Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een op de vijf mantelzorgers komt krap bij kas te zitten

Samenleving

Loïse Bassie en Marten van de Wier

© anp

Mantelzorgers schieten er vaak financieel bij in, blijkt uit onderzoek. Familie en overheid moeten bijspringen, vindt mantelzorgvereniging Mezzo.

Een op de vijf mantelzorgers heeft moeite om de kosten van het mantelzorgen op te brengen. Dat blijkt uit een enquête onder ruim drieduizend mantelzorgers. De meest genoemde post zijn reiskosten, bijvoorbeeld voor kinderen die naar hun ouders in een andere woonplaats moeten reizen, of voor het vervoer van degene die zorg nodig heeft.

Lees verder na de advertentie
Er zijn ruim 850.000 Nederlanders die langere tijd intensief voor een naaste zorgen. Op termijn gaat dit voor sommigen om duizenden euro’s.

Liesbeth Hoogendijk, directeur Mezzo

Verder hebben veel mantelzorgers een hoge telefoonrekening en betalen ze mee aan de eigen bijdrage voor zorg. Voor bijna een derde van de mantelzorgers zijn al dit soort mantelzorgkosten samen hoger dan honderd euro per maand.

“We moeten de kosten voor het mantelzorgen serieus nemen”, zegt Liesbeth Hoogendijk, directeur van Mezzo, de vereniging van mantelzorgers die medeverantwoordelijk is voor het onderzoek. “Er zijn ruim 850.000 Nederlanders die langere tijd intensief voor een naaste zorgen. Op de langere termijn gaat dit voor sommige van hen om bedragen van duizenden euro’s”, zegt Hoogendijk.

Onkostenvergoeding

Het onderzoek naar de financiële positie van mantelzorgers is onderdeel van Mijnkwaliteitvanleven.nl, een online vragenlijst van Patiëntenfederatie Nederland, Mezzo en enkele andere belangenverenigingen. Volgens Mezzo komt het steeds vaker voor dat kinderen en ouders verder uit elkaar wonen, en zijn vooral reiskosten daardoor steeds vaker een obstakel bij mantelzorg. Gemeenten bieden via de bijzondere bijstand wel onkostenvergoeding aan, maar daarvoor gelden volgens Hoogendijk vaak strenge voorwaarden.

“Als ouders voor wie je zorgt goed kunnen rondkomen, kun je hen best een tegemoetkoming in die kosten vragen”, adviseert Hoogendijk aan mantelzorgers. “Daar rust nog een enorm taboe op. Ook kun je in het gezin de kosten van de mantelzorger delen, bijvoorbeeld onder broers en zussen. Ben je bewust van deze kosten, en praat er op tijd over.”

Hebben ouders en andere familieleden het niet zo breed, dan moet de samenleving bijspringen, vindt Hoogendijk. “We vinden het als maatschappij belangrijk dat we meer voor elkaar zorgen. Dan moeten we dat ook mogelijk maken.” Ze ziet daarbij een rol voor verzekeraars, gemeenten en voor het Rijk, dat bijvoorbeeld mantelzorgkosten aftrekbaar zou kunnen maken voor de belasting.

Als ouders voor wie je zorgt goed kunnen rondkomen, kun je hen best een tegemoetkoming in die kosten vragen

Liesbeth Hoogendijk

Minder werken

Naast de mantelzorgers die het krap hebben of geld tekort komen (samen een kleine twintig procent), zijn er ook mantelzorgers die de kosten goed kunnen opbrengen (bijna zestig procent). Een kwart van de mantelzorgers kan de kosten wel opbrengen, maar moet er andere dingen voor laten.

De zorg voor een ander heeft voor een derde van de deelnemers aan het onderzoek gevolgen voor het werk: zij werken minder, zijn helemaal gestopt of (deels) arbeidsongeschikt geraakt. “Dit is de groep waarbij er als gevolg van mantelzorg ook minder inkomsten binnen komen”, zegt Hoogendijk, “Zij ondervinden de grootste financiële druk.”

Erwin Jansen: Ze heeft ons toch ook grootgebracht

Erwin Jansen © Tom van Limpt

Hij wil wel voor zijn moeder zorgen, maar kan het niet betalen. Erwin Jansen (46) woont in Vlijmen, bij Den Bosch, zijn moeder in Tilburg. De trein- en busreis kost hem heen en weer 15 euro. “Ik heb een bijstandsuitkering, dus mijn budget is heel beperkt”, zegt Jansen.
De zorg voor hun 79-jarige moeder komt nu helemaal op het bord van zijn broer, die in Tilburg woont. Maar voor hem wordt het eigenlijk te veel. Hun moeder heeft een herseninfarct gehad. Daardoor is ze eenzijdig verlamd en aan een rolstoel gebonden. “Bij het opstaan krijgt ze thuiszorg. Daarna haalt mijn broer haar op en hij verzorgt haar de hele dag, zeven dagen per week. Hij gaat met haar wandelen, ergens op visite of naar een kerstmarkt.”
Jansen zou het graag een paar dagen per week overnemen. “Ze wil absoluut niet naar een verpleeghuis. En ze heeft ons toch ook grootgebracht”, zegt hij. Hij wil naar Tilburg verhuizen, maar komt niet in aanmerking voor urgentie bij het vinden van een woning. Bijzondere bijstand voor het mantelzorgen krijgt hij niet, omdat zijn moeder al een mantelzorger heeft.
Wat als zijn broer het niet meer aankan? “Dan kan het niet anders dan dat ze helaas naar een verzorgingshuis gaat”, zegt Jansen.

Lisette van Wissem: 4500 euro aan benzine en overnachtingen

Lisette van Wissem © -

Kort geleden overleed de moeder van Lisette van Wissem (64). Het afgelopen jaar zorgde zij vaak voor haar. Ze ging, afhankelijk van hoe het met haar moeder ging, minstens eens in de drie weken met de auto van Gouda naar Maastricht. Ze bleef daar van donderdag tot zondag. Overnachten deed ze in een bed and breakfast, omdat haar moeder op het laatst in een verzorgingstehuis woonde. Vaak moest ze ook tussendoor nog op en neer voor ziekenhuisbezoek.
“Ik heb het weleens uitgerekend. Alleen de benzine en de overnachtingen kostten me al 4500 euro in een jaar”, vertelt ze. Van Wissem werkt vier dagen in de week. Op haar vrije dag telefoneert ze veel. “Je blijft als mantelzorger verantwoordelijk voor contact met specialisten en ziekenhuizen. Soms was ik de hele dag aan het bellen.”
Omdat ze het niet redde met 64 uur mantelzorgverlof, leverde Van Wissem vakantie­dagen in. “Ik heb een goed inkomen, dus geld was voor mij geen probleem”, zegt ze. Toch vindt ze dat de overheid mantelzorgers tegemoet moet komen. “Belastingtechnisch moeten de kosten die je maakt aftrekbaar worden. Een soort zorgkostenaftrek, daar mag de overheid wel aan werken. Ik kan alle kosten wel betalen, maar wat moet iemand die het niet kan?”

Lees ook:

SCP-directeur: Nog grotere inzet van mantelzorgers is niet realistisch

Drie jaar is Nederland onderweg naar een nieuw zorgsysteem waarbij mensen minder naar de overheid en meer naar zichzelf en elkaar moeten kijken. Waar staat Nederland in de overgang van verzorgingsstaat naar participatiemaatschappij?

Het draagvlak voor mantelzorg neemt sterk af

Nederlanders willen hun naasten helpen, maar niet tegen elke prijs. De grens van de participatiesamenleving is in zicht.

Deel dit artikel

Er zijn ruim 850.000 Nederlanders die langere tijd intensief voor een naaste zorgen. Op termijn gaat dit voor sommigen om duizenden euro’s.

Liesbeth Hoogendijk, directeur Mezzo

Als ouders voor wie je zorgt goed kunnen rondkomen, kun je hen best een tegemoetkoming in die kosten vragen

Liesbeth Hoogendijk