Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De metro maakte van Rotterdam een moderne stad

Samenleving

Mark Hoogstad

De Rotterdamse metro eind jaren zestig. © Hollandse Hoogte / Nederlands Fotomuseum

Vandaag precies 50 jaar geleden werd in Rotterdam de eerste metrorit van Nederland gemaakt. 'De aanleg was een van de beste beslissingen op het gebied van infrastructuur.'

Het was destijds veruit de kortste metrolijn ter wereld, met een afstand van 'slechts' 5800 meter. Maar die wetenschap mocht de pret niet drukken. Rotterdam was trots als een pauw toen op vrijdag 9 februari 1968 de eerste metroverbinding van Nederland werd geopend, zegt stadshistoricus Paul van de Laar.

Lees verder na de advertentie

"Het was niet alleen een technisch hoogstandje, het was vooral een statement van bijna mythische proporties aan de buitenwacht: Rotterdam kan het, Rotterdam doet het."

Achteraf kan je stellen dat het een van de beste in­fra­struc­tu­re­le beslissingen ooit is geweest

Paul van de Laar, stadshistoricus

Vandaag is het exact vijftig jaar geleden dat prinses Beatrix en prins Claus het allereerste metroritje maakten van Rotterdam Centraal Station naar Zuidplein. Het bewuste voertuig, dat 80 kilometer per uur reed en maximaal 1160 passagiers kon vervoeren, is de afgelopen maanden opgeknapt door vrijwilligers. Het staat sinds woensdag op Station Blaak, waar het tot en met dinsdag dienst doet als tijdelijk museum. Burgemeester Ahmed Aboutaleb, staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur, D66) en directeur Maurice Unck van de regionale vervoerder RET openen hier vandaag de fototentoonstelling over het vijftigjarige bestaan van de Rotterdamse metro.

Kiem

Anno 2018 beschikt Rotterdam over een hoogwaardig metronetwerk, met vijf lijnen en een totale lengte van bijna 80 kilometer, waar dagelijks zo'n 300.000 mensen gebruik van maken. De kiem daarvoor werd begin jaren zestig gelegd, toen de in de oorlog zwaar getroffen havenstad uit haar as was herrezen; de vervoersstromen namen almaar toe en daarmee de behoefte aan uitbreiding van het openbaar vervoer.

Rotterdam koos bewust voor een metroverbinding onder de Nieuwe Maas en zag af van een zogheten 'tramtunnel'. Protesten van bezorgde burgers werden genegeerd, aldus Van de Laar. "Rotterdam graaft zijn eigen praalgraf, zo vreesde een deel van de bevolking. Die onheilsboodschap was echter niet besteed aan de notabelen in de gemeenteraad en al die bouwgrage ingenieurs: de stad moest verder vooruit. Achteraf kan je stellen dat het een van de beste infrastructurele beslissingen ooit is geweest, omdat Noord met Zuid werd verbonden. De metro heeft bovendien enorm bijgedragen aan het besef dat Rotterdam een moderne stad was."

Een stad ook die harde keuzes durfde te maken. De bouw van 's lands eerste metrolijn kostte bijna 200 miljoen gulden en duurde zeven jaar. Om tijd en kosten te besparen, besloot de gemeenteraad met 24 tegen 20 stemmen om de verbinding op de zuidoever bovengronds aan te leggen. Daardoor was Rotterdam 36 miljoen gulden goedkoper uit en kon de lijn twee jaar eerder opgeleverd worden. Dat was nodig voor de aanleg van de Willemstunnel, een oeververbinding die nooit is gebouwd.

Litteken

Aan die beslissing hield Zuid 'een heel lelijk litteken' over, zegt de Rotterdamse oud-wethouder en -deelgemeentebestuurder Dominic Schrijer, nu burgemeester van Zwijndrecht. Zeker in de jaren negentig van de vorige eeuw, toen de criminaliteit daar welig tierde, werd de bovengrondse verbinding volgens hem gaandeweg het symbool van de achterstelling.

"Die metro-op-pootjes werd eind jaren zestig als mooi en vernieuwend ervaren", aldus Schrijer. "Dik twintig jaar later herinnerde de lijn de mensen op Zuid er vooral aan dat zij kennelijk minder waard waren dan de mensen op Noord. Daar ging de metro ondergronds, op Zuid vond het stadsbestuur het prima dat zo'n groot gevaarte dwars door de wijk sneed."

Lees ook:

Met de aanleg van een metro-achtige verbinding tussen Den Haag en Rotterdam lijken de geesten eindelijk rijp voor het zo gewenste spoorboekloos reizen met de trein. Toch zal het grootser en sneller moeten.

Deel dit artikel

Achteraf kan je stellen dat het een van de beste in­fra­struc­tu­re­le beslissingen ooit is geweest

Paul van de Laar, stadshistoricus