Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De wereldwijde ongelijkheid blijft maar toenemen

Samenleving

Jan Kleinnijenhuis

Thomas Piketty, de Franse econoom en auteur van Kapitaal in de 21ste eeuw, tijdens een gesprek in de Tweede Kamer in 2014. © ANP

Er is nog altijd geen oplossing voor de grote ongelijkheid van inkomen en vermogen in de wereld. Sinds de Franse econoom Thomas Piketty 3,5 jaar geleden zijn bestseller 'Kapitaal in de 21ste eeuw' publiceerde is daarover steeds meer debat ontstaan. In een nieuwe publicatie constateert de stereconoom samen met andere onderzoekers dat de wereld nog altijd hard achteruit holt.

In een rapport over wereldwijde ongelijkheid schetsen de onderzoekers een somber beeld. De ongelijkheid is de laatste decennia steeds groter geworden. Ja, vrijwel alle inkomensgroepen zijn erop vooruit gegaan sinds 1980, maar niet in gelijke mate. Van de totale inkomensgroei sinds dat jaar is evenveel gegaan naar de rijkste 0,1 procent, als naar de armste 50 procent van de wereldbevolking. De rijkste 1 procent hebben zelfs twee keer zoveel van de groei naar zich toegetrokken als de armste helft.

Lees verder na de advertentie
Vooral in opkomende landen als China en India hebben veel mensen hun inkomens spectaculair zien groeien

Daarmee is niet gezegd dat de armen in de wereld er niet op vooruit zijn gegaan, zo schrijven de economen. Verre van zelfs: vooral in opkomende landen als China en India hebben veel mensen hun inkomens spectaculair zien groeien. Het zijn juist de middengroepen die hun inkomens zien stagneren.

Dan hebben we het – wereldwijd bekeken – over de lagere en middeninkomens in de westerse wereld, vooral de Verenigde Staten en Europa. Die groep is er relatief gezien het minste op vooruit gegaan, terwijl de rijkste 10 procent van de wereldbevolking juist weer hogere, en soms zelfs een zeer hoge, inkomensgroei heeft genoten.

Enorm scheef

De inkomensverdeling binnen verschillende landen en regio’s is de afgelopen decennia steeds schever geworden, met uitzondering van het Midden-Oosten, zuidelijk Afrika en Brazilië. Voor die regio’s geldt echter dat de inkomens al enorm scheef verdeeld waren: de rijkste tien procent trekt rond de zestig procent van het totale inkomen naar zich toe.

Los van het inkomen kijken de onderzoekers ook specifiek naar vermogensongelijkheid. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar het verschil tussen privaat en publiek vermogen. Overheden zien hun vermogen steeds verder afnemen, concluderen de onderzoekers, terwijl het vermogen in handen van particulieren juist sterk stijgt. In de woorden van de onderzoekers: landen worden als geheel weliswaar rijker, maar overheden worden juist arm.

Twee landen springen eruit in dat opzicht: de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Voor hen geldt dat de waarde van de publieke bezittingen inmiddels lager ligt dan de overheidsschuld die daar tegenover staat. Zij staan met andere woorden ‘onder water’, en hebben dus een negatief vermogen. Ook veel andere landen koersen af op het omslagpunt waar het publieke vermogen per saldo negatief is.

'Europa is nogal hypocriet, want in Europa is een handelsunie gebouwd zonder bijbehorende belastingunie'

Thomas Piketty

Trend

Volgens de onderzoekers zorgt die precaire vermogenspositie ervoor dat overheden veel minder mogelijkheden hebben om in te grijpen in de economie, en daarmee ongelijkheid tegen te gaan. En dat zou volgens hen wel moeten. Als het beleid namelijk niet gewijzigd wordt, zet de trend zich voort en zal de ongelijkheid blijven groeien. De armste helft van de wereldbevolking zal relatief iets armer worden en de middenklasse verliest nog meer, terwijl een kleine rijke groep een steeds groter beslag legt op het wereldwijde vermogen en inkomen.

De onderzoekers wijzen erop dat die trend alleen niet geldt voor Europa  op het moment. Maar dat betekent niet dat Europa alles goed doet, stelt Piketty tegenover de website Quartz. Hij wijst op de voortdurende concurrentie tussen Europese landen om de laagste winstbelasting, terwijl een vrijhandelszone juist uniforme belastingen nodig heeft om publieke voorzieningen te kunnen garanderen.

“Je hebt die overheidsinkomsten nodig, anders kan globalisering en vrijhandel niet werken”, aldus Piketty. “In dat opzicht is Europa nogal hypocriet, want in Europa is een handelsunie gebouwd zonder bijbehorende belastingunie. Dat moet veranderen, vooral het ontbreken van een minimumbelasting voor bedrijven is een probleem.”

Lees ook: Waarom iedereen Piketty moet lezen


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Vooral in opkomende landen als China en India hebben veel mensen hun inkomens spectaculair zien groeien

'Europa is nogal hypocriet, want in Europa is een handelsunie gebouwd zonder bijbehorende belastingunie'

Thomas Piketty