Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De patiënt in Lelystad valt tussen wal en schip

Samenleving

Marten van de Wier

© ANP
analyse

Kijkt er nog iemand naar het belang van de patiënt in de strijd om de zorg in Flevoland?

Het is geen fraai plaatje, dat van de zorg in Lelystad in de afgelopen twee weken. Eerder rijst het beeld op van een moddergevecht om de patiënten van het failliete MC Zuiderzee. Artsen en curatoren vlogen elkaar in de haren. In een brief aan patiënten beschuldigden de curatoren oud-medewerkers van het ziekenhuis zelfs van het stelen van patiëntendata.

Lees verder na de advertentie

Vorige week ging niet alleen St Jansdal Lelystad open, maar ook een kliniek vlakbij het ziekenhuis. In totaal beginnen tien specialisten voor zichzelf. Wie houdt te midden van de stofwolken nog oog voor het publieke belang van de inwoners van Flevoland?

De wortel van het conflict ligt bij de artsenmaatschappen van St Jansdal in Harderwijk en het vroegere MC Zuiderzee in Lelystad. De artsen moesten per specialisatie uitvechten wie er welkom was in het nieuwe ziekenhuis. Daarbij hadden de Harderwijkse artsen de beslissende stem, bevestigt St Jansdal.

Voor mondige en hoogopgeleide patiënten is dat niet zo’n probleem: die vinden hun weg wel naar de beste zorg. Ouderen en lager opgeleiden lukt dat minder goed

“Dit soort ontwikkelingen zijn eigen aan een faillissement”, zegt Richard Janssen, hoogleraar bestuur en management van zorgorganisaties aan de Erasmus Universiteit en Universiteit van Tilburg. “Specialisten zijn onderdeel van de failliete boedel. Het is vervolgens wheelen en dealen, waarbij veel afhangt van de houding van de groepen artsen.”

Veertig nieuwe artsen

In dit geval kwamen de artsen er onderling niet uit. Slechts zestien (en mogelijk achttien) Lelystadse specialisten blijven achter, zo’n 20 procent van het totaal. Het ziekenhuis moest voor Lelystad zelfs veertig nieuwe artsen aantrekken.

Dat patiënten liever hun vertrouwde arts volgen naar buiten het ziekenhuis is logisch, vindt de Flevolandse Patiëntenfederatie. Maar op de lange termijn kleven volgens voorzitter Martine Visser grote risico’s aan de versplintering van de zorg. Verschillende behandelaars van dezelfde patiënt weten elkaar straks waarschijnlijk minder goed te vinden. De korte lijntjes die er binnen het ziekenhuis waren, en die tussen de artsen in het ziekenhuis en de huisartsen, gaan verloren.

Voor mondige en hoogopgeleide patiënten is dat niet zo’n probleem: die vinden hun weg wel naar de beste zorg. Maar ouderen en lager opgeleiden lukt dat minder goed, vreest Visser. Zij zijn gebaat bij een zo compleet mogelijk ziekenhuis in de buurt.

Krenten uit de pap

Visser ziet bovendien cherry picking in Flevoland: St Jansdal en de zorgbedrijfjes van artsen kiezen de krenten uit de pap. “De interessante en winstgevende zorg wel, de delen die ingewikkelder zijn niet.” Ingewikkelde patiënten zoals chronisch zieken of mensen met naast lichamelijke ook psychische problemen vallen mogelijk tussen wal en schip.

Soms heeft een patiënt van een zelfstandig behandelcentrum (zbc) toch weer een ziekenhuis nodig, bijvoorbeeld bij een bloeding, waarschuwt Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit van Maastricht. “Het gebeurt regelmatig dat een ziekenhuis dan zegt: Sorry, maar we helpen u liever niet verder, gaat u maar naar uw zbc. Als dat alleen overdag open is, dan zul je in de avond naar een ander ziekenhuis moeten”, zegt Groot. Klinieken hebben vaak wel een contract met een ziekenhuis als achtervang, maar dat is dan vaak een ziekenhuis wat verder weg.

De concurrentie in Lelystad kan ook positieve gevolgen hebben, stelt Janssen. “We zien dat veel grote zorginstellingen door de concurrentie met zelfstandige behandelcentra betere service gaan verlenen. En misschien zullen er toch weer vormen van samenwerking ontstaan. Dit is de fase van de reset: de vraag is waar nu de brokken en spaanders neervallen.”

Publiek belang

Wie goed kijkt, ontwaart in de stofwolken van de patiëntenstrijd de behartigers van private belangen: de groepen artsen, de private klinieken, ziekenhuis St Jansdal en de curatoren namens de schuldeisers van het failliete ziekenhuis. Overheden spelen hooguit een rol in de marge. Hoogleraar Janssen kan dan ook geen partij aanwijzen die het rond de herstart opneemt voor het publieke belang.

“Of de toegankelijkheid en de betaalbaarheid van de zorg in de regio met deze fragmentatie gediend zijn, is de vraag.” Hij concludeert: “Je ziet dat bij zo’n faillissement het publieke belang nu niet goed behartigd wordt.”

Lees ook:

De slag om de patiënt bedreigt de zorg in Lelystad

Een deel van de patiënten lijkt het nieuwe St Jansdalziekenhuis in Lelystad de rug toe te keren. Dat brengt de toekomst van het zorgaanbod in Flevoland in gevaar. 

Ziekenhuizen die sluiten: is dat de vrucht van de marktwerking?

Dat een aantal grote ziekenhuizen in de Flevopolder en Amsterdam op omvallen staat, verbaast patiënten: is dit een uitwas van een pervers systeem?

Deel dit artikel

Voor mondige en hoogopgeleide patiënten is dat niet zo’n probleem: die vinden hun weg wel naar de beste zorg. Ouderen en lager opgeleiden lukt dat minder goed