Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De levenslessen van Alexander van Slobbe: 'Soms doe ik even niet mee'

Samenleving

Ally Smid

Modeontwerper Alexander van Slobbe. © Merlijn Doomernik
Levenslessen

Modeontwerper Alexander van Slobbe (58) koopt partijen overtollige kleren op die hij zijn eigen details meegeeft. Het resultaat is betaalbaar, origineel, duurzaam en hip. Donderdag opende hij samen met zijn compagnon een tijdelijke winkel op Amsterdam CS.

Les 1: Kijk naar Japanners

Lees verder na de advertentie

"Ik ben in 2006 voor het laatst in Japan geweest, waar ik jaren superpopulair was. Ik hou van dat rare land. Ik word heel blij als ik hier Japanners op straat zie, zij zijn crispy, schoon, helder, heel modieus, soms in kleine details, een broek die net iets hoger zit, schoenen, alles is bij hen net wat geraffineerder.

Ik heb ooit de kans gehad om me in Japan te vestigen. Het is een van de dingen die ik had moeten doen, maar niet heb gedaan. Mijn partner Pim werd ziek en overleed aan een hersentumor. Jaren daarvoor verloor ik mijn eerdere vriend Mark aan aids, en ook mijn moeder had zorg nodig, dus door omstandigheden ben ik daar niet beland. Jammer.

Ik stond op de cover van Vogue, maar hier kende niemand me

Laatst was de film 'Lost in Translation' weer op tv, over twee eenzame westerlingen in Tokio. Ik heb met dezelfde groep jonge Japanners gewerkt die in die film zitten, ook ik werd altijd door vijf mensen opgewacht als ik daar een lift uitkwam. 'Hello mister Van Slobbe, how are you, can I help you?' Steeds als er in Tokio een shop-in-shop werd geopend met mode van mij, moest ik er weer naartoe. Topsport. Ik ben jaren op en neer gevlogen, ook naar New York, Londen en Parijs trouwens. Ik stond op de cover van Vogue, maar hier kende niemand me. Onze omzet ging er trouwens ook niet van omhoog. Het is niet zoals bij Coca-Cola dat je overal te zien bent en dus steenrijk wordt."

Les 2: Nederland is slecht gekleed, maar heerlijk nuchter

"Ik waardeer de Nederlandse nuchterheid, je gaat er meer door relativeren. Ik heb altijd graag met Nederlanders gewerkt. Het zijn harde werkers, gedisciplineerd. Tijd is geld en afspraak is afspraak. Maar mensen kleden zich hier slecht. Terwijl mode wel bereikbaarder is geworden, al hebben goedkopere merken daarvoor vaak veel gejat van ontwerpers als ik.

Het stelen van iemands werk is fout, maar het is ook een ingewikkelde discussie. Als je van muziek twee seconden opneemt, moet je er al voor betalen. Beeld ook. Mode is een tijdverschijnsel, eigenlijk is het kopiëren van mode-ontwerpen van alle tijden. Nadat Max Heymans in de jaren vijftig naar Parijs ging om zich door Chanel of Yves Saint Laurent te laten inspireren, moest je hier in Amsterdam 1500 gulden betalen voor een show van hem, maar dan kreeg je wel twee patronen mee waarmee je kon doen wat je wilde.

Veel broekvormen van ons vrouwenlabel orson + bodil zijn eind jaren tachtig gejat, ik noem geen namen, nee, dat is te link. Orson + bodil wérd zelfs mode, die stijl was op een gegeven moment overal: eenvoud, minimalisme. We konden net ons hoofd boven water houden, en als het dan eindeloos gestolen wordt is dat ontmoedigend."

Les 3: Wereldsteden verliezen hun identiteit

"Als ik nu naar New York of Zürich ga, zie ik in het theater dezelfde dingen, zie ik dezelfde winkels, kijk ik naar dezelfde tv-programma's. Eerder hadden alle westerse steden iets eigens, dat is bijna niet meer zo. Identiteit verdwijnt. In mijn jeugd vond ik de hippiecultuur leuk. Dat heeft ons iets gebracht. Wij kregen vanuit die subcultuur in Californië hier gevoel voor de waarde van tweedehands. Het kan ook met onze Hollanse zuinigheid te maken hebben gehad, dat maakt niet uit. Je kreeg mooie vormen, dat hadden we meer vast moeten houden.

Het lijf had toen iets kwetsbaars, een lichaam mocht een lichaam zijn

Mijn moeder werd door de Dolle Mina's geëmancipeerd, ze had in Schiedam een café, dat toen nog een koffieshop heette. Ze was een barista avant la lettre met haar Illy-apparaat: koffie met kaneel, room, wiener melange, een tikje erdoor, alles kon. Ze deed wat ze zelf wilde, ze had een verbond met zussen en vriendinnen. Weg met de beha ook, ja, mijn moeder had een goed figuur, dus ze kon dat goed hebben. Nu zie je weer korsetten, alles is voorgevormd, zelfs voor mannen. En vergeet de sportschool niet. Het lijf had toen iets kwetsbaars, een lichaam mocht een lichaam zijn."

Les 4: Je even afsluiten kan helpen

"Mijn ouders hadden vroeger twee cafés, met een ander echtpaar, en mijn vader was ook letterzetter, hij lakte letters van logo's op winkelramen. Lakken is moeilijk, je moet daar een heel vaste hand voor hebben. Toen er plastic plakletters kwamen, kreeg hij steeds minder te doen. De cafés werden op een gegeven moment verkocht, maar daar werden we niet rijk van. We konden wel altijd van alles - uit eten gaan, en niet alleen naar de chinees, vakanties, een taxi nemen - maar aan een huis kopen, dachten mijn ouders niet. Je leeft nu. Mijn moeder was altijd op zoek naar iets beters, ze hadden een slecht huwelijk. Op mijn 27ste heb ik met mijn twee broers mijn ouders verzocht uit elkaar te gaan. Het gebeurde niet. Ik heb nooit kunnen achterhalen hoe ze elkaar ooit tegen zijn gekomen. Beiden waren van de vrije liefde. Maar altijd in het verborgene. Pas met terugwerkende kracht dacht je: oh ja, die.

De dood van mijn twee liefdes en mijn moeder viel me zwaar, ik heb het allemaal lang weggedrukt, als overlevingsstrategie. Ik ben altijd bang dat ik er in een opwelling een eind aan maak. Wat dat betreft ben ik een hypochonder, ik heb concentratieproblemen en ben knetterallergisch voor van alles. Ik kan ineens zo'n oog of zo'n oor krijgen, bulten van de warmte, een bloedneus, of compleet out-of-order raken. Soms moet ik me even afsluiten om er weer tegen te kunnen. Dan doe ik even niet mee. Ik wind me ook niet over alles op. Een vriend zei eens: 'Toen wij protesteerden, zat Alexander op de bank te breien.' Je lacht, maar zo is het nog steeds."

Les 5: Mode is geen kunst

"Of mode en kunst een uitweg kunnen bieden in deze verwarde wereld? Kunst wel, kunst wijst altijd de weg, kunst laat zien wat er aan de hand is, kunstenaars zijn voorlopers, of het nou met terrorisme te maken heeft of racisme. Mode is geen kunst, mode is vormgeving en staat in een context. Ik denk altijd aan de vrouw of de man die het gaat dragen. En er zit bijna altijd een commerciële waarde aan. Ik heb me nooit kunstenaar gevoeld, ook al had ik iets heel moois ontworpen.

Kunstenaars zijn echte denkers, een briljante schrijver krijgt iets op papier wat nieuw is, een ander denkraam. Dat is kunst. Ik ben binnenkort op de Biënnale in Venetië, daar zie je werken van de interessantste kunstenaars. Zij doen echt iets nieuws en kweken begrip voor andere culturen.

Ik vind Marokkaans-Nederlandse jongens er vaak leuk uitzien. Jammer dat je ze nog steeds niet op de modeacademies ziet. Zij zijn al een tijd het beste gekleed en verzorgd van alle Nederlandse jongeren. Veel blonde jongens worden door hen ook hipper. Voor de meiden is het anders. Een producente van ons, van Turkse komaf, heeft enorme heimwee naar het Istanbul van de jaren zeventig. Haar moeder was toen kortgerokt, ging soms zelfs naar een kapper in Parijs. Haar zussen zijn nu weer gesluierd, haar moeder klaagt er zelfs over. Dat rotgeloof. Die gesluierde vrouwen zien er soms beeldschoon uit, maar je wilt geen sluiers, katholieken moeten ook niet met kruizen om hun nek lopen. Je wilt neutraliteit. En je wilt dat vrouwen vrij zijn."

Ik heb niet zoveel met spullen, misschien omdat ik ze zelf maak

Les 6: Je hoeft niet alles te hebben

"Ik heb niet zoveel met spullen, misschien omdat ik ze zelf maak. Ik kan iets heel mooi vinden, maar als ik het even mag vasthouden is het genoeg. Ik hoef geen vijftig paar schoenen, ik moet er niet aan denken, die moeten allemaal in spanners en afgestoft worden, mij niet gezien! Mijn vriend Pim was goed in ontspullen: in zijn huis bij de Amsterdamse Nieuwmarkt begon hij met niks, alleen een paar pannetjes en een bed. Hij was een goeie vinder, wat hij op straat vond haalde hij naar binnen. Hé, leuke tafel, hé, mooie stoel. Zo liet hij het ontstaan. Als hij aan twee stoelen wel genoeg had, zette hij bij de derde vondst de eerste stoel terug op straat. Goed idee toch? Weet je dat er ooit Berlage-meubilair bij het vuilnis is gezet?"

Les 7: Geld is gereedschap

"Met ons label HACKED by ontwerpen we eigenlijk opnieuw, dat is leuk. Eerder maakten we altijd een patroon, zochten er stoffen bij en maakten we het of lieten het maken. Maar als je een truitje ergens gebreid wilde hebben, moest je er minimaal driehonderd afnemen, anders werd het te duur. Nu kopen we overtollige partijen kleren op, en moeten we anders denken. Het merk is producent geworden en levert het ons kant-en-klaar. Het is een oplossing voor de verspilling, een T-shirt gaat heus langer mee dan één seizoen. Op deze manier kun je als maker zichtbaar zijn zonder al je geld in een nieuwe collectie te investeren, én, wat leuk is, ik pik nu terug! Stel dat Prada als ontwerper de toon voert, en H&M pikt - maakt dus een vergelijkbaar shirt veel goedkoper - dan pikken wij het nu weer van H&M, maar brengen er iets eigens op aan.

Mijn compagnon Francisco van Benthum denkt veel industriëler dan ik, hij denkt in productievormen, ik ben een maker. Ik ben in staat om een buurvrouw te vragen een partij kleren voor ons te maken: zij blij, denk ik dan, ze heeft even niet veel te doen en kan het geld goed gebruiken. Maar slim is het niet.

Als ik het handig had gedaan, had ik niet meer hoeven werken

We hebben geen bergen met geld liggen: we verkopen iets, we kopen iets. Als ik het handig had gedaan, had ik niet meer hoeven werken. Pech. Ik hoef niet te ruilen met rijke ontwerpers. Ik zie geld als gereedschap waarmee je dingen kunt doen.

Mijn vroegere compagnon Guus Beumer kwam in opspraak omdat hij namens Het Nieuwe Instituut in Rotterdam veel subsidiegeld aan vrienden zou hebben uitgedeeld. Ook weleens aan mij, ja. Terwijl hij die projecten openbaar had moeten

aanbesteden, koos hij mensen uit - uiteraard op basis van de kwaliteit van hun werk, niet omdat ze vrienden waren. Iedereen viel over hem heen. Dan snap ik niet waarom iemand als toneelregisseur Ivo van Hove nooit iets hoort als hij gebruikmaakt van de talenten van zijn geliefde voor de decors."

Les 8: Was nylon maar nooit uitgevonden

"Als het gaat om uitwassen in de kledingindustrie, dan is er veel wat wij niet weten. Die industrie is de grootste vervuiler ter wereld. In Shanghai kende ik een vrouw die de productie deed voor Cos en H&M. Ik was benieuwd hoe hun marges lagen: nou, € 2,90 op een jurk van € 29 in de winkel. Ergens in de keten moet het dan toch mis zijn: arbeidsomstandigheden, milieu, enzovoort. Kinderarbeid wordt nu wel gecontroleerd, maar je weet nooit precies hoeveel uren die meisjes werken, die eigenlijk naar school moeten, ventilatoren die niet werken...

En stoffen als katoen en wol blijven zo vervuilend, dat geloof je niet. Bovendien: wat doe je met nylon, plastic? De zee ligt er vol mee. Dat product had nooit mogen ontstaan omdat je het nooit helemaal kunt hergebruiken, er blijft altijd een restproduct. Bamboe en maïs zijn de nieuwe materialen. Weet je dat er al serviezen zijn van bamboegruis?

De enige stof die niet vervuilt, is hennep. Maar het resultaat is nog steeds te hard, het voelt als jute, dus wordt het met katoen en linnen gemengd. Maar ook biologisch katoen heeft nog steeds veel water en verf nodig. Koop dus één mooi shirt per jaar, geen vijf. Ja, vertel dat maar eens aan een 16-jarige. Die jonge vloggers zouden dat moeten propageren. Ik weet dat ze met reclame van grote merken hun geld verdienen. Maar als zij een knop weten om te draaien, gaat het lopen, ik geloof erin."

Alexander van Slobbe

Alexander van Slobbe (1959) groeide op met twee broers in Schiedam waar zijn ouders twee cafés hadden. Hij studeerde na de Rotterdamse Vrije School cum laude af aan de Arnhemse modeacademie. In 1989 begon hij zijn vrouwenlabel orson + bodil, dat mode als fenomeen ter discussie stelde. Met zijn mannenlabel SO werd hij groot in Japan, als eerste Nederlandse modeontwerper die internationaal succes had. In 2003 verkocht hij SO aan een Japans bedrijf. Ook ontving hij in dat jaar als eerste mode-ontwerper de oeuvreprijs van het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Van Slobbe werkt samen met mode-ontwerper Francisco van Benthum. Kleren en accessoires gemaakt uit restpartijen van andere merken (project HACKED by) is te koop in de deze week geopende tijdelijke HACKED by-shop in Amsterdam CS en verschillende kleine modewinkels.

Alexander van Slobbe woont met teckel Emma in Amsterdam.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Ik stond op de cover van Vogue, maar hier kende niemand me

Het lijf had toen iets kwetsbaars, een lichaam mocht een lichaam zijn

Ik heb niet zoveel met spullen, misschien omdat ik ze zelf maak

Als ik het handig had gedaan, had ik niet meer hoeven werken