Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gezocht: radicaal plan voor het platteland

Samenleving

Cindy Cloin

Boerenschuurtjes. Ze verdwijnen langzaam uit het landschap. © Koen Verheijden

Met een prijsvraag moet worden voorkomen dat de leefbaarheid van het platteland achteruit holt.

Alweer een boerenbedrijf dat stopt en in de leeggekomen schuur geen dieren maar caravans stalt, een minicamping begint, of in het donkerste scenario een drugslab huisvest. Op de zandgronden van Noord-Brabant, Overijssel en Gelderland verandert het landelijk gebied in rap tempo.

Lees verder na de advertentie

Je kunt dat als iets negatiefs zien, omdat leegstand en criminele activiteiten niet bepaald een aantrekkelijk toekomstbeeld schetsen. Maar volgens Berno Strootman, rijksadviseur voor het landschap, kun je er ook een positieve draai aan geven. 

Fijne plek

Daarom organiseert het College van Rijksadviseurs met de provincies de prijsvraag Brood en Spelen. "Niet somber naar de toekomst kijken, maar nadenken over iets nieuws zodat het platteland een fijne plek blijft om te wonen, te werken en te genieten van het landschap."

Het college is onafhankelijk en adviseert het kabinet over ruimtelijke kwaliteit. Strootman gelooft dat voor de landbouw en het platteland een periode van grote veranderingen aanbreekt. "Er zal een einde komen aan de periode van intensivering en productieverhoging. De klimaatverandering, de verschraling van de biodiversiteit, de energietransitie, maar ook de vergrijzing en krimp dwingen om andere keuzes te maken in het buitengebied."

Voor een individuele boer blijft het lastig. Die heeft veel geïnvesteerd, een hoge hypotheek en een bedrijf dat al generaties in de familie zit

Voor een individuele boer blijft dat lastig. Die heeft veel geïnvesteerd, een hoge hypotheek en een bedrijf dat al generaties in de familie zit. Die kan moeilijk een andere keuze maken. "Ik denk dat de wal het schip keert. Veel boeren zullen hun bedrijf anders moeten inrichten. Misschien kan iemand wel blijven boeren, maar moet hij daar iets bij gaan doen wat landschappelijke waarde heeft of bijdraagt aan meer biodiversiteit."

Schot hagel

Via de prijsvraag 'Brood en Spelen' die gisteren van start ging, willen de rijksadviseurs geen visie opleggen aan het platteland, maar juist de boeren en andere grondeigenaren vragen om plannen te bedenken voor de toekomst, samen met ontwerpers. Een schot hagel van verandering. 

Strootman: "Natuurlijk zijn er al wat goede voorbeelden, maar we kunnen meer radicale en innovatieve ideeën gebruiken voor het buitengebied." De provincies staan daarachter.

"Wij vragen ons ook af wat er moet gebeuren in het buitengebied als bedrijven stoppen en gebouwen leeg komen te staan", zegt Jan Jacob van Dijk, gedeputeerde bij de provincie Gelderland. "Willen we alles vol leggen met zonneweides en windmolens? Nog meer recreatie en toerisme? Ik denk niet dat dat de oplossing is en sta open voor nieuwe ideeën. Ook als die haaks staan op ons beleid. Het platteland moet immers leefbaar blijven."

Ontwerpprijsvraag

Boeren en andere grondeigenaren worden via de ontwerpprijsvraag Brood en Spelen uitgedaagd om met ontwerpers en andere denkers nieuwe plannen voor het platteland te bedenken. Zestien teams krijgen een budget van 25.000 euro om hun ideeën uit te werken. Brood en Spelen ging gisteren van start en geldt voor de zandgronden van Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel. Het is een initiatief van het College van Rijksadviseurs, samen met de provincies Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel en een aantal ministeries.

Deel dit artikel

Voor een individuele boer blijft het lastig. Die heeft veel geïnvesteerd, een hoge hypotheek en een bedrijf dat al generaties in de familie zit