Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Extra opleidingsplaatsen moeten wachtlijstpsychiatrie uiteindelijk korter maken

Samenleving

Rianne Oosterom

GGZ-instelling de Woenselse Poort in Eindhoven. De Woenselse Poort behandelt mensen met meervoudige, complexe en langdurende psychiatrische problemen. © ANP XTRA

Er komt meer ruimte voor psychologen in de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Maar de psychiaters vrezen juist verschraling van de zorg. 

Er komen ten minste 150 extra opleidingsplekken voor psychologen. Dat blijkt uit het ‘hoofdlijnenakkoord’ dat staatssecretaris Paul Blokhuis van volksgezondheid vandaag sloot met partijen uit het veld. “Hierdoor worden de wachtlijsten waarschijnlijk korter”, hoopt Blokhuis.

Lees verder na de advertentie

Voor een deel worden die hardnekkige wachtlijsten veroorzaakt door een personeelstekort. Daarom komt er 20 miljoen beschikbaar om bijvoorbeeld verpleegkundigen klaar te stomen voor werken in de ggz, bovenop de 150 opleidingsplekken die er al komen voor psychologen. 

Deze mensen die zelf ook psychische problemen hebben gehad, gaan als betaalde krachten onder andere mensen helpen die op een wachtlijst staan

Ook wordt de rol van ‘ervaringsdeskundigen’ in de zorg groter. Een belangrijke erkenning voor deze nieuwe soort hulpverlener, vindt Marjan ter Avest, directeur van patiëntenvereniging Mind. Deze mensen die zelf ook psychische problemen hebben gehad, gaan als betaalde krachten onder andere mensen helpen die op een wachtlijst staan.

'Goedkopere krachten' inzetten

“Ervaringsdeskundigen hebben een waardevolle inbreng in de zorg. Er zijn al voorbeelden in Nederland van dit soort personeel dat werkt in inloophuizen waar mensen die op een wachtlijst staan langs kunnen. Zo laat je mensen zien dat er, ondanks de wachtlijst, toch aandacht voor hen is”, zegt Blokhuis.

Met deze inzet van psychologen en ervaringsdeskundigen, ‘goedkopere krachten’ zoals hij ze noemt, is Damiaan Denys, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), niet blij. In het akkoord, vindt hij, dreigt het kabinet het medische aspect van psychische stoornissen uit het oog te verliezen.

Denys: “De nadruk ligt op het sociale aspect van psychische klachten. Op arbeidssituatie, op wonen, op ervaringsdeskundigheid. Maar nog altijd is een psychische stoornis een geneeskundige aandoening, een ziekte.  Veel patiënten  willen weliswaar graag de erkenning van een stoornis, maar daarna willen ze niet ziek genoemd worden.” Hij refereert aan de patiëntenbeweging waarin mensen spreken over een ‘psychische kwetsbaarheid’ in plaats van ‘ziekte’ en het liefst ‘cliënt’ in plaats van ‘patiënt’ zijn. Daar wringt de schoen, vindt hij, omdat het medische karakter van de stoornis onomstotelijk is. Hij is bang dat met de koerswijziging van de staatssecretaris die goedkope ervaringsdeskundigen wil inzetten, goede diagnostiek en behandeling  worden vergeten.

Hij vreest Britse toestanden, waar door de inzet van maatschappelijk werkers, wijkverplegers en ervaringsdeskundigen een soort ‘communitypsychiatrie’ is ontstaan. “Daar zie je dat de afbraak van het medische model heeft geleid tot een crisis in de psychiatrie”, zegt Denys. Dat zo wel personeelstekorten worden opgelost, erkent Denys, maar hij vindt dat er aan kwaliteit wordt ingeboet. 

Bijna 300 miljoen mínder uitgegeven 

Niet alleen berichten over personeelstekorten, maar ook over mensen met verward gedrag, wachtlijsten en regelgekte, geven het idee dat er veel mis is in de ggz en er te weinig geld is om het op te lossen. Maar uit het akkoord blijkt dat het afgelopen jaar bijna 300 miljoen mínder is uitgegeven dan was vrijgemaakt voor de ggz. Sterker nog: dat blijkt al jaren zo te zijn, aldus staatssecretaris Blokhuis. Hoe kan dat? “Zorgverzekeraars en aanbieders zijn het de afgelopen jaren onvoldoende eens geworden over plannen om meer mensen te helpen”, zegt de bewindsman. 

Een klein deel van het geld wordt alsnog geïnvesteerd in de ggz, onder andere in extra beveiligde bedden voor ‘personen met verward gedrag’. Jammer genoeg gaat niet al het niet uitgegeven geld naar de ggz, zegt Ter Avest van Mind. Maar daar viel niet over te onderhandelen, zegt zij. Volgens Blokhuis wordt aan de 3,8 miljard die jaarlijks voor de ggz beschikbaar is komend jaar 100 miljoen toegevoegd.

Over ‘verwarde personen’ rept het akkoord bijna niet. “Dat vergt een bredere aanpak dan alleen de ggz, want maar een klein deel van de personen met verward gedrag heeft psychische problemen”, verklaart Blokhuis. Wel komen er 138 extra beveiligde bedden in klinieken beschikbaar voor deze groep. 

Lees ook:

Hou de werknemers in de zorg vitaal, om groeiende wachtlijsten te voorkomen

Cru genoeg blijkt zorg en welzijn uitgerekend de ziekste sector. De negatieve spiraal moet doorbroken worden, zegt Frido Kraanen, directeur Maatschappelijk Impactvol Ondernemen bij pensioenuitvoerder PGGM.

Deel dit artikel

Deze mensen die zelf ook psychische problemen hebben gehad, gaan als betaalde krachten onder andere mensen helpen die op een wachtlijst staan