Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gesloten instelling jeugdzorg straft te veel, zorgt te weinig

Samenleving

Maaike Bezemer

De huiskamer in de gesloten inrichting.

Ze horen zorg te krijgen voor hun trauma’s. Maar ze worden behandeld als jeugdige criminelen.

Het regime in de gesloten jeugdzorg verschilt qua straffen, sfeer, ondersteuning en scholing nauwelijks van jeugdgevangenissen, waar jongeren een straf uitzitten. Zo’n vijftig ‘lastige’ jongeren worden vaak overgeplaatst en blijven zeer lang in instellingen, omdat ze niet te handhaven zouden zijn.

Lees verder na de advertentie

Psycholoog en lector residentiële jeugdzorg Peer van der Helm vraagt vandaag in zijn lectorale rede aan de Hogeschool Leiden aandacht voor deze groep. Ze hebben beperkingen of aandoeningen, zijn verwaarloosd, mishandeld, misbruikt. Tien jaar geleden kwam de gesloten jeugdzorg er juist om moeilijke jongeren uit de gevangenis te halen.

Van der Helm doet al jarenlang onderzoek en weet dat juist een open leefklimaat binnen een instelling een positief effect geeft. Als jongeren meer vrijheid hebben om zelf beslissingen te nemen, neemt hun agressie af en empathie toe. Van der Helm: “Geef je jongeren perspectief, met een intensief programma en onderwijs, dan zijn ze veel gemotiveerder om mee te werken aan een behandeling. Uiteindelijk doel van de jeugdzorg is dat gedrag zodanig verandert dat deze kinderen weer kunnen meedoen in de maatschappij.”

Overplaatsingen

De wet is niet specifiek genoeg. Nergens staat hoe lang je een kind op zijn kamer mag zetten, dat je hem niet mag vastpakken

Susanne Höfte

Het getal van vijftig is een schatting. Instellingen houden verblijfsduur en overplaatsingen niet structureel bij. Van der Helm, die zelf veel in instellingen en gezinshuizen komt, vraagt elk kind naar zijn ervaringen. Vier of vijf overplaatsingen is heel gewoon. Maar hij komt ook jongeren tegen die in hun leven wel twintig verschillende groepen van binnen hebben gezien. Elke keer worden dan contacten – met thuis, school of vrienden – verbroken.

Binnenkort brengen Van der Helm en collega’s nieuw onderzoek uit waarin de zorg in gesloten instellingen, zoals jongeren die beleven, langs kinderrechtenverdragen is gelegd. Hoofdonderzoeker en jurist Susanne Höfte interviewde vijftig jongeren in de gesloten jeugdhulp en vergeleek honderden enquêtes, die jongeren in open en gesloten zorg en in justitiële inrichtingen de afgelopen jaren hebben ingevuld. Vrijheidsbeneming is alleen gerechtvaardigd als de kwaliteit van de zorg gewaarborgd is, vindt Höfte. “De wet is helaas niet specifiek genoeg. Nergens staat hoe lang je een kind op zijn kamer mag zetten, dat je hem niet mag vastpakken. Kinderen kunnen daar echter enorm onder lijden.” Soms wordt wel onderwijs geboden, maar niet op het niveau dat de jongeren aankunnen. “Daar hebben ze wel recht op.”

Veel kinderen in de gesloten jeugdzorg – dit jaar 1700 – kregen al jaren hulp, thuis, of op school. De gesloten plaatsing is voor hen vaak een laatste middel. Höfte vindt het des te merkwaardiger dat er nauwelijks verschil is met justitiële jeugdinrichtingen. “Je zou verwachten dat zorg en opvoedkunde centraal staan.”

Van der Helm houdt zijn hart vast, nu hij ziet dat gemeenten instellingen dwingen om tegen lagere tarieven te gaan werken. “Dat gaat ten koste van personeel.” De groepsleiders en medewerkers moeten een warm en open klimaat creëren. Neemt de druk toe, dan grijpen ze eerder naar repressie, verwacht hij.

Lees ook: Hoe je jongeren met een rotjeugd weer perspectief biedt (de Verdieping)


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

De wet is niet specifiek genoeg. Nergens staat hoe lang je een kind op zijn kamer mag zetten, dat je hem niet mag vastpakken

Susanne Höfte