Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een spelletje is voor mijn zoon niet zomaar een spelletje

Samenleving

Maaike Bezemer

© Fadi Nadrous
Opvoedvraag

Bij verlies vergaat de wereld voor mijn kind van zeven.

"Help", schrijft een moeder, "mijn jongste kan niet tegen zijn verlies!" Van een bordspel tot een game op de iPad of een voetbalwedstrijd met zijn team: als hij verliest dan vergaat de wereld. "Niks is dan nog goed en dat laat hij merken ook. Hoe kan mijn zevenjarige met die woede en teleurstelling leren omgaan?"

Lees verder na de advertentie

Op zich is er niks mis met willen winnen, zegt kinderpsycholoog Ger Ramakers. "Iedereen wil ergens goed in zijn, de snelste, de beste worden. Dat is een heel natuurlijke zaak en bij jongens speelt het competitieve element vaak nog wat sterker dan bij meisjes."

'Hij moet leren dat hij niet meteen een loser is na een verloren voet­bal­wed­strijd'

Speltherapeute Micheline Mets

Dat een zevenjarige uit z'n dak gaat, is ook niet zo gek. "Zij kunnen niet goed relativeren en hebben hun emoties niet onder controle. Een zevenjarige gelooft nog in sprookjes, dus kan helemaal opgaan in zo'n spel."

Het ligt er ook maar net aan hoe zelfverzekerd deze zevenjarige is, zegt speltherapeute Micheline Mets. "Is zijn zelfbeeld nog wat onstabiel, dan ervaart hij verlies in een spel als een persoonlijke nederlaag. Tegenslag koppelt hij aan zichzelf: ik deug dus niet. Hij moet leren dat hij niet meteen een loser is na een verloren voetbalwedstrijd. En het helpt als ouders of tegenspelers dat dan ook niet roepen op het veld."

Teleurstelling

Dat emoties als boosheid of verdriet vrijkomen is prima, zegt Ramakers. "Teleurstelling is oké, als hij maar niet zijn moeder gaat schoppen, of het hele speelbord van tafel veegt. Daar moet zij vooral iets van zeggen." Vanuit de Universiteit van Amsterdam bestudeert Ramakers de ontwikkeling van kinderen met behulp van spelobservaties. Spelletjes zijn een nuttig middel om de ontwikkeling te stimuleren. "Moeder kan hem in het begin laten winnen, en langzaam toewerken naar een eerste verlies. En doe die spelletjes dan vooral met z'n tweeën, niet met oudere broers of zussen die ook heel graag willen winnen."

Bij een ouder kind valt nog uit te leggen dat een spel helemaal niet leuk en spannend is als steeds dezelfde persoon wint. "Maar zo'n verstandelijke benadering is bij jonge jongens niet heel effectief."

Speltherapeute Micheline Mets weet alles van spellen en hoe je ze kunt inzetten voor een gezonde ontwikkeling van kinderen. Bordspellen zijn volgens haar nog wat te hoog gegrepen. "Een kind begint met water en zand, daarna komen de fantasiespelletjes, een gezelschapsspel vraagt al een flinke ontwikkeling." Dus ook al staat er van 0 to 99 op de doos, niet alles is geschikt voor zevenjarigen.

Watje

Mets is pedagogisch medewerker en kleuterjuf geweest op een vrije school en ze was eigenaar van een speelgoedwinkel. "Eind jaren negentig heeft Earth Games spellen juist voor deze leeftijd ontwikkeld. Kinderen strijden dan bijvoorbeeld met z'n drieën tegen een tovenaar. De winst of het verlies is dan ook niet persoonlijk."

Haar speltherapie is vooral bedoeld om de band tussen ouder en kind te verbeteren. "Samen spelen, contact maken is misschien nog wel leuker dan competitie. Als ik memory doe met mijn kleinkinderen, waarom zou ik dan per se aan het eind tellen wie de meeste kaartjes heeft?" Contactspellen bevestigen de eigenwaarde van kinderen, zegt Mets

'Je kunt samen al veel lol hebben door een watje van de ene naar de andere kant te blazen met een rietje'

Micheline Mets

Vorig jaar bracht de therapeute een boek uit - 'Spelenderwijs verbinden en hechten' - met wel honderd, soms heel simpele spelletjes. "Zo kun je al veel lol samen hebben door een watje van de ene naar de andere kant te blazen met een rietje. Dan kun je samen proberen een record te vestigen."

Het is ook goed als moeder meegaat in zijn gevoel en toch positief blijft, vindt Micheline Mets: 'Ik snap dat je boos bent, want je wilde zo graag winnen' en dan: 'Ik zie dat je heel erg je best hebt gedaan en dat je het tot het eind hebt volgehouden'.

Maar is dat niet wat slapjes? Mag moeder niet gewoon een keer zeggen: 'Je moet nu eenmaal tegen je verlies kunnen, het is maar een spelletje?' Mets: "Dat werkt dus averechts als een jongen nog niet zo'n stevig zelfbeeld heeft. Waarom zou je hem bovenop zijn frustratie nog een negatieve beoordeling geven?"

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Lees hier eerdere afleveringen van de Opvoedvraag.

Deel dit artikel

'Hij moet leren dat hij niet meteen een loser is na een verloren voet­bal­wed­strijd'

Speltherapeute Micheline Mets

'Je kunt samen al veel lol hebben door een watje van de ene naar de andere kant te blazen met een rietje'

Micheline Mets