Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het bizarre verhaal van de Bemmelse huisvrouw Annie E.

Samenleving

Kristel van Teeffelen

Rechtbanktekening uit 1974 uit Het Vrije Volk. Annie E. werd verdacht van de moord op haar moeder. © RV

Ze werd verdacht van de moord op haar vader en veroordeeld voor het doden van haar moeder. Michel Bongers schreef een boek over tuindersdochter Annie E. 'De feiten zijn al fascinerend genoeg'.

Een eenvoudige huisvrouw met vijf kinderen die eerst hoofdverdachte is van de moord op haar vader en tien jaar later wordt veroordeeld voor het ombrengen van haar moeder. Dat verhaal kun je bijna niet verzinnen, zegt schrijver Michel Bongers.

Lees verder na de advertentie

Dat hoeft ook niet. Annie E. uit Bemmel bestaat. Ze is inmiddels een vrouw van 83 en heeft Bongers (1964), die zelf in het Gelderse dorp tussen Arnhem en Nijmegen opgroeide, al heel zijn leven gefascineerd. Nu ligt het boek 'Annie. Het bizarre leven van een Bemmelse huisvrouw' er. Eindelijk, zou je kunnen zeggen. Bongers: "Al op mijn twintigste, toen ik als journalist werkte, had ik het plan een boek over haar te schrijven. Dat heb ik toen niet gedaan. Ik wilde de wond niet openrijten."

Wond is diep 

Die wond is diep in Bemmel. Nog steeds, merkt Bongers. Sommige oudere inwoners zijn huiverig om met hem te praten. Bang voor Annie. En dat terwijl zij, sinds ze in april 1974 door de politie werd weggevoerd vanwege de gewelddadige dood van haar moeder, niet meer naar Bemmel is teruggekeerd.

Is Annie het vleesgeworden kwaad of een naïeve huisvrouw die in een nachtmerrie is beland?

In 1974 was tuindersdochter Annie E. al een bekende in het dorp. En niet alleen vanwege haar oplichtingspraktijken, waarmee ze hier en daar geld wist te stelen van dorpsgenoten. In de jaren zestig had ze ook al vastgezeten voor betrokkenheid bij de dood van haar vader.

Die was in mei 1962, ogenschijnlijk gezond, in elkaar zakt en overleden. Hartfalen, is de conclusie. Pas drie jaar later ontstaat de verdenking dat E. haar vader ombracht door heimelijk landbouwgif in zijn koffie te doen. Zijn lichaam wordt opgegraven voor onderzoek. "Kun je je voorstellen wat voor ophef dat veroorzaakt in een dorp?", zegt Bongers.

Twaalf jaar cel 

In de rechtszaak die volgt, wordt E. eerst veroordeeld tot twaalf jaar cel, maar in hoger beroep vrijgesproken. De psychologen en psychiaters die haar onderzoeken en uiteindelijk zeventien vuistdikke rapporten over haar schrijven, lukt het niet vat op haar te krijgen. Is zij het vleesgeworden kwaad of een naïeve huisvrouw die in een nachtmerrie is beland? Annie E. keert terug naar Bemmel.

Twaalf jaar gaan voorbij. Maar dan is het opnieuw raak in de familie. E.'s moeder wordt onder het bloed en gewurgd gevonden in haar bejaardenwoning. Dit keer wordt E. wel schuldig bevonden voor doodslag en veroordeeld tot twaalf jaar cel. Bongers vond geen vrouw in Nederland die in die tijd zwaarder was gestraft.

Reden genoeg voor journalisten en schrijvers (A.F.Th. van der Heijden baseerde de hoofdpersoon in het boek 'Het Hof van Barmhartigheid' op Annie E.) zich op de zaak te storten. Er verschijnen koppen in de media als 'Het onmens van Bemmel'.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Rechtbanktekening uit 1974 uit Het Vrije Volk. Annie E. werd verdacht van de moord op haar moeder. © rv

Randstedelijk perspectief 

Bongers leest en luistert de berichtgeving allemaal terug. Wat hem daarbij opvalt is het Randstedelijke perspectief. Bemmel wordt door journalisten uit Amsterdam die vanwege de moordende huisvrouw in het dorp neerstrijken, omschreven als een gesloten gemeenschap waar de katholieke kerk het nog voor het zeggen heeft. Maar dat is niet terecht, stelt Bongers. Bemmel was ook toen al een heel gewoon en best vooruitstrevend dorp.

Met zijn boek wil hij het verhaal over de moordende huisvrouw uit Bemmel nuanceren. Om media een spiegel voor te houden dat die lekker klinkende teksten zo subjectief zijn. Maar ook de gemeenschap zelf kan er wat van opsteken. "Ook in Bemmel zijn er nog steeds veel misvattingen over Annie. Dan hoor je verhalen dat ze het goed gedaan heeft in de gevangenis en meester in de rechten is geworden. Dat klopt niet. Annie heeft nadat ze vrij kwam een tijdje gewerkt in de bibliotheek van de faculteit rechten in Rotterdam."

Ik heb me geprobeerd te focussen op de feiten, die zijn fascinerend genoeg

Twee keer zo dik 

Eigenlijk had zijn boek twee keer zo dik en twee keer zo sensationeel kunnen zijn, zegt Bongers. Zoveel verhalen hoorde hij. "Maar ik heb me echt geprobeerd te focussen op de feiten, die zijn fascinerend genoeg. Die afspraak heb ik ook met haar kinderen gemaakt. Ze stemden in met het boek, maar wilden absoluut geen sensationeel verhaal."

Annie E. zelf werkte niet mee. Bongers sprak één keer met haar. Ze houdt tot op de dag van vandaag vol dat ze onschuldig is. In zijn boek laat Bongers die schuldvraag bewust onbeantwoord. "Er is al zoveel gezegd en geschreven over Annie, laat de lezer maar beslissen wat ervan te denken. Ik wilde vooral een boek schrijven over het leven van Annie, een vrouw die geschiedenis schreef in de Nederlandse criminologie."

Lees ook het artikel uit ons archief met een terugblik op de zaak-Annie E.: Als Annie E. het niet heeft gedaan, wie dan wel?



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Is Annie het vleesgeworden kwaad of een naïeve huisvrouw die in een nachtmerrie is beland?

Ik heb me geprobeerd te focussen op de feiten, die zijn fascinerend genoeg