Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Henk Strumphler Tideman (1948-2018): een strenge, bevlogen volkshuisvester

Samenleving

Carl Mureau

Henk Strumphler Tideman. Op de linkerfoto samen met zijn vader, burgemeester van Diemen (rechts). © Eigen foto familie Strumphler Tideman
Naschrift

Vluchtelingen die bewoonde huizen kraken in Amsterdam. Een minister van buitenlandse zaken die zijn geloof in de multiculturele samenleving opzegt. Henk Strumphler Tideman zou er, als hij nog leefde, een stevige mening over hebben gehad. Jazeker, wij hebben hier de plicht om vluchtelingen op te vangen, zou hij hebben betoogd, maar niemand geeft hen het recht om zomaar huizen van een ander te betrekken. En hij zou minister Blok nooit meer serieus hebben genomen. Hij zette zich een leven lang in voor de medemens en waar die vandaan kwam, maakte hem niets uit.

Zelf groeit Hendrik Cornelis Strumphler Tideman op als zoon van een burgemeester. Zijn vader Hans, PvdA-man, krijgt in 1956 de ambtsketen van de gemeente Diemen omgehangen. Zoon Henk en zijn twee jaar oudere broer Rob hebben in Diemen een redelijk onbekommerde jeugd, al leven ze wel in een glazen huis. Diemen groeit naast Amsterdam uit tot een stad van serieuze omvang, die zijn eigen karakter behoudt. Henks vader is een burgemeester van de oude stempel, met regenteske trekken. In 28 jaar Diemen ontpopt hij zich als volkshuisvester pur sang. Uit eigen ervaring weet hij hoe belangrijk een goed, eigen dak boven je hoofd is. Direct na de oorlog, als Nederland in wederopbouw is, heeft zijn gezin jarenlang moeten wachten op een bescheiden portiekflat in Rijswijk.

Lees verder na de advertentie

Henk heeft ontzag voor zijn vader, met zijn moeder wil hij als puber nog weleens botsen. Hij ontwikkelt al jong een sterke persoonlijkheid, die zich niet laat voorstaan op zijn gegoede afkomst. Na de hbs aan het Amsterdams Lyceum gaat hij naar de Sociale Academie, waar hij voortaan kortweg als Henk Tideman door het leven gaat. En de aardappel in zijn keel maakt plaats sappig Amsterdams.

Het is de tijd van de Maagdenhuisbezetting en metroprotesten. Henk doet daar met volle overtuiging aan mee. Hij wordt actief als vrijwilliger bij de Service Civil International, een beweging die kort na de Eerste Wereldoorlog is opgericht om internationale samenwerking te bevorderen. Tideman zet zich in voor de Nederlandse tak: de Vrijwillige Internationale Aktie. Maar hoewel hij internationaal denkt, gaat hij zelf slechts één keer in het buitenland op werkkamp, naar Frankrijk. Henk is gehecht aan Amsterdam. Vanuit een kantoortje nabij het Vondelpark onderhoudt hij contacten met ontwikkelingswerkers die worden uitgezonden naar Sri Lanka en India.

Als Henk de politiek in was gegaan, zou hij vermoedelijk zijn verzopen in de veelheid aan onderwerpen

Jan van Duijn

Velen van hen kunnen na terugkeer in Amsterdam amper woonruimte vinden. Ze besluiten, samen met mensen van de Stichting Nederlandse Vrijwilligers en de Hervomde Jeugdraad, een oude roggebroodfabriek te kraken aan de Bloemgracht. Henk kraakt mee en krijgt een kamer op de eerste verdieping. De ex-vrijwilligers zijn niet alleen idealistisch maar ook praktisch ingesteld. Ze hebben in de praktijk geleerd hoe je zelf een waterleiding, toiletten en douches aanlegt. Zo knappen ze ook hun kraakpand op.

Broedplaats

'Bloemgracht 178' wordt een broedplaats voor allerhande activiteiten, waarin solidariteit het kernwoord is. Het 'woonkollektief' komt onder meer in actie voor betere huisvesting van gastarbeiders en biedt onderdak aan Turkse en Marokkaanse organisaties. Ze vangen politieke vluchtelingen op, onder meer uit Griekenland en Portugal, waar men in verzet komt tegen autoritaire regimes, en Afrika, waar onafhankelijkheidsoorlogen woeden. De krakers tonen zich gastvrij en Henk geeft vluchtelingen graag persoonlijke aandacht.

Als de kraaktijd erop zit, verhuist Henk Tideman via de Nicolaas Beetsstraat naar Purmerend. Henk wordt huiseigenaar, een grote stap. In die jaren ontmoet hij onderwijzeres Jolien Post, zijn grote liefde, met wie hij tot aan zijn dood een latrelatie zal onderhouden. Van samenwonen of kinderen komt het niet. Zij is gehecht aan Abcoude, hij blijft liever in Purmerend.

© Eigen foto

Hij is graag onder de mensen, voor een goed glas Belgisch bier en dito gesprek op een terras. Zijn perfecte avond is een bezoek aan café De Kletskop aan de Zeedijk, met muzikaal vermaak door huispianist Thomas. Maar Henk trekt zich net zo lief thuis terug, om via de tv alle mogelijke politieke programma's te kijken én sport, met name voetbal.

Tideman is van jongs af betrokken bij alles wat zich in de wereld afspeelt. Op de hbs stelt hij, tijdens een aardrijkskundeles, de vraag of de aardgaswinning in Groningen niet zal leiden tot aardbevingen. Als dat vele jaren later inderdaad het geval blijkt te zijn, spreekt hij er schande van dat de Groningse gedupeerden zo lang in de kou blijven staan.

Hij toont zich solidair met de zwakkeren in het algemeen en de Derde Wereld in het bijzonder. Heeft over elk maatschappelijk vraagstuk zijn mening klaar, die hij helder verwoordt en graag met anderen deelt. Waar mogelijk zoekt Henk de discussie. Het is best verwonderlijk dat hij niet in de plaatselijke politiek belandt. Drie van zijn Bloemgracht-makkers, Bert Holvast, Welmoet Spreij en Jan van Duijn, doen dat wel. Henk heeft geen zin om zijn vaders pad te volgen, sluit niet graag compromissen. Als perfectionist zou hij door de bomen het bos niet meer hebben gezien. "Als Henk de politiek in was gegaan, zou hij vermoedelijk zijn verzopen in de veelheid aan onderwerpen. Ik denk dat hij heel ongelukkig zou zijn geworden", denkt vriend en oud-wethouder Van Duijn.

Henks enthousiasme is aanstekelijk. Maar wat hij de buitenwereld zelden toont, is zijn bezorgde geest

De politieke arena mijdt hij, maar zijn engagement verliest Henk nooit. Hij zoekt een andere manier om zijn medemens vooruit te helpen: hij wordt ambtenaar bij de gemeente Amsterdam. Tideman zal er 27 jaar werkzaam zijn, eerst bij de dienst Stadsvernieuwing, later bij Herhuisvesting. Zijn belangrijkste taak: nieuwe woonruimte zoeken voor Amsterdammers die hun huis uit moeten. Net als vader Hans ontpopt Henk zich als een bevlogen volkshuisvester.

Wie zijn huis uit moet, ervaart dat vaak als een overval. Toch weet Henk, inlevend en goed luisterend, met iedereen in gesprek te komen. Hij houdt zich aan de regeltjes, maar probeert binnen die kaders wel het beste te bereiken voor de mensen die aan zijn bureau verschijnen. Zo plaatst hij eens twee ongehuwde moeders bij elkaar in één portiek. Een groter huis kan hij hen niet bieden, maar zo hebben zij in elk geval steun aan elkaar.

Pietje precies

Henk is een pietje precies, streeft altijd naar het beste resultaat. Daar steekt hij veel tijd in, meer dan zijn meerderen lief is. Streng en rechtvaardig is hij in al die jaren betrokken bij zo'n drieduizend bemiddelingen, met name in Oud-West, de Indische Buurt en de Bijlmer. In veel gevallen betreft het mensen met een migratieachtergrond. Maar of zijn cliënten nu zwart, geel, bruin of wit zijn, dat maakt voor Tideman niets uit. Wie een woning nodig heeft, moet een dak boven zijn hoofd krijgen, ongeacht waar zijn wieg heeft gestaan.

Henks enthousiasme is aanstekelijk. Maar wat hij de buitenwereld zelden toont, is zijn bezorgde geest. Hij eist veel van zichzelf en bedenkt bij alles wat hij aanpakt vooral wat er mis kan gaan. Dat geldt bijvoorbeeld voor het opknappen van zijn huis, waarvoor hij grote plannen heeft, maar die niet meer tot uitvoering komen. De hartoperatie die hij acht jaar geleden moet ondergaan, grijpt hem zwaar aan. Voordat hij onder het mes gaat, of eigenlijk is dan nog slechts sprake van een dotterbehandeling, schrijft hij afscheidsbrieven aan zijn lief Jolien en enkele naaste vrienden. De operatie slaagt, maar Henk wordt nooit meer helemaal de oude. Als hij in juli 's nachts toch plotseling overlijdt, vinden de afscheidsbrieven alsnog hun weg.

Henk Strumphler Tideman werd op 7 april 1948 geboren in Rijswijk. Hij overleed op 17 juli 2018 in Purmerend.

In Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden bekende en minder bekende mensen. Een tip voor Naschrift? Mail naar naschrift@trouw.nl. Of per post naar Trouw/Naschrift, postbus 859, 1000 AW Amsterdam.

Lees de andere naschriften in ons dossier.

Lees ook:

Tom van Erp (1939-2018): de bijna vergeten held met een avontuurlijk leven

De commandant pantsergenie mengde zich ongeschoren en in zijn oudste kleding tussen de krakers om poolshoogte te nemen. Als amateurtoneelspeler ging hem dat goed af

Deel dit artikel

Als Henk de politiek in was gegaan, zou hij vermoedelijk zijn verzopen in de veelheid aan onderwerpen

Jan van Duijn

Henks enthousiasme is aanstekelijk. Maar wat hij de buitenwereld zelden toont, is zijn bezorgde geest