werd de vrouw wakker, waarna ze via een injectie meer slaapmiddel kreeg toegediend. Daarbij maakte ze een afwerende beweging en vloekte. Toen de vrouw eenmaal buiten bewustzijn was, kreeg ze een dodelijk middel toegediend. Opnieuw kwam de vrouw overeind. Familieleden kalmeerden haar, waarna ze alsnog overleed.

De regionale tuchtcommissie oordeelde eerder dit jaar al dat de arts te ver was gegaan en had moeten stoppen toen de euthanasie niet verliep zoals verwacht. Sterker nog, zij had er niet eens aan moeten beginnen, vond de tuchtcommissie, omdat er geen duidelijke wilsverklaring was. 

Toen bij de vrouw dementie werd vastgesteld, schreef ze in een wilsverklaring dat ze niet wilde leven als ze naar een verpleeghuis moest. Daar ging ze toch heen. De vrouw schreef in haar wilsverklaring ook dat ze euthanasie wilde ‘wanneer ik daar zelf de tijd rijp voor acht’ en ‘op mijn verzoek’. Daar zit nu precies het probleem, want door haar dementie kon de vrouw niet meer aangeven wanneer ze de tijd rijp achtte. Het OM vindt het belangrijk dat de rechter beoordeelt of de arts mocht vertrouwen op de wilsverklaring van de vrouw.

Justitie verwijt de arts ook dat zij ervan uitging dat de vrouw nog steeds dood wilde, zonder dit bij de vrouw te verifiëren. Nu had de verpleeghuisarts een aantal keer aan haar patiënt gevraagd of ze wilde sterven. “Nee, nog niet”, was het antwoord. Aan dat antwoord hechtte de arts niet veel waarde. Ze begreep de vraag niet, wist niet wat euthanasie betekende. Het was de alzheimer die sprak, niet de vrouw, zo stelde de arts vast.

Interpretatie

Dat de demente vrouw toch dood wilde, zag de arts aan het gedrag van haar patiënt. Ze was diep ongelukkig en leed aan het leven dat ze leidde. Maar niet altijd; soms had ze in de ochtend een goed moment. Dat woog volgens de arts niet op tegen de rest van de dag, die de zieke vrouw moest doorkomen.

Nu laat observatie van gedrag ruimte voor interpretatie. Waar de een vaststelt dat sprake is van ondraaglijk lijden, een criterium voor euthanasie, kan een andere arts of deskundige oordelen dat het meevalt. Daarom was alleen een oordeel op basis van gedragsobservatie in combinatie met een onduidelijke wilsverklaring niet voldoende rechtvaardiging voor euthanasie, oordeelde de tuchtcommissie.

Terwijl de tuchtcommissie de zaak onderzocht, was ook het Openbaar Ministerie bezig met een onderzoek. Zij kwamen net als de tuchtcommissie tot het oordeel dat de verpleeghuisarts niet heeft gehandeld volgens de wettelijke normen. Daardoor staat binnenkort voor het eerst sinds euthanasie in 2002 wettelijk werd toegestaan een arts in verband daarmee voor de rechter.

Er lopen nog twee strafrechtelijke onderzoeken naar euthanasie. Het OM maakt binnen enkele weken bekend of het ook in deze zaken overgaat tot vervolging.

Lees ook:

Groot deel van de wilsverklaringen voor euthanasie blijkt nutteloos

Wie denkt er te zijn met een wilsverklaring kan bedrogen uitkomen: ruim de helft van de verklaringen is verouderd.

OM start vier onderzoeken naar mogelijk strafbare euthanasie

Het Openbaar Ministerie begon eerder dit jaar vier nieuwe onderzoeken naar mogelijk strafbare gevallen van euthanasie. In twee zaken gaat het om dezelfde arts van de Levenseindekliniek. Het is een opmerkelijke stap van het OM: sinds het ingaan van de euthanasiewet trad het OM pas één keer met zo’n onderzoek naar buiten.

Deel dit artikel

De tuchtcommissie oordeelde al dat de arts te ver was gegaan en had moeten stoppen toen de euthanasie niet verliep zoals verwacht