Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gaswinning naar nul? De Groningers laten de kurken nog niet knallen

Samenleving

Karin Sitalsing

Een boerderij net buiten het Groningse Middelstum. © Kees van de Veen

Geen confettikanonnen in de straten van Loppersum, geen fanfare die een overwinningsmars speelt. De gaswinning gaat terug naar nul, maar de Groningers? Die moeten het eerst zien. "Ik weet: veel beloven en weinig geven, doet de dwaas in vreugde leven."

Onophoudelijk rinkelt de telefoon van Ger Warink, muzikant en eigenaar van de gelijknamige muziekwinkel aan de Lagestraat, de doorgaande winkelstraat van Loppersum. Allemaal mensen die hem feliciteren, die weten hoeveel schade hij heeft aan zijn pand, hoe slepend de procedures zijn. 

Lees verder na de advertentie

"Ik moet blij zijn", zegt hij. "Voor het oog van Nederland moet het dak eraf, moeten we juichen. Maar hoe blij kun je zijn? Zo veel panden zijn kapot, gáán nog kapot en wat wordt daarvoor geregeld?" Bovendien, zegt hij, de bevingen mogen misschien stoppen, maar hoe zit het met de bodemdaling? Zijn honderd jaar oude pand is al 47 centimeter gezakt, zegt hij. "We zitten al in de put van de kom."

Ik ben door schade en schande wijs geworden, en ik weet: veel beloven en weinig geven doet de dwaas in vreugde leven

Ger Warink

Natuurlijk, zegt hij, er is een datum genoemd, en dat is meer dan eerder is gebeurd, bovendien durfde niemand de nul in de mond te nemen. "Ik ben door schade en schande wijs geworden en ik weet: veel beloven en weinig geven, doet de dwaas in vreugde leven."

Mutsen met 'Moi'

Loppersum, donderdagmiddag. Een felle zon doet kiekeboe met donkergrijze wolken, af en toe barst er een buitje los. Tegenover de winkel van Warink scharrelen kippen rond in het gras, aan het water. Bij de snoepwinkel, waar ze ook mutsen met 'Moi' verkopen, wappert de Groninger vlag. Fa. Hol, een winkel in huishoudelijke artikelen en speelgoed, heeft magnetrons, gourmetstellen en een houten eland in de etalage staan.

Martin Jurna van kapsalon de Smidse weet niet zo goed wat hij ervan moet vinden. "Het is hartstikke mooi dat de bevingen dan stoppen. Maar we weten nog niet wat ons tot die tijd te wachten staat. Er is al zo vaak iets geroepen waarvan dan weer het tegendeel bewezen werd. Dan zeggen ze dit, dan zeggen ze dat, en er is altijd over nagedacht. Er moet zóveel afgebroken en opnieuw gebouwd... ik wacht af."

Aan de gevel van Jan Dales wappert de Groninger vlag. Die, belooft hij, blijft hier net zo lang hangen 'tot het hele spul op nul staat en we allemaal zijn aangesloten op alternatieve energiebronnen'.

Het heeft veel te lang geduurd en de periode van 12 miljard tot nul duurt te lang

Jan Dales

Dales zet zich al jaren in tegen de bevingen. Hij schoof bij praatprogramma's aan, sprak in de Tweede Kamer, Mark Rutte kwam bij hem op bezoek. Aan de ene kant is hij blij, zegt hij. "Maar aan de andere kant heeft het veel te lang geduurd. En de periode van 12 miljard tot nul duurt te lang." Je wordt er, zegt ook hij, sceptisch van. "Er is al zo vaak iets beloofd."

Sorry hoor

Och, zegt de Lopster, Den Haag kon niet om een verlaging heen, het Staatstoezicht op de Mijnen was daar al duidelijk over. "Maar vergeet niet dat de gaswinning eerst steeds verhoogd is. En om dan te zeggen dat je enorm vermindert... sorry hoor, maar ze hebben geen kloot gedaan. Oké, Wiebes komt een stuk empatischer over dan zijn voorganger Kamp. Maar hij heeft ook gewoon de economie mee. Anders was dit echt niet gebeurd hoor, daar ben ik van overtuigd."

Maar hád Wiebes niets gedaan, zegt Dales, dan zouden er heel andere dingen gebeuren, die veel verder gaan dan een hongerstaking. Wat dan? "Ja", zegt hij samenzweerderig, "dacht je dat ik je dat ging vertellen?"

Tekst loopt door onder de foto.

Groninger woningbezitter Ger Warink © reyer boxem

Behalve de meezittende economie heeft Wiebes nog iets mee: de bodem van de gasvoorraad komt in zicht. Dus, zegt Dales, het wordt nu wel gepresenteerd als cadeautje, maar dit zat er sowieso aan te komen. Enfin, het moge duidelijk zijn: hij is blij, maar er is ook scepsis.

Dales senior

Dales werd in Zeerijp geboren, vertelt hij, het epicentrum van de laatste grote beving, de op één na zwaarste ooit, op 8 januari van dit jaar. In 2015 constateerde het Centrum Veilig Wonen dat zijn ouderlijk huis, waar zijn vader nog altijd woonde, onveilige elementen bevatte en verbouwd moest worden. Dales senior was hartpatiënt, maar zijn situatie was stabiel, in de zomer van 2015, pas een jaar later hoefde hij terug naar de artsen. 

Maar in het voorjaar van 2016, voor het zover was, voerde pa Dales een moeizaam gesprek met het CVW. "Een week later overleed hij aan een hartstilstand. De artsen hebben zijn medisch dossier overlegd, dat doen ze alleen in heel hoge uitzonderingen, als er een verband wordt vermoed met de doodsoorzaak", zegt Jan Dales.

Er is niet alleen schade aan de huizen, maar ook aan de mensen, aan gezinnen, aan huwelijken

Jan Dales

De zaak die hij aanspande werd niet-ontvankelijk verklaard, een causaal verband tussen de gesprekken en zijn vaders overlijden zou niet te bewijzen zijn, zo hoorde hij een dag voor minister-president Rutte hem zou bezoeken. Het sterkt zijn vermoeden dat de politiek 'een hele dikke vinger in de pap' heeft bij de rechtspraak.

Onze eigen schuld

Je vertrouwt gewoon niemand meer, bedoelt hij er maar mee te zeggen. "Er is niet alleen schade aan de huizen, maar ook aan de mensen, aan gezinnen, aan huwelijken. Je denkt dat je hulp krijgt, maar in plaats daarvan word je weggehoond, wordt het bijna zo gebracht dat het onze eigen schuld is: hadden we maar niet moeten klagen. Ik vertel je dit: Nederland is een van de grootste bananenrepublieken van Europa. Dit zou eens in Amsterdam moeten gebeuren. Waarom ging de winning van schaliegas in Brabant niet door? Omdat Brabant qua inwoners goed is voor vijftien zetels. En Amsterdam voor honderd zetels. Maar hier, dit dunbevolkte gebied? Eén zetel, hooguit. Zoals mijn grootvader zaliger altijd zei: Waar de politiek begint, houdt de eerlijkheid op.''

Lees ook: 
In Appingedam zijn twee activisten al weken in hongerstaking om een tegemoetkoming van de NAM te forceren

Een ‘historisch besluit’. Het ‘keerpunt’. Een ‘dag van de veiligheid’: Het kabinet draait de gaskraan definitief dicht

Deel dit artikel

Ik ben door schade en schande wijs geworden, en ik weet: veel beloven en weinig geven doet de dwaas in vreugde leven

Ger Warink

Het heeft veel te lang geduurd en de periode van 12 miljard tot nul duurt te lang

Jan Dales

Er is niet alleen schade aan de huizen, maar ook aan de mensen, aan gezinnen, aan huwelijken

Jan Dales