Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het grootste pensioenfonds ABP roept op haast te maken met een nieuw stelsel

Samenleving

Dirk Waterval

Corien Wortmann Kool, bestuursvoorzitter van Stichting Pensioenfonds ABP. © ANP / Marcel van Hoorn
Interview

Er is zo dringend een nieuw pensioenstelsel nodig dat de bijkomende problemen later wel opgelost kunnen worden, stelt het grootste pensioenfonds ABP. Andere noodlijdende fondsen zien dat anders.

Miljoenen Nederlanders dreigen een deuk in hun pensioen op te lopen als er niet direct een nieuw pensioenstelsel komt. Maar de onderhandelingen daarover tussen het kabinet en de sociale partners schieten niet op door het hameren op de bijkomende problemen, vindt Corien Wortmann, bestuursvoorzitter van ambtenarenfonds ABP. “Je kunt niet alles aan de voorkant gladstrijken”, zegt zij vandaag in onderstaand interview met Trouw.

Lees verder na de advertentie

Zij roept op het bijna-akkoord uit de geklapte onderhandelingen zo snel mogelijk om te zetten in een echt akkoord. Met dat nieuwe pakket aan regels hoeven pensioenfondsen namelijk minder grote reserves in kas te hebben. Zo kunnen ze de uitkeringen sneller verhogen. Ook zal een groot deel van gepensioneerd Nederland gered worden van de kortingen die hen nu boven het hoofd hangen.

Compenseren voor veertigers en vijftigers

Dat nieuwe stelsel gaat ook geld kósten. De overgang daarnaar pakt namelijk nadelig uit voor veertigers en vijftigers, die daarvoor gecompenseerd moeten worden. Dat kost in totaal 60 miljard. De vakbeweging is bang dat een deel van die kosten bij werknemers neerkomt als pensioenfondsen dit niet paraat blijken te hebben.

Maar volgens Wortmann hoeft dit geldvraagstuk geen nieuw akkoord in de weg te zitten. ABP, het grootste fonds van Nederland, lijkt met de nieuwe regels uit het bijna-akkoord genoeg te kunnen schuiven met middelen om er zelf uit te komen. Voor zover Wortmann kan inzien geldt dat ook voor de meeste andere fondsen, zegt zij.

Drie andere grote fondsen zitten ook op het randje van pensioenkortingen, en alle drie willen ze daarom ook zo snel mogelijk naar een nieuw pensioencontract. Het gaat dan om zorgfonds PFZW en de twee fondsen voor de metaalsector, PMT en PME. Over dat compenseren van veertigers en vijftigers maken die laatste twee zich echter meer zorgen, zeggen ze desgevraagd. Zij hebben naar verhouding dan ook het minste geld in kas.

“Bij PME is momenteel geen financiële ruimte voor compensatieregelingen”, aldus een woordvoerder. Het fonds zou dus meer ruimte en tijd willen voor dat probleem. Ook PMT heeft geen geld voor die compensaties, zei werkgeversvoorzitter Benne van Popta deze week in vakblad PensioenPro. Omdat ook hij zo snel mogelijk naar het nieuwe contract wil, stelt hij voor dat compensatieprobleem los te koppelen van een nieuw pensioenakkoord om daar later een antwoord op te vinden.

Corien Wortmann, bestuursvoorzitter van pensioenfonds ABP. © ANP

‘De problemen kunnen we oplossen’

Al tien jaar zien de bijna één miljoen gepensioneerde ambtenaren in Nederland hun pensioen niet meestijgen met de inflatie. Dat is eigenlijk niet meer uit te leggen, vindt Corien Wortmann, bestuursvoorzitter van ambtenarenfonds ABP. “Mensen zien de lonen stijgen nu het goed gaat met de economie. Maar de pensioenen staan al heel lang stil.”

ABP is het grootste fonds van Nederland en ook andere grote beheerders, bijvoorbeeld van de metaalsector, zitten in zwaar weer. Staat er bij hen allemaal dan zo weinig geld op de rekening? Dat valt mee. Ze zijn alleen wel verplicht een geldbuffer op te sparen en dat zorgt nu voor ­misère.

Direct met de inflatie meebewegen zit er pas in als ze voor elke euro die ze uitkeren, 25 cent extra op de rekening hebben staan. En hebben ze vijf jaar op rij minder dan 4 cent extra voor elke uitgekeerde euro, dan moeten ze zelfs korten. Iets wat de ambtenaren over een jaar misschien ook te wachten staat.

“Wij kunnen daar nu alleen maar transparant over zijn”, zegt Wortmann. “Elk kwartaal sturen wij onze deelnemers de laatste financiële situatie en zeggen daar duidelijk bij of en wanneer ze kortingen of verhogingen kunnen verwachten.”

Een nieuw pensioenstelsel, met minder strenge regels voor het sparen van buffers, zou maken dat de pensioenen sneller omhoog kunnen als het goed gaat met het beleggen van al dat pensioengeld. Korten zit er dan ook sneller in als het tegenzit. Maar miljoenen gepensioneerden hebben nu ook al kortingen in het vooruitzicht en het nieuwe stelsel zal door een hardere koppeling aan de economie in elk geval beter zijn uit te leggen. Een voorstel daarover lag op de onderhandeltafel van het kabinet en de sociale partners, maar die onderhandelingen liepen stuk in november.

Wat vindt u daarvan?

“Wij hopen dat het bijna-akkoord dat op tafel lag er alsnog snel komt. De discussie daarover speelt al tien jaar en het voortduren ervan schaadt het vertrouwen in het hele systeem. Gepensioneerden willen een verhoging van hun uitkering en jongeren vragen zich af of er nog wel genoeg voor hen in de pot zit. ‘Wat het kabinet, de sociale partners en de fondsen doen zal allemaal wel niet deugen’, denken ze dan, als ik even mag chargeren. Dat vertrouwen kunnen we terugwinnen met een nieuw pensioencontract dat beter past bij deze tijd.”

Wat gaat er mis bij die discussie volgens u?

“Ik zie dat het veel over problemen gaat waar, in elk geval voor ABP, best een mouw aan lijkt te passen. Daardoor sneeuwen de grote voordelen van een nieuw stelsel onder. Je leest veel over hoe hoog de rekenrente moet zijn, waarmee fondsen berekenen hoeveel geld ze in kas moeten hebben om aan hun verplichtingen te voldoen. Maar een onafhankelijke commissie onder leiding van Jeroen Dijsselbloem is al bezig die rekenrente te onderzoeken.

“Of je hoort wie moet opdraaien voor het afschaffen van de doorsneesystematiek. Dat is een regeling in het huidige systeem die niet meer past bij de arbeidsmarkt. Als je bij het afschaffen daarvan niet ingrijpt, zal een groep van veertigers en vijf­tigers worden geraakt in zijn pen­sioen. Maar door alleen te hameren op de problemen komen we niet ­verder.”

Het afschaffen van die doorsneesystematiek kost eenmalig 60 miljard euro en de vakbonden willen een garantie van het kabinet dat die rekening niet terechtkomt bij de werknemers. Dat is toch niet zo gek?

“Het gaat hier niet zozeer om een gat van 60 miljard, maar om evenwichtig herverdelen van geld tussen jonge en oude deelnemers. Onze berekeningen laten zien dat dat voor ABP oplosbaar is.

“Voor zover wij kunnen zien lijkt het ook voor de meeste andere fondsen geen probleem. Het nieuwe akkoord moet dan wel genoeg juridische en fiscale ruimte bieden, maar die ingrediënten zaten al in het ­bijna-akkoord. Mijn punt is: die ­punten zijn belangrijk, maar je kunt ze niet allemaal aan de voorkant gladstrijken.”

Toch liep het akkoord in november voor een groot deel spaak door andere thema’s als een verplicht pensioen voor zzp’ers en een tijdelijke bevriezing van de AOW-leeftijd, waarin het kabinet niet mee wilde gaan. Hoe komen de gesprekspartners uit die impasse?

“Over de AOW, die wordt betaald door de overheid, laat ik me als ­voorzitter van ABP niet uit. Daar gaan andere partijen over. Ik hoop dat die discussies niet maken dat ze dit nieuwe akkoord niet kunnen sluiten. Want alleen zo kunnen we het vertrouwen in pensioen ­versterken.”

Lees ook:

We moeten eraan geloven: een hap uit ons pensioen

Voor miljoenen Nederlanders lijkt er geen ontkomen aan: eind dit jaar, en anders in 2020, kunnen zij een hap uit hun pensioen verwachten. 

Niemand wil een komende korting op de pensioenen op zijn geweten hebben

De druk op de partijen in het pensioenoverleg om pensioenkorting te voorkomen neemt toe. Maar iedereen ziet de oplossing vooral bij een ander.

Deel dit artikel