Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Duizenden migranten moeten nog dit jaar hun examen halen

Home

Harriët Salm

Vluchtelingen krijgen les. © Werry Crone, Vleuten

Nieuwkomers moeten inburgeren, maar hoe doe je dat? In Nederland gaat het anders dan in andere Europese landen.

Taaldocenten die met nieuwkomers in Nederland aan de slag gaan om ze Nederlands te leren waarschuwen: de inburgering werkt niet. Het inburgeringsexamen is te moeilijk, de vragen onlogisch. Inburgeren leidt niet tot betere integratie, zegt ook VluchtelingenWerk, de belangenorganisatie van vluchtelingen.

Lees verder na de advertentie

Vier vragen en antwoorden over de praktijk van het inburgeren.

1. Wie regelt de inburgering?

Tot 2013 zorgden gemeenten voor de taallessen en de verdere integratie van nieuwkomers, maar in dat jaar trad een nieuwe inburgeringswet in werking. Het eerste kabinet-Rutte, met gedoogpartner PVV, koos ervoor de nieuwkomers zelf verantwoordelijk te maken en zo ook op de gemeentebudgetten te bezuinigen. De inburgeraar moet sindsdien zelf aan de slag. Hij of zij kan bij Duo, het overheidsloket voor inburgeraars, een studielening krijgen tot 10.000 euro. De nieuwkomer heeft dan drie jaar de tijd om het inburgeringsexamen te halen. Voor voormalig asielzoekers en hun familieleden geldt dat zij de lening kwijtgescholden krijgen als ze op tijd het examen halen. Lukt dat niet en kun je geen goede reden aanvoeren, dan krijg je een boete en moet je de lening terugbetalen.

De komende twaalf maanden alleen al moeten een krappe 9000 mensen een in­bur­ge­rings­exa­men halen

2. Wie uit dat eerste jaar 2013 haalde het examen op tijd?

Een op de drie inburgeringsplichtigen uit 2013 - het jaar dat de wet inging - heeft het examen nog niet gehaald, maakte het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid gisteren bekend. Dat zijn zo’n 3000 mensen. Uit deze groep hebben ruim 1200 een verlenging gekregen om in te burgeren omdat ze analfabeet zijn. Ze krijgen twee jaar langer de tijd om het examen te halen.

Tekst loopt door onder de foto

1. Ali is op zijn werk. Zijn collega Henk is jarig. Henk geeft iedereen een stuk taart. Wat kan Ali het beste doen? © Trouw

Verder hebben inmiddels ongeveer 1450 personen uit ‘cohort 2013’ een boete gehad van maximaal 1250 euro. Dat betekent dat deze personen tijdens hun inburgeringstermijn van 3 jaar minder dan 300 uur les hebben gevolgd bij een erkende instelling en minder dan twee examenpogingen hebben gedaan. Zij hebben een nieuwe termijn van twee jaar gekregen waarin ze (meer) les kunnen nemen om het inburgeringsexamen alsnog te halen. Gedurende deze tijd kunnen ze nog gebruik maken van de lening.

Inburgeringsplichtigen die minimaal 300 uur les hebben gevolgd en minimaal twee examenpogingen hebben gedaan, krijgen geen boete. Zij krijgen een verlenging van twee jaar van hun termijn om het examen alsnog te halen.

3. Hoeveel mensen moeten dit jaar nog examen doen?

De jaren na 2013 kwamen er meer asielzoekers naar Nederland, vooral 2015 was een piekjaar. Velen van hen hebben inmiddels een verblijfsvergunning en moeten dus het examen de komende jaren halen. De komende twaalf maanden alleen al moeten een krappe 9000 mensen een inburgeringsexamen halen, anders staat ook hun mogelijk een boete te wachten.

Tekst loopt door onder de foto

2. De buurvrouw van Amel is naar een verpleeghuis gegaan. De buurman is nu heel ongelukkig. Hij kan niet meer slapen. En wil niet eten. Amel wil de buurman helpen. Wie kan ze het beste bellen? © Trouw

4. Taaldocenten hebben veel kritiek op het examen. Wat  houdt het precies in?

Het examen bestaat uit zes onderdelen, die ieder apart gemaakt kunnen worden. De inburgeraar moet bijvoorbeeld met pen en papier een korte brief schrijven en een formulier invullen (schrijfvaardigheid). Voor luistervaardigheid kijkt hij naar een korte video met gesproken teksten en moet daarover vervolgens vragen beantwoorden.

De toetsen worden openbaar aanbesteed. In het verleden deed toetsmaker Ice alle testen, maar sinds dit jaar zijn drie taaltesten in handen gekomen van Cito, vanwege ‘een betere prijs-kwaliteitverhouding’, meldt het ministerie van sociale zaken.

De vragen voor de testen worden bedacht door de desbetreffende bureaus. Voordat de vragen gebruikt worden, worden deze eerst voorgelegd aan een adviescommissie met experts op het gebied van taal en onderwijs. De adviescommissie kijkt onder meer naar het taalniveau en de relevantie voor de doelgroep. Daarna worden de vragen ook nog getest onder de doelgroep zelf.

In Zweden hoeft geen enkele nieuwkomer onder tijdsdruk listige vragen over de Zweedse neu­tra­li­teits­ge­schie­de­nis te beantwoorden

Het examen Kennis Nederlandse Maatschappij (KNM) wordt nog altijd door toetsontwikkelaar Ice gedaan, evenals het onderdeel Schrijven. KNM laat in korte filmpjes situaties zien die zich in Nederland kunnen voordoen, zoals in de illustraties bij dit artikel.

Weer anders verloopt het examen Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt. Hiervoor worden thuis of op school opdrachten gedaan en online ingestuurd. Vervolgens wordt de inburgeraar uitgenodigd op een eindgesprek.

Zweden: Taalles met een snufje cultuur

In Zweden hoeft geen enkele nieuwkomer onder tijdsdruk listige vragen over de Zweedse neutraliteitsgeschiedenis te beantwoorden, kaneelbroodjes te bakken of een Ikea-meubel te monteren. Wel heeft iedere nieuwe inwoner, asielzoeker of niet, recht op een kosteloze taalcursus. Na deelname aan het intensieve ‘Zweeds voor immigranten’, of SFI, beschikt een nieuwkomer over voldoende taalbeheersing om aan de slag te kunnen voor een Zweedssprekende werkgever. 

Het traject is zo ingericht dat de cursisten simultaan een graantje cultuur meepikken (De vraag ‘hoe gaat het?’ moet je altijd beantwoorden met ‘goed’. Zweden houden er niet van te worden opgehouden met iemands levensverhaal). In de immigratiekit zit ook een soort werkcoach, die samen met de migrant de balans opmaakt van wat zijn vaardigheden zijn, of en waar in Zweden werk is dat daarop aansluit, en welke (kosteloze) opleiding iemand eventueel kan volgen om zijn arbeidskansen te vergroten. Al met al klinkt het inburgeringstraject doeltreffend, maar dat is het lang niet altijd. De werkloosheid onder immigranten is ongeveer drie keer zo hoog als onder de rest van de bevolking.

Tekst loopt door onder de foto

3. Ali en Zara zitten bij de buurvrouw in de auto. De buurvrouw brengt hen naar het station. De buurvrouw vertelt over haar kleindochter. De kleindochter gaat haar communie doen. Wat kunnen Ali en Zara het beste doen? © Trouw

België: Twee cursussen en een eindtoets

Inburgeringstoetsen bestaan in België alleen in Vlaanderen. Sinds 2016 moeten nieuwkomers er slagen voor een cursus Nederlands en een cursus ‘maatschappelijke oriëntatie’. Die lessen gaan over werken, wonen, onderwijs en rechten en plichten van burgers. Ook is er aandacht voor normen en waarden, zoals de gelijkheid tussen man en vrouw en de scheiding van kerk en staat.

Er is geen overkoepelend inburgeringsexamen, aan het eind van de twee cursussen is er een toets die deelnemers moeten halen. Ook moeten ze de lessen regelmatig en actief volgen en aan het eind van het traject een ‘persoonlijk actieplan’ opstellen voor studie, werk of sociale vaardigheden. Vorig jaar slaagde 88 procent voor de burgerschapscursus. Wie zakt moet herkansen tot hij een voldoende haalt. Inburgeren in Vlaanderen is gratis. Maar wie niet komt opdagen of niet meewerkt, riskeert een boete tot 5000 euro. Vorig jaar besloot de Waalse regering dat migranten voortaan een inburgeringscursus moeten volgen, maar er is geen examen. In Brussel is inburgeren niet verplicht. Vorige maand besloten de Brusselse regeringspartijen dat er een inburgeringsplicht komt. Ook de Franstalige partijen zien daar nu de noodzaak van in.

Wie in Frankrijk niet aan de verplichtingen voldoet, kan zijn ver­blijfs­ver­gun­ning kwijtraken

Duitsland: Feitelijke vragen over leven in Duitsland

‘Is wapenbezit een grondrecht?’ Zomaar een vraag uit een proefexamen voor de test ‘Leven in Duitsland’ op de site van het Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (BAMF). De test vormt, met een taaltoets, de afsluiting van de integratiecursus in Duitsland. Die is verplicht voor mensen met een verblijfsvergunning. Wat opvalt is hoe feitelijk de meerkeuzevragen zijn: ze gaan over de grondwet, de bondsfederatie, de Duitse geschiedenis, zelden over culturele gewoontes. Van de 33 moet je er minstens 15 goed beantwoorden. 

De integratiecursus bestaat uit een taaldeel van 600 uur en een ‘oriëntatiecursus’ op de Duitse samenleving, die sinds een nieuwe integratiewet van eind 2016 verhoogd is van 60 naar 100 uur. De tests zijn gratis, maar de cursus kost 1,95 per uur. Dus een doorsnee cursist (700 uur) betaalt 1365 euro. Maar: wie binnen twee jaar slaagt, krijgt de helft terug. En wie geen werk heeft sowieso alles. Slaag je niet, maar ben je toch altijd komen opdagen, dan mag je maximaal 300 extra uren volgen en de tests overdoen. Naast de test ‘Leven in Duitsland’ is er de ‘inburgeringstest’. Die heeft evenveel vragen, maar moet er niet mee verward worden. De inburgeringstest doe je als je het Duitse staatsburgerschap aanvraagt. 

Frankrijk: Beleid hinkt op twee gedachten

De woorden assimilatie en integratie lijken uit het vocabulaire van de Franse regering te zijn verdwenen. Tegenwoordig spreekt men veel liever van het meer vrijblijvende vivre ensemble (samenleven), een streven waaruit de oproep tot aanpassing is verdwenen. Maar het beleid hinkt op twee gedachten. Want tegelijk moeten alle nieuwkomers van buiten de Europese Unie sinds vorig jaar een inburgeringscontract tekenen, het contrat d’intégration républicaine ofwel het CIR.

De ondertekenaars van dit document zijn niet alleen verplicht de taal te leren, maar zij beloven ook zich de cultuur van het land eigen te maken. Voor de taal gelden minimumeisen en ook voor cultuur is er een examen. Dat toetst onder meer de theorie over de Franse opvatting van de scheiding tussen kerk en staat, de beroemde laïcité. Ook de precieze betekenis van het devies van de republiek (Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap) komt aan bod. Wie niet aan de verplichtingen voldoet, kan zijn verblijfsvergunning kwijtraken.

Lees ook: Taaldocenten hebben forse kritiek op inburgeringsexamen

4. Emma zegt dat in Nederland veel mannen en veel vrouwen werken. Ze zegt dat sommige vrouwen geen kinderen willen. Ze kiezen voor werk in plaats van kinderen. Haar klasgenoot Astrid vindt dat niet goed. Wat kan Emma het beste zeggen? © Trouw

Lees ook: Taaldocenten hebben forse kritiek op inburgeringsexamen



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De komende twaalf maanden alleen al moeten een krappe 9000 mensen een in­bur­ge­rings­exa­men halen

In Zweden hoeft geen enkele nieuwkomer onder tijdsdruk listige vragen over de Zweedse neu­tra­li­teits­ge­schie­de­nis te beantwoorden

Wie in Frankrijk niet aan de verplichtingen voldoet, kan zijn ver­blijfs­ver­gun­ning kwijtraken