Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Donorwet aangenomen: wat moet de burger nu doen?

Samenleving

Edwin Kreulen

D66 kamerlid Pia Dijkstra op het Binnenhof, voorafgaand aan de stemming in de Eerste Kamer over haar initiatiefvoorstel om een actief donorregistratiesysteem in te voeren. © ANP

De donorwet van Pia Dijkstra (D66) is zojuist aangenomen in de Eerste Kamer met 38 tegen 36 stemmen. Wat zijn de praktische consequenties voor de burger? De belangrijkste vragen en antwoorden op een rij.

Wat moet ik doen als ik donor wil zijn?

Lees verder na de advertentie

Alle Nederlanders die nog geen keuze hebben gemaakt krijgen een brief met uitleg over de keuzes die ze kunnen maken. Hetzelfde geldt vanaf dat moment voor iedereen die 18 jaar oud wordt. Op dat formulier kunnen ze aankruisen of zij donor willen zijn. Mensen die dat doen, zijn te vergelijken met de Nederlanders die vroeger een donorcodicil maakten of deze zelfde keuze al in het donorregister aangaven. Als zij overlijden, kan deze expliciete keuze een steun zijn voor artsen, die de familie kunnen laten zien wat de wens was van de overledene. 

Maar in de nieuwe situatie hoeven mensen volgens de wet deze keuze helemaal niet te maken. Want wie het formulier niet opstuurt, wordt toch beschouwd als donor. Die heeft dan namelijk ‘geen bezwaar’ aangetekend. In de praktijk kan dat een probleem opleveren als nabestaanden zich verzetten tegen donatie. Die kunnen dan betwisten of dat echt de wens was van hun geliefde overledene.

Wie geen donor wil zijn, moet die keuze invullen en het formulier opsturen

De rol van de nabestaanden blijft sterk, heeft Dijkstra ook verzekerd in de Eerste Kamer. Artsen zullen in de nieuwe situatie vrijwel nooit tegen rouwende, bezwaarmakende kinderen ingaan, is de verwachting. 

Net als in de huidige praktijk overigens. En zelfs wanneer de overledene expliciet ‘ja’ heeft ingevuld op de donorvraag, kunnen nabestaanden bezwaar maken. Ook dat gebeurt nu al, naar schatting bij 1 op de 10 mensen. Een goed gesprek met familie is dus aan te bevelen, zeker als mensen het formulier niet terugsturen. 

Wat moet ik doen met mijn oude codicil?

Dat is al langer vervangen door de registratie in het donorregister. Wie nog een codicil heeft, wil het wellicht bewaren zodat de nabestaanden weten hoe hij of zij er over denkt. Maar het register wordt gebruikt als de donorbeslissing moet worden genomen.

Wat moet ik doen als ik niet wil doneren?

Wie geen donor wil zijn, moet die keuze invullen en het formulier opsturen. Dat is de grote verandering in de zojuist aangenomen wet. Hoewel er in de praktijk dus ook een achterdeurtje open blijft staan: je familie ervan overtuigen dat het niets voor jou is. Zodat die bij de arts bezwaar aantekent en de donatie niet doorgaat.

Zijn er nog andere keuzes?

Ja, op dat formulier blijven net als nu twee andere mogelijkheden staan.  Men kan de keuze na het overlijden overlaten aan degenen die op het moment van overlijden de nabestaanden zijn. Het kan ook om één persoon gaan, en dat kan behalve een familielid ook iemand anders zijn, zoals een ongeregistreerde partner of een vriend. Alle keuzes kunnen op elk moment worden herzien. Schriftelijk of online in het Donorregister. Hier kan de donor ook aangeven of hij een deel van zijn lichaam níet wil doneren. Veel mensen geven bijvoorbeeld liever niet hun hoornvlies.

Wanneer moet ik dit besloten hebben?

Dijkstra noemt zelf in de wet geen ingangsdatum.Die zal het kabinet vaststellen in een Koninklijk Besluit. Daarvoor moet advies worden gevraagd aan de Raad van State. Daarnaast komt er in ieder geval twee jaar uitgebreide voorlichting. Dat zou betekenen dat de wet pas in 2020 ingaat.

Dat ook de nabestaanden een grote stem houden in het nieuwe ‘geen-bezwaar-systeem’, trekt veel senatoren over de streep, schreef verslaggever Wilma Kieskamp afgelopen week.

Of je nu voor of tegen de donorwet bent: de dood is en blijft een relatief begrip.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Wie geen donor wil zijn, moet die keuze invullen en het formulier opsturen